ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ (ΜΑΚΗΣ)

 Γ. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ

 

 

    

 ΟΙ ΟΛΥΜΠΙOI ΘΕΟΙ

ΚΑΙ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ

ΑΓΩΝΕΣ

 

 

 

 

 

 

 

 

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΩΝ

 

 

 

 

ΕΚΔΟΣΕΙΣ «Η ΑΘΗΝΑ»

ΑΘΗΝΑ 2004

 

 

 

 

 

ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΩΝ

==================

ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ (ΜΑΚΗ) Γ. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ

(Επίτιμου Δ/ντη Υπ. Πολιτισμού)

 

 

1-2. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

 

 

Περιεχόμενα

1-2. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. 2

3. Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. 2

4. ΟΙ 12 ΘΕΟΙ, ΟΙ 12 ΩΡΕΣ, ΟΙ 12 ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ 12 ΖΩΔΙΑ. 2

5. Ο ΕΠΑΝΩ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΣ – ΕΠΙΓΕΙΟΙ ΚΑΙ ΧΘΟΝΙΟΙ ΘΕΟΙ 4

6. ΤΑ ΓΕΝΗ ΤΩΝ (ΚΑΛΩΝ ΚΑΙ ΚΑΚΩΝ) ΘΕΩΝ ΚΑΙ Η ΤΙΤΑΝΟΜΑΧΙΑ. 5

7. Η ΥΠΑΡΞΗ ή ΟΧΙ ΤΩΝ ΘΕΩΝ. 5

Η ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ – ΘΕΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. 6

Α) ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ – ΘΕΟΓΟΝΙΑ ΗΣΙΟΔΟΥ. 6

Β) ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ – ΘΕΟΓΟΝΙΑ ΟΡΦΙΚΩΝ. 7

ΙΙ. Η ΜΕΤΑΣΤΑΣΗ - ΘΕΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ. 8

8. ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΩΝ. 9

9. Ο ΘΕΟΣ ΖΕΥΣ Ή ΔΙΑΣ. 9

10. ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΩΝ. 18

11. ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΟΛΥΜΠΙΑ, ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ. 22

11. Η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΓΙΟΡΤΗ «ΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑ». 22

12. H ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ. 23

13. Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ Ο.Α. 23

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. 24

ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ. 24

 

 

3. Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 

Η θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων ήταν πολυθεϊστική και  παρόμοια με αυτή των λοιπών αρχαίων μεσογειακών λαών: Αιγυπτίων, Λίβυων, Λατίνων, Ατλάντιων κλπ, δηλαδή με ομοιότητες και διαφορές και κάτι όπως γίνεται και σήμερα π.χ. στο χριστιανισμό με τους καλούμενους Ορθόδοξους, Καθολικούς, Κόπτες κ.α. Κάθε μια από τις Αρχαίες Ελληνικές πόλεις-κράτη είχε το δικό της Πάνθεον. Παρόλα αυτά, ολόκληρη η Ελλάδα μοιραζόταν πάνω κάτω τους ίδιους θεούς που είχαν δημιουργηθεί από τις κοινές ανάγκες μελών τις ίδιας φυλής. 

 

4. ΟΙ 12 ΘΕΟΙ, ΟΙ 12 ΩΡΕΣ, ΟΙ 12 ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ 12 ΖΩΔΙΑ

 

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν πολλούς θεούς, όμως οι κύριοι ήσαν τόσοι, όσοι και οι 12 μήνες, οι 12 ώρες και τα 12 ζώδια, οι εξής, σύμφωνα και με την ειδικότητα και τη γενεαλογία τους:

Ο Δίας, ο γιος της Ρέας και του Κρόνου,  ο οποίος θεωρούνταν  ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων και ως εξ αυτού και ο ηγεμών του Ολύμπου και των πάντων, 

η Ήρα, αδελφή και σύζυγος του Δία και η θεά προστάτιδα του γάμου, 

η Δήμητρα, αδελφή του Δία και θεά της γεωργίας,

ο Ποσειδώνας, αδελφός του Δία και θεός της θάλασσας,

η Εστία, αδελφή του Δία και θεά του σπιτιού,

η Αφροδίτη, κόρη του Κρόνου, όμως αφρογέννητη και θεά της νεότητας και της ομορφιάς,

η Άρτεμη, κόρη του Δία και της Λητούς και θεά της εξοχής και του κυνηγίου,

η Αθηνά, κόρη του Δία και της Μήτιδας και θεά της σοφίας και του πνεύματος,

ο Απόλλωνας, γιος του Δία και της Λητούς , δίδυμος αδελφός της Άρτεμης και  θεός της μουσικής, της μαντικής, της ιατρικής κ.α., 

ο Ερμής, γιος του Δία και της Μαίας και θεός του Εμπορίου, των Ερμηνειών, πρεσβευτών κ.α.,

ο Άρης, γιος του Δία και της Ήρας και θεός τους πολέμου,  

ο Ήφαιστος,  γιος του Δία και της  Ήρας και θεός της φωτιάς και της μεταλλουργίας.

Μέχρι τον πρώτο αιώνα π.Χ. όλος ο μεσογειακός κόσμος περιέρχεται στο ρωμαϊκό κράτος, θέτοντας έτσι τέρμα στην ελληνιστική περίοδο. Οι Ρωμαίοι επηρεάζονται βαθύτατα από την ελληνική φιλοσοφική, θρησκευτική και λογοτεχνική παράδοση και υιοθετούν όλες τις όψεις της ελληνικής κουλτούρας παράγοντας το τελικό κράμα του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού. Ο τελευταίος επικρατεί καθολικά στις ανώτερες κοινωνικές τάξεις της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι οποίες μάλιστα είναι συνήθως δίγλωσσες μιλώντας άπταιστα τόσο λατινικά όσο και ελληνικά, και με αυτόν τον τρόπο η ελληνική θρησκεία διαδίδεται σε κάθε γωνιά της Αυτοκρατορίας, από τη Βρετανία ως τη Συρία και από τη Μοισία έως τη Μαυριτανία.

Οι Λατίνοι είχαν πάρει και τους 12 θεούς από τους  Έλληνες  και γι αυτό  και στους μεν και στους δε είχαν ίδια ονομασία, γενεαλογία,  ιεραρχία, μορφή, λατρεία κλπ, prb: Δίας/ Ζευς = Zeus/Jupiter,¨Ήρα = Hera, Αθηνά =  Athena, Απόλλων =  Apollo, Άρτεμη =  Artemis, Ήφαιστος =  Hephaestus, Ποσειδών  =  Neptunus, Εστία =  Hestia, Δήμητρα = Demeter, Ερμής = Mercurius, Άρης = Mars

 

Ο Ηρόδοτος, σχετικά με τους 12 Θεούς και τα 12 ζώδια,  αναφέρει ότι όταν πήγε στην Αίγυπτο οι Αιγύπτιοι ιερείς του είπαν (βλέπε: Ηρόδοτος Β 4.1 , Β 105, Β 82 – 83 κ.α.) ότι αυτοί πρώτοι ανακάλυψαν το ηλιακό ημερολόγιο και χώρισαν τους μήνες των εποχών σε δώδεκα (βλέπε Ηρόδοτος Β.4,1). Στη συνέχεια οι ίδιοι πρώτοι καθιέρωσαν αφενός οι θεοί  να είναι 12, τόσοι όσοι και οι 12 μήνες, δίνοντας σε κάθε μήνα το όνομα ενός θεού και αφετέρου να έχουν  επωνυμίες (ονοματεπώνυμα και οικογενειακό δέντρο), ασχολίες και λατρείες και από αυτούς μετά τα πήραν οι Έλληνες. Ο ίδιος βρίσκει ότι πρωτύτερα και οι  Αιγύπτιοι και οι Πελασγοί (φύλο των οποίων ήσαν οι Έλληνες)  είχαν θεούς, όμως οι θεοί τους αυτοί δεν είχαν    ανθρώπινη μορφή (βλέπε Ηρόδοτος Β 142) ούτε και ονόματα και επωνυμίες (βλέπε Ηρόδοτος Β.4 και Β.50) και προ αυτού οι Πελασγοί, το φύλο απ’ όπου προήλθε το ελληνικό έθνος (βλέπε Ηρόδοτος Α 56-57),  προσεύχονταν στους θεούς αποκαλώντας τους μόνο με  την ελληνική λέξη «Θεοί» (βλέπε Ηρόδοτος Β 53). Λέει επίσης ότι οι Αιγύπτιοι  αρχικά είχαν μόνο οκτώ Θεούς και μετά τους έκαναν δώδεκα (βλέπε Ηρόδοτος Β.43, Β.46, Β.145 και Β 156)  και δε γνώριζαν τα ονόματα του Ποσειδώνα, της Εστίας, της Ήρας, της Θέμιδας, των Χαρίτων και των Νηρηίδων  και αυτός (ο Ηρόδοτος) υπολογίζει ότι το μεν όνομα του θεού Ποσειδώνα το έδωσαν οι Λίβυοι  τα δε ονόματα της Ήρας, της Εστίας, της Θέμιδας, των Χαρίτων και των Νηρηίδων τα έδωσαν οι Πελασγοί (βλέπε Ηρόδοτος Β.50), δηλαδή οι πρόγονοι των Ελλήνων.  Επεξηγεί επίσης ότι το ελληνικό 12θεο της εποχής του δεν είναι ίδιο με το αιγυπτιακό, γιατί μετά ο Όμηρος και ο Ησίοδος (βλέπε Ηρόδοτος  Β 53) έδωσαν στους 12 θεούς «σωστά τους τίτλους, τις τιμές προς αυτούς και τις ασχολίες τους». Επομένως δεν είναι αληθές ότι ο Ηρόδοτος αναφέρει, καθώς λένε μερικοί, ότι οι Έλληνες πήραν τους θεούς των Αιγυπτίων ή ότι το  ελληνικό δωδεκάθεο είναι αιγυπτιακής επινόησης, αλλά ότι οι Αιγύπτιοι είναι αυτοί που δημιούργησαν πρώτοι δωδεκάμηνο - δωδεκάθεο για λογαριασμό τους και συνάμα έδωσαν στους μήνες και στους θεούς  ονόματα, λατρείες, πανηγύρια και ασχολίες και μετά οι Έλληνες δημιούργησαν ένα άλλο, το δικό τους, που είναι και πιο σωστό.

Ο Ηρόδοτος, σχετικά με τη μαντεία που γίνεται με τα ζώδια, αναφέρει ότι  αυτά είναι αιγυπτιακής επινόησης, πρβ:  « Έχουν και άλλα πράγματα επινοήσει οι Αιγύπτιοι, όπως τα ακόλουθα: ότι ο κάθε μήνας και η κάθε ημέρα ανήκουν σε έναν από τους Θεούς, και το τί θα τύχει στον καθένα, πώς θα πεθάνει και τί λογής ζωή θα κάνει, ανάλογα με την ημέρα που γεννήθηκε· και μερικοί από τους Έλληνες που ασχολήθηκαν με την ποίηση τα χρησιμοποίησαν αυτά τα πράγματα. Τα μαντέματα που έχουν επινοήσει οι Αιγύπτιοι είναι περισσότερα από όλων των άλλων ανθρώπων μαζί· όταν δηλαδή παρουσιαστεί κάτι αλλόκοτο, περιμένουν, καταγράφουν την κατάληξη, και αν αργότερα συμβεί κάτι παρόμοιο θεωρούν ότι ίδια θα είναι πάλι η κατάληξη.  Όσο για τη μαντεία, στους Αιγυπτίους η κατάστασή της είναι ως εξής: δεν είναι δουλειά κανενός από τους ανθρώπους, και από τους Θεούς μόνο μερικών. Υπάρχουν δηλαδή εκεί μαντεία του Ηρακλή, του Απόλλωνα, της Αθηνάς, της Άρτεμης, του Άρη και του Δία, καθώς και εκείνο που το περιβάλλουν με τις μεγαλύτερες τιμές απ᾽ όλα τα μαντεία, της Λητώς, που βρίσκεται στην πόλη Βουτού. Στους Αιγυπτίους ωστόσο οι μαντείες δεν γίνονται με έναν τρόπο και τον ίδιο αλλά με διάφορους. '(Ηρόδοτος Β 82 - 83).

 

Σημειώνεται ότι:

Α) Ο Ηρόδοτος αναφέρει επίσης ότι οι Βαβυλώνιοι είναι εκείνοι που ανακάλυψαν το ηλιακό ρολόι και χώρησαν τη μερα σε 12 μέρη, τις 12 ώρες: «Και έχω τη γνώμη ότι έτσι ανακαλύφθηκε η γεωμετρία και ανέβηκε στην Ελλάδα. Όσο για το ηλιακό ρολόι και τον γνώμονα και τα δώδεκα μέρη της ημέρας οι Έλληνες τα έμαθαν από τους Βαβυλωνίους», Ηρόδοτος Β.109)

Β)  Τα σημερινά ζώδια είναι οι ονομασίες και οι εικόνες των αστερισμών, έργο του Αλεξανδρινού Πτολεμαίου, ενώ των αρχαίων Αιγυπτίων ήταν των θεών τους, οι οποίοι συμβολιζόταν με ζώα.  Ο Ηρόδοτος (Β.41-42) λέει π.χ. ότι οι Αιγύπτιοι τα αγάλματα της Ίσιδας το απεικονίζουν για διάφορους λόγους , που εξηγεί, με κεφάλι αγελάδας που έχει κέρατα, του Δία με κεφάλι κριού που στα αιγυπτιακά ο κριός λέγεται αμούν > Άμμων,  του Πάνα με κεφάλι γίδας που στα αιγυπτιακά η γίδα λέγεται μενδ > Μένδης κ.α. (Περισσότερα βλέπε στο βιβλίο: «Αστρονομία και Αστρολογία, Μαγεία και Μαντεία», του Α. Γ. Κρασανάκη)

Γ)  Ορισμένοι ισχυρίζονται πως  «το δωδεκάθεο είναι έννοια που σχηματίστηκε από του δυτικούς λόγιους τον 16-17 αιώνα», κάτι που επίσης δεν είναι αληθές, αφού αυτό αναφέρεται ήδη από αρχαιοτάτων χρόνων, πρβ:

ΠΙΝΔΑΡΟΣ (522 - 443 π.Χ.: «τιμάσαις πόρον Άλφειού μετά δώδεκα ανάκτων θεών και πάγον Κρόνου προσεφθέγξατο»  (= Έτσι τον ποταμό Αλφειό και τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου τους υπέρτατους τίμησε και το λόφο ονόμασε Κρόνιο). (Πίνδαρος, Ολυμπιονικος χ 49,50):

ΗΡΟΔΟΤΟΣ (485 - 421/415 π.Χ.) : «παραπλησιον το  μήκος τη εξ Αθηναίων οδώ τη από των δώδεκα θεών βωμού φερούσης ες Πισαν και επι τον νηόν του Διος του Ολυμπίου. (=  παραπλήσιο μήκος  από το βωμό των δώδεκα θέων στην Αθηνά να οδηγεί στην Πισα και στο ναό του Ολυμπίου Δία. (Ηρόδοτος Β, 7)

 «Λακεδαιμόνιοι μεν νυν Πλαταιεύσι ταύτα συνεβούλευσαν, οι δε ουκ ήπίστησαν, αλλ’ Αθηναίων ιρά ποιεύτων τοίσι Δυώδεκα Θεοίσι ικέται ιζόμενοι επί τον βωμόν εδίδοσαν σφέας αυτούς».( = Αυτά συνεβούλευσαν οι Λακεδαιμόνιοι στους Πλαταιείς και αυτοί δεν απίστησαν. Έστειλαν μια πρεσβεία στους Αθηναίους, οι οποίοι έτυχε να ασχολούνται με τις θυσίες τους προς τιμήν των Δώδεκα θεών οι πρέσβεις κάθισαν στον βωμό ως ικέτες και παραδόθηκαν ). (Ηρόδοτος ΣΤ, 108)

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ (460 -398 π.Χ.) : «και άλλοι τε αυτών ήρξαν τήν ενιαύσιον Άθηναίοις αρχήν και Πεισίστρατος ό Ίππίου του τυραννεύσαντος υιός, του πάππου έχων τούνομα, ος τών δώδεκα θεών βωμόν τον εν τη αγορά άρχων άνέθηκε και τον του Απόλλωνος εν Πυθίου» (= Πολλοί απ' αυτούς άσκησαν την εξουσία του ετήσιου άρχοντα, κι ιδιαίτερα ο Πεισίστρατος, γιος του τυράννου (Ιππίας που είχε το όνομα του πάππου του, ο οποίος, όταν ήταν άρχοντας, αφιέρωσε στην αγορά βωμό στους δώδεκα θεούς και άλλον στο Πύθιο στον Απόλλωνα).  (Θουκυδίδης Στ 54)

ΣΤΡΑΒΩΝ (ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ Ι, 48): «επί δε τω Λεκτώ βωμός των δώδεκα θεών δείκνυται, καλούσι δ' Αγαμέμνονος ίδρυμα»  (= Πάνω στο Λεκτό υπάρχει βωμός των δώδεκα θεών και λένε ότι τον έχτισε ο Αγαμέμνων). 

ΣΤΡΑΒΩΝ (ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΙΓ, 5) : «του μεν ούν στόμα­τος το πλάτος περί όγδοήκοντα σταδίους εστίν, έγκολπιζοντι δε Μύρινα εν εξηκοντα σταδίοις, Αίολίς πόλις έχουσα λιμένα, είτ' Αχαιών λιμήν, όπου οι βωμοί των δώδεκα θεών, είτα πολίχνιον Μυριναίων Γρύνιον και ιερόν Απόλλωνος και μαντείον αρχαίον και νεώς πολυ­τελής λίθου λευκού» ( = Η είσοδος του κόλπου έχει πλάτος ογδόντα στάδια. Μέσα στον κόλπο η Μύρινα, στα εξήντα στάδια. Είναι Αιολική πόλη με λιμάνι. Μετά ο λιμήν Αχαιών, όπου οι βωμοί των δώδεκα θεών, μετά πολίχνη των Μυριναίων, το Γρύνιο, ιερό Απόλλωνα, αρχαίο μαντείο, ναός πολυτε­λής από λευκό μάρμαρο).

ΠΟΛΥΒΙΟΣ (ΙΣΤΟΡΙΩΝ Δ 6): «από μεν τής Προποντίδος το κατά Καλχηδόνα διάστημα και Βυζάντιον, ο δεκατεττάρων εστί σταδίων, άπό δε του Πόντου το καλούμενον Ιερόν, εφ' ου τόπον φασι κατά την εκ Κόλχων άνακομιδήν Ιάσονα θύσαι πρώτον τοις δώδεκα Θεοίς ό κείται μεν επί τής Ασίας, απέχει δε τής Ευρώπης επί δώδεκα στάδια προς το καταντικρύ κείμενον Σαραπιείον τής Θράκης»  (= Στο στόμιο από την Προ­ποντίδα δεσπόζει η απόσταση ανάμεσα στην Καλχηδόνα113 και στο Βυζάντιο, που είναι δεκατέσσερα στάδια, και από τον Εύξεινο πόντο το λεγόμενο Ιερό, στον τόπο όπου λέ­γεται ότι πρόσφερε για πρώτη φορά θυσία στους δώδεκα θεούς ο Ιάσονας, όταν επέστρεφε από τη χωρά των Κόλ­χων αυτό βρίσκεται στην Ασία και απέχει από την Ευρώπη δώδεκα στάδια από το Σαραπιείο της Θράκης). 

 

5. Ο ΕΠΑΝΩ ΚΑΙ Ο ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΣ – ΕΠΙΓΕΙΟΙ ΚΑΙ ΧΘΟΝΙΟΙ ΘΕΟΙ

 

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι υπήρχαν δυο κόσμοι, ο επάνω και ο κάτω. Ο κάτω κόσμος βισκόταν στα έγκατα της γης και γι αυτό αόρατος , Άδης (= Αίδης, ο μη ιδώμενος), και όπου αφενός έμεναν οι πεθαμένοι άνθρωποι και αφετέρου κυβερνούσαν οι καλούμενοι χθόνιοι θεοί. Ο επάνω κόσμος ήταν η επιφάνεια της γης και όπου αφενός  μένουν οι ζώντες άνθρωποι, με τα ζώα κλπ και αφετέρου κυβερνούσαν οι Ολύμπιοι Θεοί: Δίας, Ήρα, Απόλλωνας κλπ. Ονομάζονταν Ολύμπιοι, επειδή εθεωρείτο ότι  κατοικούσαν στο ψηλότερο βουνό της Ελλάδος, τον Όλυμπο, απ΄ όπου έβλεπαν, προστάτευαν, κυβερνούσαν κλπ τους ζώντες ανθρώπους και γενικά όλο τον κόσμο. Στα δώματα του Ολύμπου ζούσαν οι 12 θεοί: Δίας, Ήρα, Εστία, Δήμητρα κλπ,  καθώς και μερικοί άλλοι κατώτερης κλίμακας , όπως οι 9 Μούσες, οι 3 χάριτες κλπ. Κυβερνήτης όλων που κατοικούσαν στον Όλυμπο ήταν ο Δίας με τη γυναίκα του Ήρα. Στον κάτω κόσμο κυβερνήτης ήταν ο θεός Πλούτωνας ή Άδης με τη γυναίκα του την Περσεφόνη, οι οποίοι φροντίζουν για τις ψυχές των νεκρών, αλλά και για τη βλάστηση της γης. Κριτές για το  ποιος θα πάει στον Όλυμπο ή όχι είναι ο Μίνωας με τον αδελφό του Ραδάμανθυ. Σημειωτέον ότι οι αρχαίοι με την  ονομασία «άνω κόσμος» ονόμαζαν το ουρανό, που ήταν αφιερωμένος στους θεούς:. Ο Αριστοτέλης (Περί Ουρανού Β) αναφέρει ότι τον Ουρανό και τον άνω τόπο απένειμαν οι αρχαίοι στους θεούς, επειδή τον θεωρούσαν το μόνο αθάνατο, άφθαρτο και δεν πρέπει να διαμορφώνουμε τις αντιλήψεις μας με βάση το μύθο των αρχαίων, που λένε πως ο Ουρανός έχει ανάγκη από ένα ‘Άτλαντα, για να παραμένει ασφαλής.

 

6. ΤΑ ΓΕΝΗ ΤΩΝ (ΚΑΛΩΝ ΚΑΙ ΚΑΚΩΝ) ΘΕΩΝ ΚΑΙ Η ΤΙΤΑΝΟΜΑΧΙΑ

 

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία αρχικά υπήρχε μόνο το γένος των κακών  θεών (των καλούμενων Τιτάνων, Γιγάντων κ.α.), οι οποίοι κατοικούσαν στα Τάρταρα και είχαν αρχηγό του τον Κρόνο, τον πατέρα του Δία. Τους κακούς θεούς νίκησε ο Δίας στην καλούμενη Τιτανομαχία και δημιούργησε στη συνέχεια το γένος των καλών θεών (= η επικράτηση της ειρήνης, του καλού). Οι καλοί θεοί (= ο Δίας, ο Ποσειδώνας, η Αθηνά κ.τ.λ.) κατοικούσαν  στην κορφή του Ολύμπου – απ΄ όπου και Ολύμπιοι - και στον Ουρανό, για να επιστατούν από ψηλά το γένος των ανθρώπων, που κατοικούσε στη γη, καθώς και το γένος των ημίθεων. Οι ημίθεοι ( = ο  Ηρακλής, ο Μίνωας κ.α.) ήσαν παιδιά μεταξύ θεών και ανθρώπων και ήταν κάτι όπως ο Χριστός στη Χριστιανική Θρησκεία, που ήταν γιος του θεού και της παρθένου Μαρίας. Ο Δίας, προκειμένου να γίνει κυρίαρχος του κόσμου, καταρχήν νίκησε τους κακοποιούς Τιτάνες στην επονομαζόμενη Τιτανομαχία, η οποία έγινε στην Κνωσό της Κρήτης, σύμφωνα με το Διόδωρο. Στη μάχη αυτή ο Δίας τελικά νίκησε, επειδή με τη συμβουλή της Γαίας  ελευθέρωσε τους Κύκλωπες και τους Εκατόγχειρες, που οι Τιτάνες τους είχαν φυλακίσει στα Τάρταρα οπότε αυτοί από ευγνωμοσύνη βοήθησαν το Δία εναντίον των Τιτάνων. Βοήθησαν, επίσης, και η κόρη του Δία Αθηνά, που πολεμούσε σαν άντρας και του Ηρακλή και του Διόνυσου ως συμπαραστάτες. Μετά αναμετρήθηκε με τους Γίγαντες, αλλά η πιο οδυνηρή σύγκρουση ήταν αυτή με τον Τυφώνα, ο οποίος κατάφερε να τραυματίσει το Δία. Όμως με την πονηριά του Ερμή και του Πάνα είχαμε πάλι αίσιο τέλος για τους Ολύμπιους και ιδιαίτερα για το Δία. Μετά από όλες αυτές τις περιπέτειες έγινε η μοιρασιά ανάμεσα στα τρία αδέρφια. Ο Δίας ανέλαβε τη βασιλεία του Ουρανού, ο Ποσειδώνας τη θάλασσα και ο Αδης τον Κάτω Κόσμο Σύμφωνα με άλλους μύθους, όταν ο Δίας μεγάλωσε, οι Νύμφες του αποκάλυψαν  τα πάντα, σχετικά με το σκληρόκαρδο πατέρα του και για όλες τις περιπέτειες που πέρασε η μητέρα του και ο ίδιος μέχρι να φτάσει σ' αυτή την ηλικία. Με τις πολύτιμες συμβουλές, τις ευχές και τα μαγικά βότανα των Νυμφών και ιδιαίτερα της Μήτιδας έφτασε μπροστά στον Κρόνο· του αποκάλυψε την ταυτότητά του και ζήτησε το θρόνο του. Αυτός αρνήθηκε, αλλά ο Δίας μετά από μακροχρόνια πάλη κατάφερε να τον ακινητοποιήσει. Στη συνέχεια του έδωσε ένα βοτάνι και αμέσως ο Κρόνος ξέρασε τα υπόλοιπα παιδιά του, την Ήρα και μετέπειτα νόμιμη σύζυγο του, την Εστία, τη Δήμητρα, τον Ποσειδώνα και τον Πλούτωνα. Ακολούθως και όταν ο Δίας ανακηρύχθηκε θεός και μάλιστα επικεφαλής των θεών του Ολύμπου (του Ολυμπιακού Πανθέου), έδειξε την ευγνωμοσύνη του σ' όλα τα πλάσματα που τον βοήθησαν στην ανατροφή του. Καταρχήν επισκέφτηκε τη γενέτειρά του τη Δίκτη και έκτισε  εκεί μια πόλη, δείγμα της αγάπης του γι αυτήν.  Έκτοτε μάλιστα δεν παρέλειπε να επισκέπτεται  τη Δίκτη κάθε χρόνο. Αμέσως μετά έκανε την Αμάλθεια και τον αετό αστερισμούς και στα χαριτωμένα περιστέρια ανέθεσε την ευχάριστη υπηρεσία να αναγγέλλουν τις εποχές

 

7. Η ΥΠΑΡΞΗ ή ΟΧΙ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

 

Τόσο στην αρχαία, όσο και στη σημερινή Ελλάδα άλλοι πιστεύουν ότι θεός είναι κάτι που υπάρχει και άλλοι που πιστεύουν ότι δεν υπάρχει. Αυτοί που πιστεύουν ότι «υπάρχει θεός» λένε πως αυτός είναι η αόρατος, η υπερφυσική δύναμη που δημιουργεί ή γεννά και κυβερνά τα πάντα με διάφορους τρόπους. Και αυτό το λένε όλες οι Θρησκείες, ακόμη και η χριστιανική.  Απλά στη χριστιανική θρησκεία ο θεός είναι ένας στον αριθμό και στις άλλες πολλοί. Στους αρχαίους Έλληνες οι Θεοί ήσαν δώδεκα, οι οποίοι ήσαν η θεοποίηση κατ’ άλλους των κύριων στοιχείων του σύμπαντος: του πνεύματος, του υγρού στοιχείου, του πυρός κλπ και κατ’ άλλους ορισμένων ανθρωπων που εν ζωή ειχαν ευεργετήσει τους ανθρώπους, επειδή οι άνθρωποι νομίζουν ότι και από εκεί που βρίσκονται  μετα τη μετάστασή τους, μπορούν ακόμη να τους ευεργετούν.

 

Η ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ – ΘΕΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

Α) ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ – ΘΕΟΓΟΝΙΑ ΗΣΙΟΔΟΥ

Σύμφωνα με τη «Θεογονία» του Ησίοδου (8ος  αι. π.Χ ) καταρχήν υπήρξε το Χάος. Στη συνέχεια έγινε η Γη, η σταθερά έδρα των πάντων. Από τη Γη γεννήθηκαν πρώτα  ο Ουρανός, για να τη σκεπάζει και την προστατεύει και ο Έρωτας. Η Γη είναι σα μια πλατιά στέρνα (= η Μεσόγειος θάλασσα, που περιβάλλεται από ξηρά) και στη περιοχή των Εσπερίδων, υπάρχει το όρος Άτλας στην κορφή του  οποίου ένας γίγαντας, ο Άτλας, κρατά στους ώμους του τον αχανή Ουρανό, το ουράνιο θόλο που σκεπάζει τη Γη και στον οποίο βρίσκονται τα άστρα. Στη συνέχεια από τον Ουρανό και τη Γη γεννήθηκαν οι θεοί: ο Κρόνος, ο Ποσειδώνας, η Ρέα, η Δήμητρα η Εστία και η Αφροδίτη  Ακολούθως από τον Κρόνο και τη Ρέα γεννήθηκε ο Δίας. Μάλιστα η Ρέα, όταν επρόκειτο να γεννήσει το Δία, κατόπιν συμβουλής των γονέων της, κατέφυγε κρυφά στην Κρήτη  όπου τον γέννησε κρυφά στο όρος Δίκτη, επειδή ο παιδοκτόνος πατέρας του, ο Κρόνος, έτρωγε τα παιδιά του φοβούμενος μήπως κάποιο από αυτά του πάρει το θρόνο. Ακολούθως ο Δίας με διάφορες θέες γέννησε  την Αθηνά, τον Απόλλωνα, τον Ερμή, ο Άρη, την Άρτεμη και τον Ήφαιστο.

Κάνοντας, λοιπόν, ετυμολογία του ονόματος του θεού «Κρόνου», του πατέρα (ή και παππού ) των 12 Ολύμπιων θεών, βλέπουμε ότι σημαίνει ο χρόνος,  από το: εκ- ρέω > εκ-ροή, Κρόνος, κρουνός, (ε)κρέματα > χρήματα....  Βλέπε και λεξικό “Αρχαίας Ελληνικής”,  Ι. Σιδέρη: «Κρόνος = ο χρόνος, κρονόληρος = ο γέρος, ο πολύχρονος και ξεμωραμένος  άνθρωπος. Επομένως ο θεός Κρόνος είναι  ο χρόνος, ο γενάρχης μα και φονιάς των πάντων, άρα ο άστοργος πατέρας. Ο Κρόνος > χρόνος είναι εκείνος που φέρνει τη ζωή (ΖΕΥΣ), καθώς και την ανάσταση της φύσης την Άνοιξη, αλλά και που στη συνέχεια την τρώει άσπλαχνα με το θάνατο στα γηρατειά. Ο Χρόνος ως στοιχείο γεννιέται όπου υπάρχει Γη και Ουρανός και στη βασιλεία του (στο χρόνο) όλα γεννιούνται, αλλά και όλα πεθαίνουν. Το μόνο που δεν πεθαίνει ή που δεν τρώει ο Κρόνος (ο χρόνος) είναι η ζωή, ο Δίας ή Ζευς. Επιβιώνει με τέχνασμα, με το κλείσιμό της μέσα σε σπόρο, κάτι ως γίνεται με αυτόν που μπαίνει σε σπήλαιο, οπότε ο Κρόνος (χρόνος) τρώει το σώμα, την ύλη και η ζωή γλιτώνει και αναβιώνει κατόπιν ως παιδί. Αυτός είναι και ο λόγος που η ελληνική μυθολογία λέει ότι ο Κρόνος εξαπατήθηκε από τη Ρέα δίνοντάς του να φάει μια πέτρα αντί για το νεογέννητο Δία. Ο θεός Δίας ή Ζευς είναι η προσωποποίηση της Ζωής, αλλά και το αίτιο για το ζην.Συγκεκριμένα ο Ησίοδος αναφέρει:

<<Αληθώς, βεβαίως, καταρχήν το Χάος έγινε. Στη συνέχεια  η πλατύστερνος Γη, η αιώνια σταθερά έδρα πάντων (των αθάνατων, οι οποίοι κατέχουν τις κορυφές του χιονισμένου Ολύμπου και τα σκοτεινά Τάρταρα εις τα βάθη της γης με τους μεγάλους δρόμους) και ο Έρως, ο οποίος είναι ο ωραιότερος μεταξύ των αθανάτων θεών και παραλύει τα μέλη όλων, δαμάζει τη σκέψη και τη βούληση. Από το Χάος γεννήθηκαν το ‘Έρεβος και η μαύρη Νύκτα. Από τη Νύκτα δημιουργήθηκε ο Αιθέρας και η Ημέρα…….  Η Γη δε λοιπόν πρώτον μεν γέννησε ίσο με τον εαυτόν της τον αστερόεντα Ουρανό, για να τη σκεπάζει από όλα τα μέρη, δια να είναι έδρα αιωνίως ασφαλής εις τους μακάριους θεούς. Αυτή δε, η Γη, και το αχανές πέλαγος γέννησε, το οποίο ταράσσεται με τα κύματα, τον Πόντο, δηλαδή χωρίς την ηδονική επαφή εκ του έρωτος, αλλά εν συνεχεία, αφού συνεκοιμήθη με τον Ουρανό, γέννησε τον τρικυμιώδη Ωκεανό, τον Κοίο και τον Κρείο και τον Υπερίωνα και τον Ιαπετό, τη Θείας και τη Ρέα, τη Θέμη και τη Μνημοσύνη και την χρυστοστέφανο Φοίβη και την αξιέραστο Τηθύ. Μετά δε από αυτούς νεότατος  από τα παιδιά γεννήθηκε ο Κρόνος με τη δόλια σκέψη, ο φοβερότερος από τους υιούς, τον ακμαίο δε μίσησε πατέρα του……. ..» (Ησίοδος (Κοσμογονία – θεογονία 116 – 130

« Και η Θεία γέννησε τον Ήλιο το μέγα και τη λαμπρά Σελήνη και την Ηώ (Αυγή), η οποία σε όλους τους υποχθόνιους ανθρώπους φωτίζει και εις τους αθάνατους θεούς, οι οποίοι κατέχουν τον ευρύχωρο ουρανό, αφού δαμάστηκε δ’ έρωτος από τον Υπερίωνα….. (Ησίοδος (Κοσμογονία – θεογονία 370 – 375)

«και τη στείλανε λοιπόν (τη Ρέα) στη Λύκτο, στην πλούσια της Κρήτης χώρα, τη μέρα που ήταν να γεννήση το πιο νέο από τα παιδιά της, τον μεγάλο Δία και δέχτηκε το βρέφος η πελώρια Γη στην Κρήτη τη μεγάλη να τον θρέψη και να τον φροντίζη. Και τότε, μεσαπ΄της γρήγορης νύχτας τα σκότη φέρνοντάς τον, ήρθε στο Δίκτο ή άλλως  Δίκτη και παίρνοντάς το από το χέρι της , σ’ απάτητη τον έκρυψε σπηλιά μέσα στης γης τα βάθη, στο Αιγαίο βουνό το κατάμεστο από βλάστησι. Και στ ουρανού τον γιο, στον μεγα άνακτα, στον πρωτο βασιλέα των θεών, σπαργάνωσε μεγαλο ένα λιθάρι και του τώδωσε χέρι με χέρι και κείνος τότε παίρνοντας στα χέρια του, τ’όριξε στην κοιλιά του ο δυστυχής! ( «πέμψαν δ’ ες Λύκτον, Κρήτης ες πίονα δήμον/ οππότάρ οπλότατον παίδων ήμελλε τεκέσθαι, / Ζήνα μέγαν, τον μεν οι εδέξατο Γαία πελώρη, Κρήτη εν ευρείη τραφέμεν ατιταλλέμεναί τε./ ένθα μιν ίκτο φέρουσα θοήν δια νύκτα μέλαιναν / πρώτην ες Δίκτονκρύψεν δε εν χερσί λαβούσα/ άντρω εν ηλιβάτω ζαθέης υπό κεύθεσι Γαίης, αιγαίω εν όρει πεπυκασμένω υλήεντι»……Θεογονία Ησιόδου, στίχοι 476 – 485, μτφ Π. Γ. Λεκατσά, «Επιστημονική Εταιρεία Παπυρος»)

 «Ο Άτλας, ο γιος του Ιαπετού και της Κλυμένης,  κρατεί τον αχανή ουρανό ένεκα αδήριτου ανάγκης εις τα πέρατα της γης, προ των γλυκόφωνων  Εσπερίδων , αφού ίσταται όρθιος με την κεφαλή και τα ακούραστα  χέρια του, διότι αυτή τη μοίρα όρισε ο σοφός Δίας>>  (Ησίοδος (Κοσμογονία – θεογονία 517 – 520)

 

Β) ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑ – ΘΕΟΓΟΝΙΑ ΟΡΦΙΚΩΝ

Σύμφωνα με τους καλούμενους Ορφικούς, οι αρχαίοι θεοί: Κρόνος, Δίας κλπ είναι η προσωποποίηση- θεοποίηση των βασικών γενεσιουργών στοιχείων του σύμπαντος. Ειδικότερα κατ’ αυτούς καταρχάς υπήρξε η ουράνια σφαίρα, το αβγό της άπειρης ύλης,  που ο Κρόνος , δηλαδή ο χρόνος, κυοφόρησε και από την εκκόλαψή του  βγήκαν οι θεοί: Δίας, Ήρα, Άρτεμη, Δήμητρα κλπ.  Ο Κρόνος είναι ο χρόνος (ετυμολογία από το εκ ρέω > Κρόνος – χρόνος, όπως και κρέματα > χρήματα κλπ), ο οποίος  κυοφορεί, γεννά τη ζωή, εδώ  το Ζήνα ή άλλως Δία, που όμως στο τέλος την κατατρώει, όπως ο παιδοκτόνος πατέρας,  και που η μάνα, εδώ η Ρέα  για να τη σώσει την κρύβει (πρβ το αυγό), δίνοντας στον Κρόνο > χρόνο να φάει το περινο (σπάργανα) του αυγού κλπ: << Ως Κρόνο να εννοήσεις το Χρόνο και Ρέα τη ροή της υγρής ουσίας, επειδή ολόκληρη η ύλη μεταφερόμενη στον χρόνο, γέννησε σαν αυγό τον σφαιροειδή ουρανό που περιέχει τα πάντα. Αυτό κατ’ αρχάς ήταν γεμάτο από τον γόνιμο μυελό, για να μπορεί να γεννήσει τα κάθε λογής στοιχεία και χρώματα, ωστόσο μέσα στη μια ουσία και στο ένα χρώμα εμπεριείχε και την εικόνα της ποικιλομορφίας. Γιατί, όπως ακριβώς στο γέννημα του παγωνιού ένα φαίνεται ότι είναι το χρώμα του αυγού, αλλά εν δυνάμει έχει μέσα του τα μυριάδες χρώματα εκείνου που πρόκειται να εκκολαφθεί, έτσι το έμψυχο αυγό που γεννήθηκε από την άπειρη ύλη, κινούμενο από το υπόστρωμα της ύλης που διαρκώς ρέει, παρουσιάζει κάθε λογής μεταβολές. Γιατί μέσα στην περιφέρεια του παίρνει μορφή κάτι ζωντανό, ανδρόγυνο, με πρόνοια του θεϊκού πνεύματος που ενυπάρχει σε αυτό, το οποίο Φάνη ο Ορφέας αποκαλεί, επειδή , όταν αυτό φανερώθηκε, έλαμψε το σύμπαν από αυτό, καθώς εκκολάφθηκε από το φέγγος του διαπρεπέστερου στοιχείου, της φωτιάς στο υγρό Και δεν είναι απίστευτο, γιατί και στις πυγολαμπίδες ως σαν παράδειγμα μας χάρισε τη δυνατότητα η φύση να βλέπουμε υγρό φως. Το πρωτογέννητο λοιπόν αβγό, αφού από κάτω θερμάνθηκε από το έμβρυο ον που είχε μέσα του, σπάει, και έπειτα, αφού το έμβρυο έλαβε μορφή, ξεπροβάλει, όπως λέει ο Ορφέας: «Μόλις σχίστηκε το κρανίο του ευρύχωρου αβγού». Και αφού το γέννημα φανερώθηκε με τόσο μεγάλη δύναμη, η σφαίρα λαμβάνει αρμονία και αποκτά τάξη, και ο ίδιος σαν στην κορυφή του ουρανού κάθεται και με τρόπο απόρρητο ακτινοβολεί την απέραντη αιωνιότητα. Η γόνιμη ύλη που απέμεινε μέσα στη σφαίρα, καθώς με το πέρασμα μακρού  χρονικού διαστήματος η θερμότητα που υπέβοσκε έκαιγε από κάτω μέχρι να φτάσει σε ένα φυσικό σημείο, διαχώρισε τις ουσίες των πάντων.  Το κατώτερο μέρος της πρώτα σαν κατακάθι από το βάρος υποχώρησε προς τα κάτω, το οποίο λόγω του η πρώτη ρυπαρή και τραχιά ουσία λένε κατά τρόπο φυσικό πως καταπόθηκε από τον Κρόνο, το χρόνο, λόγω της υποχώρησης της προς τα κάτω.  Μετά το πρώτο βάρους και του πυκνού και μεγάλου πλήθους της ουσίας που αποτελούσε το υπόστρωμα, το ονόμασαν Πλούτωνα και αποφάνθηκαν πως είναι βασιλιάς του Άδη και των νεκρών. Αυτή λοιπόν κατακάθι, το νερό που συνέρεε και επέπλευσε πάνω από το πρώτο κατακάθι το είπαν Ποσειδώνα.  Το τρίτο που απέμεινε, το πιο καθαρό και κορυφαίο, επειδή ήταν διαυγής φωτιά, το ονόμασαν Ζήνα (Δία) λόγω της φύσης που έζεε (έβραζε) μέσα του. Γιατί, καθώς η φωτιά έχει την τάση να ανεβαίνει προς τα πάνω, δεν καταπόθηκε από τον χρόνο, τον Κρόνο, αλλά, όπως είπα, η πυρώδης ουσία, επειδή ήταν ζωτική και είχε την τάση να ανεβαίνει προς τα πάνω, πέταξε στον ίδιο τον αέρα, ο οποίος είναι και ο ποιος συνετός, λόγω της καθαρότητάς του.  Από την ίδια τη θερμότητα του, λοιπόν, ο Ζευς – δηλαδή η ουσία που ζέει – ανέσυρε το λεπτότατο και θείο πνεύμα που είχε απομείνει στο νερό που βρισκόταν κάτω, πνεύμα το αποκάλεσε Μήτη. Μόλις αυτό έφτασε στην κορυφή του ίδιου του αιθέρα και καταπονήθηκε από αυτόν, σαν να αναμείχθηκε το υγρό με το θερμό, δημιούργησε τον αεικίνητο παλμό και γέννησε τη σύνεση, την οποία ονομάζουν Παλλάδα, επειδή πάλλεται…….. >>  (ΟΡΦΙΚΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ 56, ΤΟΜΟΣ Γ’, ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ ΚΑΙ ΑΛΑΝΙΚΟΥ ΘΕΟΓΟΝΙΑ, ΚΛΗΜ. ΡΩΜ. ΟΜΙΛ VI 5 – 12)

 

ΙΙ. Η ΜΕΤΑΣΤΑΣΗ - ΘΕΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

 

Ο Διόδωρος Σικελιώτης (5, 64- 77) αναφέρει ότι οι Κρήτες διηγούνται το μύθο που λέει ότι οι περισσότεροι από τους θεούς: Δίας,  Απόλλων,  Ερμής, Αθηνά κλπ γεννήθηκαν στην Κρήτη και επειδή πήγαν και σε πολλά άλλα μέρη κάνοντας αγαθοεργίες, μετά το θάνατο και τη μετάσταση τους από τους ανθρώπους, θεωρήθηκαν ως οι πρώτοι κάτοικοι του Ολύμπου, επειδή οι άνθρωποι νομίζουν ότι και από εκεί που βρίσκονται, μπορούν ακόμη να τους ευεργετούν. Συνεπώς οι αρχαίοι Κρήτες είπαν στο Διόδωρο ότι οι θεοί τους αρχικά ήσαν άνθρωποι,  κάτι όπως και ο Χριστός και οι Άγιοι σήμερα. Έτσι, συνεχίζει να λέει ο Διόδωρος, από τους τόπους και τις πράξεις που έλαβαν χώρα στο κάθε μέρος που πήγαιναν οι εν λόγω κρητικοί Θεοί και για παράδειγμα ο Απόλλωνας ονομάστηκε Λύκιος, Πύθιος και η Άρτεμη Εφεσία, Περσία  παρόλο που και οι δυο είχαν γεννηθεί στην Κρήτη. Αναφέρει ακόμη ότι από τον Κρόνο και τη Ρέα γεννήθηκαν η Εστία, η Δήμητρα και η Ήρα, καθώς και ο Δίας, ο Ποσειδώνας και ο Αδης. Για την Εστία, λέει,  λέγεται ότι ανακάλυψε την κατασκευή σπιτιών  και για τούτη την ευεργεσία όλοι σχεδόν οι άνθρωποι της ίδρυσαν βωμούς στα σπίτια τους, όπου της αποδίδονται τιμές…. Για τη Δήμητρα λέγεται πως εφεύρε πρώτη τους καρπούς (σιτάρι, κριθάρι κλπ)  και δίδαξε τη σπορά τους γι αυτό ανακηρύχτηκε θεά της Γεωργίας, αλλά και οι καρποί που εφεύρε ονομάστηκαν από το όνομα της δημητριακά….…. (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω: «ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ Η ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΩΝ»)

<<Οι κάτοικοι, λοιπόν της Κρήτης λένε πως οι οι αρχαιότεροι στο νησί ήταν οι αυτόχθονες Ετεόκρητες, των οποίων ο βασιλιάς, Κρήτας το όνομά του, ανακάλυψε πολλά και πολύ σημαντικά πράγματι στο νησί που είχαν τη δυνατότητα να ωφελήσουν την κοινωνική ζωή των Ανθρώπων. Οι περισσότεροι, επίσης, από τους θεούς, σύμφωνα με τους μύθους τους. ‘έγιναν στο νησί τους, θεοί που για τις ευεργεσίες που πρόσφεραν σ’ όλη την ανθρωπότητα  δέχτηκαν τιμές αθάνατες… …   (Διόδωρος Σικελιώτης 5.64 μτφ Εκδόσεις «Κάκτος»)

  «Οι ήρωες και οι ημίθεοι ήσαν άνθρωποι, που εν ζωή είχαν κάνει αξιόλογα πολεμικά έργα, πολλές και μεγάλες ανδραγαθίες σε καιρό πολέμου ή που σε καιρό ειρήνης ευεργέτησαν πάρα πολύ το βίο του συνόλου των ανθρώπων κάνοντας ανακαλύψεις ή θεσμοθέτησαν νόμους……. και οι μεταγενέστεροι τους τίμησαν, άλλους ως θεούς και άλλους ως ήρωες >>  (Διόδωρος Σικελιώτης, βίβλος 4). 

Ο Διόδωρος Σικελιώτης, σχετικά π.χ. με τη ζωή και τη μετάσταση του Δία, αναφέρει ότι οι Κρήτες ισχυρίζονται ότι ο Δίας εν ζωή ήταν ένας  άνθρωπος και μάλιστα γιος βασιλιά, που γεννήθηκε, μεγάλωσε και πέθανε στην Κρήτη και  που μετά το θάνατο και τη μετάστασή του, λόγω των εξαίρετων πράξεων που είχε κάνει εν ζωή,  θεοποιήθηκε, αλλά και που πολλοί πιστεύουν ότι κυβερνά ή βοηθά κλπ ακόμη τον κόσμο. Δηλαδή η θεοποίηση του Δία έγινε  όπως έγινε και με το Χριστό στη χριστιανική θρησκεία.  Απλώς ο Χριστός δεν ήταν βασιλιάς, αλλά ένας απλός πολίτης: «……Καθιερώθηκε, επίσης, να του προσφέρονται περισσότερες θυσίες απ' όλους τους άλλους θεούς, και, μετά τη μετάσταση του από τη γη στον ουρανό, γεννήθηκε στις ψυχές εκείνων που είχαν ευεργετηθεί η δίκαιη πίστη ότι εκείνος ήταν ο κύριος όλων όσων γίνονται στον ουρανό, και εννοώ τις βροχές, τις βροντές, τους κεραυνούς κι όλα τα παρόμοια…. >> (Διόδωρος Σικελιώτης, 5, 71 - 72 μτφ «Εκδόσεις Κάκτος»).

 Ο Διόδωρος Σικελιώτης, σχετικά με την ονομασία και επίγεια ζωή του Δία  αναφέρει ότι οι Ατλάντιοι της Λιβύης (Αφρικής) ισχυρίζονται ότι : «Ο Δίας νίκησε τον πατέρα του Κρόνο και τους Τιτάνες και γενικά επέδειξε μεγάλο ζήλο στο να τιμωρεί τους ασεβείς και τους πονηρούς, αλλά και στο να ευεργετεί τα πλήθη. Για όλα αυτά μετά τη μετάστασή του από τους ανθρώπους ονομάστηκε Ζην, διότι θεωρήθηκε αιτία του καλώς ζειν των ανθρώπων, ενώ εκείνοι που είχαν ευεργετηθεί του έκαναν την τιμή να το εγκαταστήσουν στον ουρανό και όλοι πρόθυμα τον αγόρευσαν θεό και κύριο του σύμπαντος κόσμου στον αιώνα το άπαντα….>>. (Διόδωρος Σικελιώτης, βίβλος 3, 61, 4-6).

 

 

8. ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΩΝ

 

Ο Διόδωρος Σικελιώτης καταγράφοντας το τι λένε οι μύθοι των Φρυγών (Μ. Ασίας) και των Ατλάντιων της Λιβύης (Αφρικής) και βλέποντας ότι πολλά από αυτά που λένε οι μύθοι αυτοί δεν είναι πραγματικότητα, συμπληρώνει-διευκρινίζει ότι οι Κρήτες δε συμφωνούν με όσα λένε οι μύθοι των Φρυγών και των Ατλάντιων (βλέπε Διόδωρος 3.61,3)  και η αλήθεια γι αυτούς είναι αυτή που θα  αναφέρει εκεί που θα γράψει σχετικά με αυτούς. Και αυτό το κάνει στο πέμπτο του βιβλίο, όπου (βλέπε Διόδωρος Σικελιώτης 5, 64- 77) αναφέρει ότι οι Κρήτες διηγούνται το μύθο που λέει ότι οι περισσότεροι από τους θεούς: Δίας,  Απόλλων,  Ερμής, Αθηνά κλπ γεννήθηκαν στην Κρήτη και επειδή πήγαν και σε πολλά άλλα μέρη κάνοντας αγαθοεργίες, μετά το θάνατο και τη μετάσταση τους από τους ανθρώπους, θεωρήθηκαν ως οι πρώτοι κάτοικοι του Ολύμπου (δηλ. ανακηρύχτηκαν μετά θάνατο θεοί,  κάτι ως ο Χριστός και οι Άγιοι σήμερα), επειδή οι άνθρωποι νομίζουν ότι και από εκεί που βρίσκονται, μπορούν ακόμη να τους ευεργετούν. Αναφέρει επίσης ότι από τον Κρόνο και τη Ρέα γεννήθηκαν η Εστία, η Δήμητρα και η Ήρα, καθώς και ο Δίας, ο Ποσειδώνας και ο Αδης. Για την Εστία λέγεται ότι ανακάλυψε την κατασκευή σπιτιών  και για τούτη την ευεργεσία όλοι σχεδόν οι άνθρωποι της ίδρυσαν βωμούς στα σπίτια τους, όπου της αποδίδονται τιμές…. Για τη Δήμητρα λέγεται πως εφεύρε πρώτη τους καρπούς (σιτάρι, κριθάρι κλπ)  και δίδαξε τη σπορά τους γι αυτό ανακηρύχτηκε θεά της Γεωργίας, αλλά και οι καρποί που εφεύρε ονομάστηκαν από το όνομα της δημητριακά….. Για τον Ποσειδώνα λέγεται ότι ασχολήθηκε πρώτος με ναυτικές εργασίες  και συγκρότησε στόλους και γι αυτό παραδόθηκε στις γενιές που ακλούθησαν  πως είναι ο κύριος όλων όσων γίνονται στη θάλασσα και οι ναυτικοί τον τιμούν με θυσίες. Σ’ αυτόν αποδίδουν και  το ότι πρώτος δάμασε άλογα και να δίδαξε τη γνώση της ιππικής τέχνης, πράγμα για το οποίο τον αποκάλεσαν «ίππιος»…..  Για τον Άδη λέγεται ότι δίδαξε πρώτος τα σχετικά με την ταφή , την εκφορά και τις τιμές προς τους πεθαμένους και γι αυτό η παράδοση μας λέει πως τούτος ο θεός είναι ο κύριος των πεθαμένων…   Για την Ήρα (προστάτιδα του γάμου), λένε οι Κρήτες, πως οι γάμοι της με το Δία έγιναν στην περιοχή της Κνωσού, σ’ ένα μέρος κοντά στην ποταμό Θηρηνο, στο οποίο υπάρχει σήμερα ιερό όπου τελούνται κάθε χρόνο άγιες θυσίες από τους ντόπιους κατ’ απομίμηση του γάμου με τον τρόπο που παραδόθηκε αρχικά….

 

9. Ο ΘΕΟΣ ΖΕΥΣ Ή ΔΙΑΣ

  

Ο Δίας, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ήταν ο ανώτατος θεός, η κορυφή της πυραμίδας του Ολυμπιακού Πανθέου, ο  Άρχων του Ολύμπου και ο πατέρας θνητών και αθανάτων. Τα προσωνύμια του πολλά: πατέρας, δίκαιος, σοφός,  κλπ, από τα οποία  γνωστότερο ήταν το Ξένιος Δίας, καθώς ήταν ο προστάτης της φιλοξενίας.. Με βοηθούς τους υπόλοιπους θεούς κυβερνούσε από τον Όλυμπο τα όσα επί γης, τα όσα κάτω κάτω και όσα πάνω από τη γη. Σύμφωνα με τον Ησίοδο (9ος / 8ος αι. π.Χ.) ο Δίας, ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων του Ολυμπιακού Πανθέου, ήταν γιος του Κρόνου και της Ρέας, οι οποίοι είχαν γονείς τη Γη και τον  Ουρανό.  Ο Κρόνος, ο πατέρας του Δία, έτρωγε όλα τα παιδιά του μόλις γεννιόνταν, επειδή οι γονείς του του είχαν πει ότι είναι πεπρωμένο μια μέρα κάποιο από τα παιδιά του να του πάρει τη βασιλεία.  Η Ρέα, η μητέρα του Δία, όταν επρόκειτο να γεννήσει το Δία, παρεκάλεσε τους γονείς της, τη Γη και τον Ουρανό, να καταστρώσουν κάποιο σχέδιο με το οποίο θα μπορούσε  να διαφύγει κάπου μακριά, όταν θα γεννούσε το Δία, για να τον γλιτώσει από του Κρόνου τα δόντια. Αυτοί  υπάκουσαν και την έστειλαν μια νύκτα με βαθύ σκοτάδι στην πόλη Λύκτο της Κρήτης και απ’ εκεί στο όρος «η Δίκτη» (ή το Δίκτον), όπου  γέννησε κρυφά το Δία. Ωστόσο κάποια στιγμή έμαθε ο Κρόνος τα καθέκαστα και ήλθε  και ζήτησε να δει το παιδί. Η Ρέα γνωρίζοντας τις προθέσεις του  Κρόνου σπαργάνωσε ένα βράχο και τον έδωσε στον Κρόνο, ο οποίος αμέσως τον καταβρόχθισε, νομίζοντας ότι είναι ο Δίας και τον οποίο αργότερα ξέρασε στον Παρνασσό.

 «Πέμψαν δ’ ες Λύκτον, Κρήτης (τη Ρέα) ες πίονα δήμον/ οππότάρ οπλότατον παίδων ήμελλε τεκέσθαι, / Ζήνα μέγαν, τον μεν οι εδέξατο Γαία πελώρη, Κρήτη εν ευρείη τραφέμεν ατιταλλέμεναί τε./ ένθα μιν ίκτο φέρουσα θοήν δια νύκτα μέλαιναν / πρώτην ες Δίκτον κρύψεν δε ε χερσί λαβούσα/ άντρω εν ηλιβάτω ζαθέης υπό κεύθεσι Γαίης, αιγαίω εν όρει πεπυκασμένω υλήεντι» (Θεογονία Ησιόδου, στίχοι 476 – 485, Έκδοση Κ. Σιτλ - Συλλόγος Καθηγητών Κωνσταντινούπολης έτος 1889,   έκδοση Επιστημονικής Εταιρείας των Ελληνικών Γραμμάτων – Π. Λεκατσάς - ΠΑΠΥΡΟΣ, έτος 1938)

Σύμφωνα μ' έναν άλλους μύθους, η Ρέα με τη βοήθεια τις κόρες του του βασιλιά Μελισσέα, Ίδη και  Αδράστεια, τις καλούμενες μετά «ιερές μητέρες», γέννησε το Δία σε μια σπηλιά του όρους Δίκτη, στο Δικταίο άντρο. τις οποίες μετά θάνατο τοποθέτησε ο Δίας ως αστερισμούς, που είναι η μικρή και μεγάλη Άρκτος, σύμφωνα με τον Άρατο.  Η Ίδη μάλιστα χάρισε στο μικρό θεό και το πρώτο του παιχνίδι. Μια κρυστάλλινη σφαίρα που όταν την πετούσε ψηλά άφηνε λαμπρές πολύχρωμες γραμμές στον αέρα, όπως τα άστρα του ουρανού. Οι Νύμφες τον τοποθέτησαν σε μια ολόχρυση  κούνια, που την κρέμασαν ανάμεσα στις φυλλωσιές μιας τεράστιας βελανιδιάς, έτσι ώστε να αιωρείται ανάμεσα στη γη και τον ουρανό και ο Κρόνος να μην μπορεί να τον βρει. Το κλάμα όμως του θεϊκού βρέφους ήταν πολύ δυνατό. Οι νεαροί (= οι κούροι – Κουρήτες), για να αποφύγουν κάποια ανεπιθύμητη επίσκεψη του Κρόνου εξαιτίας όλης αυτής της  φασαρίας κάθε φορά που ο Δίας έκλαιγε, άρχιζαν να χορεύουν έναν άγριο πολεμικό χορό, τον πυρρίχιο, και να τραγουδούν βγάζοντας πολεμικές ιαχές και χτυπώντας  με τα δόρατα και τα ακόντια πάνω στη γη και στις ασπίδες και  έτσι ο Κρόνος δεν μπορούσε να ακούσει το κλάμα του μωρού.  Ο Δίας στη συνέχεια μεγάλωσε πίνοντας  γάλα από μια αίγα (κατσίκα), την καλούμενη Αμάλθεια. Ο θεός ανατράφηκε με αμβροσία και νέκταρ, δηλαδή με το φαγητό και το ποτό των αθανάτων. Ολόλευκα ιερά περιστέρια κουβαλούσαν την αμβροσία και τάιζαν μόνα τους το βρέφος, όπως ακριβώς έκαναν με τα μικρά τους. Ένας αετός, με γυαλιστερά φτερά και γαμψά νύχια, πετούσε κάθε βράδυ με ιλιγγιώδη ταχύτητα, μέσα από τους αιθέρες, και έφτανε στην πηγή, απ' όπου αντλούσε το νέκταρ και το μετέφερε στο βουνό της Κρήτης. Μάλιστα κάποια μέρα ο Δίας από απροσεξία και επειδή δεν μπορούσε να ελέγξει τη θεϊκή του δύναμη, έσπασε ένα κέρατο της Αμάλθειας. Λυπήθηκε πάρα πολύ και για να παρηγορήσει το ευλογημένο ζώο, έδωσε το κέρατο στη Νύμφη Αμάλθεια, αφού πρώτα το προίκισε με μαγικές ιδιότητες. Αυτός που το είχε, αρκούσε μόνο να κάνει μια ευχή και αμέσως εμφανίζονταν μπροστά του όλα τα καλά του κόσμου. Από τότε έμεινε γνωστό ως "κέρας της Αμάλθειας" ή "κέρας της Αφθονίας". Όταν η κατσίκα γέρασε και πέθανε, ο Δίας λυπήθηκε πολύ. Από το δέρμα της έφτιαξε την παντοδύναμη αιγίδα του, που ήταν το πιο σημαντικό όπλο του στην Τιτανομαχία. Το θεϊκό παιδί ανατράφηκε επίσης και με μέλι και βασιλικό πολτό από τα μελίσσια που όταν εκεί.

Όταν μεγάλωσε ο Δίας αφενός έριξε στα Τάρταρα τον ασεβή πατέρα του και όσους είχε βοηθούς του και αφετέρου έδειξε την ευγνωμοσύνη του σ' όλα τα πλάσματα που βοήθησαν στην ανατροφή του. Έτσι έκτισε μια πόλη στη γενέτειρά του τη Δίκτη, έκανε την αίγα Αμάλθεια και τον αετό του αστερισμούς και στα χαριτωμένα περιστέρια ανέθεσε την ευχάριστη υπηρεσία να αναγγέλλουν τις εποχές.

 

Ο ΓΑΜΟΣ  ΤΟΥ ΔΙΑ  ΜΕ ΤΗΝ  ΉΡΑ 

 

 Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Δίας είχε πάρα πολλές συζύγους, επίσημη όμως μια, την Ήρα, την οποία, καθώς λέει ο Διόδωρος Σικελιώτης (Ιστορική βιβλιοθήκη 5, 72), νυμφεύτηκε στην περιοχή της Κνωσού, σε ένα μέρος κοντά στον ποταμό  Θήρηνο, όπου υπήρχε ιερό και όπου μετά οι ντόπιοι έκαναν κάθε χρόνο άγιες θυσίες κατά απομίμηση του γάμου με τον τρόπο που παραδόθηκε σ’ αυτούς ότι έγινε αρχικά. Μάλιστα ο Απολλόδωρος (βιβλίο 2. 113-114) αναφέρει και ότι στους γάμους του Δία η γιαγιά του η Γαία του χάρισε ένα άλσος γεμάτο με μηλιές που έκαναν χρυσά μήλα (τα μήλα των Εσπερίδων) και το φρουρούσε ο Λάδωνας, ένα αθάνατο φίδι φύλακας, και τον κήπο αυτό βλέπουμε σε πολλά νομίσματα της Φαιστού. Ο Παυσανίας (Ελλάδος Περιήγησις ΙΧ, 40,3-4) αναφέρει ότι στην Κνωσό υπήρχε άγαλμα της Ήρας που το είχε φτιάξει ο Δαίδαλος, ενώ πάρα πολλά νομίσματα της Κνωσού φέρουν τη Ήρας ως νύμφη με κολιέ, σκουλαρίκια, στέφανο κ.α.  Σημειώνεται επίσης ότι σύμφωνα με ένα μύθο, η Ήρα δεν υπέκυπτε αρχικά στον έρωτά του Δία και γι' αυτό κατέφυγε σ' ένα τέχνασμα. Μια κρύα μέρα του χειμώνα εμφανίστηκε έξω από το παράθυρό της μεταμορφωμένος σε κούκο. Εκείνη λυπήθηκε το παγωμένο πουλί και το έβαλε στον κόρφο της για να ζεσταθεί. Τότε ο θεός πήρε την κανονική του μορφή και αφού της υποσχέθηκε ότι θα την κάνει νόμιμη σύζυγό του, ενώθηκε μαζί της. Το κυρίαρχο ζευγάρι του Ολύμπου απέκτησε στη συνέχεια τρία παιδιά, την αιώνια έφηβη Ήβη, που την έδωσαν ως σύζυγο στον Ηρακλή, όταν έγινε αθάνατος, τον πολεμόχαρο Άρη και το θεϊκό σιδηρουργό Ήφαιστο.

 

Δραχμή Κνωσού, 3ος αι. π.Χ., με  την Ήρα νύφη (Η Ήρα νυμφεύτηκε το Δία στην Κρήτη, όπως μας πληροφορεί ο Διόδωρος Σικελιώτης)  και διάγραμμα των διαδρόμων του λαβύρινθου, όπου έμενε ο Μινώταυρος.

 

 

 

Η ΓΕΝΝΗΣΗ, ΑΝΑΤΡΟΦΗ, ΟΝΟΜΑΣΙΑ  ΚΑΙ ΘΕΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑ

 

Ο Διόδωρος Σικελιώτης, σχετικά με τη γέννηση και ανατροφή του Δία, αναφέρει  ότι η Ρέα γέννησε το Δία στην οροσειρά Ίδη ή Ιδαία όρη (= η Δίκτη, ο Ψηλορείτης ή Ιδαίον όρος, ο Γιούχτας, η Πύτνα κ.α.) της Κρήτης και στη συνέχεια τον άφησε εκεί για να τον αναθρέψουν οι Κουρήτες και γι αυτό, όταν ανδρώθηκε,  έκτισε μια πόλη στο όρος  Δίκτη, όπου ακριβώς λέει ο μύθος ότι γεννήθηκε, πρβ:   «ανδρωθέντα  δ’ αυτόν (ο Δίας)  φασί πρώτον πόλιν κτίσαι περι την Δίκτα, όπου και τη γένεσιν αυτού μυθολογούσι» (Διόδωρος 5.72). Ο Διόδωρος, σχετικά με τη θεοποίηση του Δία, αναφέρει ότι ο Δίας, επειδή ευεργέτησε τους ανθρώπους εν ζωή, μετά θάνατο (και τη μετάστασή του) ανακηρύχτηκε Θεός, κατατάχτηκε στο γένος των Θεών, επειδή είχε γεννηθεί στις ψυχές εκείνων που είχαν ευεργετηθεί εν ζωή από αυτόν η δίκαιη πίστη ότι εκείνος ήταν ο κύριος όλων όσων γίνονται στον ουρανό  τις βροχές, τους κεραυνούς κι όλα τα παρόμοια.

 

 Αργυρή δραχμή Πραισού, 400 – 200 π.X., με το Δία σε θρόνο και την αίγα(γρο) Αμάλθεια που θήλαζε το Δία.

Αργυρός στατήρας (δίδραχμο) Λύττου, 320-270 π.Χ. , με τον αετό και τη γουρούνα του Δία

 

 

ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΖΕΥΣ ή ΔΙΑΣ

 

Θεός λέγεται το μεταφυσικό παντοδύναμο ον, που σύμφωνα, με τις μονοθεϊστικές θρησκείες, δημιούργησε τον κόσμο και τον κυβερνά. Οι λέξεις θεός, θεά είναι τονικά παρώνυμα των θέος, θέα και εκείνες συγγενείς της λέξης δέος, απ όπου και δέος > ΔεύςDeus > ΣΔΕΥΣ > Ζευς. Επομένως η λέξη θεός στην κυριολεξία σημαίνει αυτός που που προκαλεί το δέος ή σε αυτόν στον οποίο κάνουμε δεήσεις κλπ.

Στην αρχαία Ελλάδα: «ο Ζεύς, του Διός, τω Διί, τον Δία, ως Ζευ» , καθώς και Ταν/Δαν > Ζην, Ζηνός, Ζηνί, Ζήνα» = λατινικά Zeuw, Ju-pitter σήμαινε το στοιχείο της φύσης που ζωοποιεί, που δίδει το πνεύμα, τη ψυχή στα ζώντα όντα, το στοιχείο που είναι το αίτιο του ζην. Δωρικά ο Ζαν = Ιωνικά ο Ζην = ο αίτιος, αυτός που δίδει τη ζήση, τη ζωή. Δίας = το διότι, το διά, το γιατί του ζειν (Ζευς). Οι λέξεις ζω, Ζην ή Ζευς και Ζωή είναι της ίδιας ρίζας.

Ο Διόδωρος Σικελιώτης (1.9-13), σχετικά με το τι σήμαινε το όνομα Δίας στην αρχαία Αίγυπτο,  αναφέρει: << οι πρώτοι άνθρωποι στην Αίγυπτο που χρησιμοποίησαν διαρθρωμένη γλώσσα έδωσαν ιδιαίτερο όνομα (σε καθένα από τα βασικά στοιχεία του σύμπαντος), σύμφωνα με τη φύση του. Το πνεύμα το ονόμασαν, μεθερμηνεύοντας τη λέξη τους, Δία, κι επειδή αυτός ήταν η πηγή της ψυχής των ζώων (πρβ στον χριστιανισμό: «και το πνεύμα εν είδη περιστεράς»), τον θεώρησαν υπό μίαν έννοια πατέρα των πάντων. Μ' αυτό, λένε, συμφωνεί κι ο μεγαλύτερος ποιητής των Ελλήνων (ο Όμηρος), όταν λέει πως «τούτος ο θεός είναι πατέρας ανθρώπων και θεών»…>>.

Ο Σωκράτης στον Πλατωνικό διάλογο «Κρατύλος», σχετικά με το τι σήμαινε το όνομα Δίας στην Ελλάδα, λέει:  «Διότι, πράγματι, το όνομα του θεού (Διός) είναι λόγος ακέραιος, τον οποίο έρχονται οι άνθρωποι και τον διχοτομούν και, αφού τον διχοτομήσουν, άλλοι μεν χρησιμοποιούν το ένα μέρος, άλλοι δε το άλλο - γι' αυτό άλλοι μεν τον αποκαλούν "Ζήνα", άλλοι δε "Δία" - μέρη πάντως, που, αν ενωθούν, δηλώνουν αμέσως τη φύση του θεού, φανερώνοντας δηλαδή ό,τι ακριβώς προσηκεί στο όνομα να μπορεί να επιτελεί και να απεργάζεται με μία λέξη: να κάνει. Διότι αίτιος του ζην του δικού μας και του ζην όλων των άλλων όντων δεν είναι δυνατόν να' ναι άλλος κανείς, πλην ο άρχων και ο βασιλιάς των πάντων, ο άρχων και ο βασιλιάς του σύμπαντος κόσμου. Ορθότατα, λοιπόν, ονομάζεται όπως ονομάζεται ο θεός αυτός, στον οποίο οφείλουν αιωνίως το ζην τους όλα τα ζωντανά όντα. Το δε όνομα του, ενώ είταν ένα, ενιαίο και ακέραιο, έχει διχοτομηθεί, έχει διαιρεθεί, όπως είπα, σε δύο ονόματα: στο "Δία" και στο "Ζήνα". (Πλάτων "Κρατύλος" 396.a.2 - 396.b.3)

Το αρχαίο «Μέγα Ετυμολογικό» , σχετικά με τις λέξεις Ζευς και Δίας αναφέρει: «Ζεύς: Ὁ θεός. Κορνούτος εν τω περί Ελληνικής θεολογίας φησὶν, ότι ψυχή ἐστι του παντός κόσμου, παρά το ζωή και αιτία είναι τοις ζώσι του ζην• και δια τούτο βασιλεὺς λέγεται των όλων, ως και εν ημίν ἡ ψυχή. ‘Η ότι έζησε μόνος των του Κρόνου παίδων, και ου κατεπόθη. ‘Η από του ζην και του άω• το γαρ ζωοποιόν ἐστι πνεύμα. ‘Η παρά το Ζα και το αὔω, τὸ βοώ, ὁ μεγάλως αύων. ‘Η παρά το δέος• φοβερός γάρ. ‘Η παρά το δεύω, το βρέχω, δεύσω, Δεὺς και Ζεύς• υέτιος γαρ ὁ θεός. Ή παρὰ την ζέσιν• θερμότατος γαρ ὁ αήρ. Ή παρά τὸ ζέω, Ζεὺς, ως τρέω Τρεὺς, καὶ Ἀτρεύς. Σημαίνει δὲ τέσσαρα• τον θεὸν, ἢ τον ουρανὸν, ως το, Ζεὺς δ᾽ επεί ουν Τρώας• σημαίνει και τον Ποσειδώνα, ως το, Ζεὺς δε κατά πόντον ἐτάραξεν σημαίνει και τον καταχθόνιον θεὸν, ως το, Ζεύς τε καταχθόνιος. Ὁ Πλούτων, Ἰλιάδος ι. σημαίνει και τον ήλιον, ίκετ᾽ αἰθέρα καὶ Διὸς αὐγάς. Διός• ὁ κανών• δύο κανόνες εἰσὶν οἱ μαχόμενοι• ὁ μεν εις λέγει, ότι πάν όνομα μονοσύλλαβον ὀξύτονον μακροκατάληκτον εἰς λῆγον διὰ καθαροῦ τοῦ ΟΣ κλινόμενον τον χρόνον της ευθείας φυλάττει και εν τη γενική• οἷον, δμὼς, δμωόςθὼς, θωόςκαὶ ώφειλεν είναι Ζεὺς, Ζευός• ὁ δε έτερος λέγει, ότι τα εις «εὺς» διά του «έοσ» κλίνονται• καὶ ώφειλεν είναι Ζεὺς, Ζέος. Των ουν δύο κανόνων μαχομένων, εισήλθεν ἡ των Βοιωτών διάλεκτος, και εγένετο Ζεὺς Διός. (Μέγα Ετυμολογικό Λεξικό)

«Δίας: Παρά την Διὸς γενικὴν, Δίας. ‘Η εις των Πελοπιδών. Γίνεται παρά το Δέος, Δεΐας• και εν συναλοιφή, Δείας, δια της ΕΙ διφθόγγου• ὁ δέος εμποιών.  (Μέγα Ετυμολογικό Λεξικό)

 

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑ: ΑΘΗΝΑ, ΑΠΟΛΛΩΝ, ΕΡΜΗΣ ΚΛΠ,

ΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ: ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ, ΕΝΔΥΜΑΣΙΑΣ, ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΙΑΤΡΙΚΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΑΣ  ΚΛΠ

 

Ο Διόδωρος Σικελιώτης  αναφέρει επίσης ότι σύμφωνα με τον κρητικό μύθο, παιδιά του Δία ήταν από τις θεές η Αφροδίτη, οι Χάριτες (οι προστάτιδες των αισθητικών), η Άρτεμη, η Ειλείθυια (η προστάτιδα εγκυμοσύνης, επιτόκων και τοκετου και  συνεργάτης της Άρτεμης), αι Ώρες (η Ευνομία, η Δίκη και η Ειρήνη),  η Αθηνά και οι Μούσες (= αυτές που ανακάλυψαν τα γράμματα και η σύνθεση των επών, η ποιητική) και από τους θεούς ο Ήφαιστος, ο Άρης και ο Απόλλωνας, καθώς επίσης ο Ερμής, ο Διόνυσος και ο Ηρακλής.

Σε καθένα από αυτούς ο Δίας, σύμφωνα με το μύθο, μετέδωσε τη γνώση που ο ίδιος είχε ανακαλύψει και τελειοποιήσει και τους απένειμε την τιμή της ανακάλυψης, επιθυμώντας να τους περιβάλει έτσι με αιώνια δόξα από μέρους του ανθρωπίνου γένους. Στην  Αφροδίτη ανατέθηκε η φροντίδα η νεαρή ηλικία των παρθένων, τα χρόνια που πρέπει να παντρεύονται και την εποπτεία όλων των πραγμάτων του γάμου, που διατηρούνται μέχρι σήμερα, μαζί με τις θυσίες και τις σπονδές. Για την Άρτεμη, λένε (οι Κρήτες), ανακάλυψε τη θεραπεία των νηπίων και τη διατροφή που είναι κατάλληλη για τα βρέφη, αιτία για την οποία ονομάζεται κουροτρόφος. Για την Αθηνά λέγεται ότι γεννήθηκε στην Κρήτη, κοντά στις πηγές του ποταμού Τρίτωνα και γι αυτό ονομάστηκε Τριτογένεια (Διόδωρος 5, 72)…. Στην  Αθηνά προσδίδουν (οι Κρήτες) την εξημέρωση της ελιάς  και την παράδοση της καλλιέργειας της στους ανθρώπους, καθώς και την επεξεργασία του καρπού της, γιατί πριν τη γέννηση αυτής της θεάς, τούτο το δέντρο υπήρχε, αλλά και η φροντίδα και η πείρα που δείχνουν μέχρι σήμερα οι άνθρωποι στην καλλιέργειά του είναι έργο τούτης της θεάς. Πέρα απ΄ αυτά της αποδίδουν την κατασκευή των ενδυμάτων και την ξυλουργική τέχνη. Βρήκε επίσης την κατασκευή των αυλών και τη μουσική που παράγεται από αυτούς  και , γενικά, έργα που απαιτούν τέχνη στην κατασκευή, γεγονός για το οποίο ονομάστηκε Εργάνη (Διόδωρος 5, 73). Για τον Άρη, αναφέρει ο (κρητικός) μύθος, ότι ήταν ο πρώτος που κατασκεύασε πανοπλία, εξόπλισε στρατιώτες και εισηγήθηκε την πολεμική τακτική στις μάχες κλπ 

Οι Κρήτες ισχυρίζονται και αυτό με επιχειρήματα πως ο Απόλλωνα εισήγαγε τη γνώση της ιατρικής που γίνεται μέσω μαντικής τέχνης και επίσης ότι βρήκε την κιθάρα και τη μουσική της στην Κρήτη και καθώς βρήκε και το τόξο , δίδαξε στους ντόπιους τα περί την τοξοβολία, αιτία για την οποία οι Κρήτες επιδόθηκαν με ζέση στην τοξοβολία και το τόξο ονομάστηκε Κρητικό. Οι Κρήτες στον Ερμή αποδίδουν ότι είναι ο πρώτος που επινόησε τη λύρα από καύκαλο χελώνας, κάτι που έκανε μετά από το μουσικό διαγωνισμό του Απόλλωνα με το Μαρσύα και αυτό, επειδή ο Απόλλωνας είχε σπάσει την κιθάρα του: «Τον Απόλλωνα (οι Κρήτες) δε της κιθάρας ευρετήν αναγορεύουσι και της κατ αυτην μουσικής…….ευρετήν δε και του τόξου γενόμενον διδαξαι τους εγχωρίους ….Τω δ’ Ερμή προσαπτουσι (οι Κρήτες) τα εν τοις πολέμοις   ….. εισηγητήν δε αυτόν  και  παλαίστρας γενέσθαι, και την εκ της χελώνης λύραν επινοήσαι  μετά  την Απόλλωνος προς Μαρσύαν σύγκρισιν, καθ’ ην λέγεται τον Απόλλωνα νικήσαντα και τιμωρίαν υπέρ την αξίαν λαβοντα παρα του λειφθεντος μεταμεληθηναι  και τας εκ της κιθάρας χορδας εκρήξαντο μεχρι τινός χρόνου της εν αυτή μουσικής αποστήναι… …» ( Διόδωρος 5.74-77).

Από τον Απόλλωνα και την Κορωνίδα γεννήθηκε ο Ασκληπιός, που έμαθε πολλά χρήσιμα πράγματα για την ιατρική από τον πατέρα του. Ο ίδιος στη συνέχεια ανακάλυψε τη χειρουργική και την παρασκευή των φαρμάκων.  Σε τέτοιο βαθμό προήγαγε την ιατρική τέχνη, ώστε να τιμάται ως γενάρχης και ιδρυτής της. Στον Ερμή αποδίδουν την κατά τους πολέμους αποστολή πρεσβειών για διαπραγματεύσεις περί ειρήνης, για συνδιαλλαγή και ανακωχή και το σύμβολο του το κηρύκειο. Λένε επίσης πως πρώτος επινόησε τα μέτρα και τα σταθμά και τα κέρδη μέσω εμπορίου. Παραδίδεται ακόμη , πως είναι ο κήρυκας θεών και άριστος αγγελιοφόρος, επειδή εκφράζει με σαφήνεια κάθε εντολή που το δόθηκε, γεγονός από το οποίο πήρε το όνομά του, όχι επειδή είναι εφευρέτης των ονομάτων και των λέξεων, όπως ισχυρίζονται μερικοί, αλλά επειδή ανέπτυξε περισσότερο από κάθε άλλο την τέχνη να μεταβιβάζει με αρτιότητα και σαφήνεια ένα άγγελμα. Λένε επίσης πως ήταν ο πρώτος που εισήγαγε την παλαίστρα και επινόησε τη λύρα από καύκαλο χελώνας,

Στις Μούσες δόθηκε από τον πατέρα τους το Δία, η ανακάλυψη των γραμμάτων και η σύνθεση των επών, η λεγόμενη ποιητική και σ’ αυτούς που λένε πως οι Σύριοι είναι οι εφευρέτες των γραμμάτων, πως οι Φοίνικες τα έμαθαν από εκείνους και τα παρέδωσαν στους Έλληνες δεν είναι αλήθεια και το μόνο που έκαναν οι Φοίνικες ήταν να αλλάξουν το σχήμα των γραμμάτων(Διόδωρος, Σικελιώτης, βίβλος 5, 74).

 

ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΟΣ 5.64-77)

(ΟΙ ΙΔΑΙΟΙ ΔΑΚΤΥΛΟΙ ή ΚΟΥΡΗΤΕΣ, ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ, ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΛΠ)

<<64.…… Οι κάτοικοι, λοιπόν, της Κρήτης λένε πως οι αρχαιότεροι στο νησί ήταν αυτόχθονες, οι λεγόμενοι Ετεοκρήτες, των οποίων ο βασιλιάς, Κρήτας το όνομα, ανακάλυψε πολλά και πολύ σημαντικά πράγματα στο νησί που είχαν τη δυνατότητα να ωφελήσουν την κοινωνική ζωή των ανθρώπων. Οι περισσότεροι, επίσης, από τους θεούς, σύμφωνα με τους μύθους τους, έγιναν στο νησί τους, θεοί που για τις ευεργεσίες που πρόσφεραν σ' όλη την ανθρωπότητα δέχτηκαν τιμές αθάνατες"  σχετικά μ' αυτές τις παραδόσεις θα μιλήσουμε περιληπτικά, ακολουθώντας τους πιο διάσημους απ' όσους συνέταξαν ιστορία της Κρήτης. Πρώτοι, λοιπόν, απ' όσους μνημονεύονται από την παράδοση, κατοίκησαν στην περιοχή της Ίδης στην Κρήτη οι Ιδαίοι Δάκτυλοι, όπως ονομάστηκαν. Ετούτοι, σύμφωνα με μια παράδοση, ήταν εκατό τον αριθμό, ενώ άλλοι λένε πως ήταν μόνο δέκα που έλαβαν αυτή την ονομασία, ισάριθμοι με τα δάχτυλα των χεριών. Μερικοί, όμως, μεταξύ των οποίων και ο Έφορος, ιστορούν πως οι Ιδαίοι Δάκτυλοι γεννήθηκαν στην Ίδη της Φρυγίας και πως πέρασαν στην Ευρώπη με τον Μύγδονα" καθώς ήταν γητευτές, επιδίδονταν στα ξόρκια, τις τελετές και τα μυστήρια και ζώντας ένα διάστημα στη Σαμοθράκη εξέπληξαν σε μεγάλο βαθμό τους εκεί κατοίκους" την ίδια περίοδο και ο Ορφέας, προικισμένος με ξεχωριστή ικανότητα στην ποίηση και τη μελωδία, έγινε μαθητής τους κι έφερε πρώτος στους Έλληνες τις τελετές και τα μυστήρια. Για τους Ιδαίους Δακτύλους της Κρήτης παραδίδεται πως ανακάλυψαν τη χρήση της φωτιάς, τη φύση του χαλκού και του σιδήρου στη χώρα των Απτεραίων στο λεγόμενο Βερέκυνθο, καθώς και τον τρόπο επεξεργασίας τους" επειδή θεωρήθηκαν πως ήταν οι εισηγητές μεγάλων αγαθών για το ανθρώπινο γένος έτυχαν τιμών αθανάτων. Λένε, μάλιστα, για έναν απ' αυτούς πως ονομάστηκε Ηρακλής και πως καθώς ξεπέρασε τους άλλους σε φήμη ίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες" εξ αιτίας της συνωνυμίας οι μεταγενέστεροι άνθρωποι θεώρησαν πως ο γιος της Αλκμήνης εγκαθίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες. Αποδείξεις όλων αυτών παραμένουν, λένε, στο γεγονός ότι ακόμη και σήμερα πολλές γυναίκες παίρνουν ξόρκια απ' αυτό τον θεό και φτιάχνουν φυλαχτά, από το γεγονός ότι ήταν γητευτής και επιδιδόταν στις τελετές, πράγματα που απείχαν πολύ από τις συνήθειες του Ηρακλή που γέννησε η Αλκμήνη.

65. Μετά τους Ιδαίους Δακτύλους, συνεχίζει η εξιστόρηση, έγιναν εννέα Κουρήτες. Αυτούς άλλοι μύθοι λένε πως ήταν γηγενείς και άλλοι πως ήταν απόγονοι των Ιδαίων Δακτύλων. Ετούτοι κατοικούσαν στα δασωμένα μέρη και τα φαράγγια των βουνών και γενικά στους τόπους που τους παρείχαν φυσική στέγη και προστασία, επειδή δεν είχε ανακαλυφθεί ακόμη το χτίσιμο σπιτιών. Καθώς διακρίνονταν για τη σύνεση τους, έδειξαν στους ανθρώπους πολλά χρήσιμα πράγματα  διότι εκείνοι πρώτοι συγκέντρωσαν τα πρόβατα σε κοπάδια, εξημέρωσαν τα υπόλοιπα είδη των ζώων που βόσκουν και ανακάλυψαν τη μελισσοκομία. Έτσι, ετούτοι εισηγήθηκαν την τέχνη του τόξου και του κυνηγιού, τη συναναστροφή και τη συμβίωση μεταξύ των ανθρώπων, αλλά ήταν και οι πρώτοι που δίδαξαν την ομόνοια και κάποια ευταξία στην κοινωνική ζωή. Ανακάλυψαν, επίσης, τα ξίφη, τα κράνη και τους πολεμικούς χορούς, μέσω των οποίων έκαναν μεγάλη φασαρία και εξαπατούσαν τον Κρόνο. Λένε, λοιπόν, πως σ'αυτούς, κρυφά από τον πατέρα Κρόνο, παρέδωσε τον Δία η μητέρα του η Ρέα κι εκείνοι τον πήραν και τον ανάθρεψαν.

66. Οι Κρήτες, λοιπόν, διηγούνται το μύθο πως τον καιρό που οι Κουρήτες ήταν νέοι υπήρχαν οι λεγόμενοι Τιτάνες. Αυτοί κατοικούσαν στη περιοχή της Κνωσού, εκεί όπου και τώρα δείχνουν θεμέλια του οίκου της Ρέας και άλσος κυπαρισσιών αφιερωμένο στη θεά από τα πολύ παλιά χρόνια. Οι Τιτάνες ήταν έξι  άντρες και πέντε γυναίκες τον αριθμό, για τους οποίους άλλοι μυθολογούν ότι ήταν παιδιά του Ουρανού και της Γης και άλλοι λένε πως πατέρας τους ήταν ένας Κουρήτης και η μητέρα τους η Τιταία από την οποία και πήραν το όνομά τους.  Αγόρια ήταν ο Κρόνος, ο Υπερίωνας και ο Κρίος, στη συνέχεια ο Ιαπετός και ο Κριός και τελευταίος ο Ωκεανός, ενώ αδελφές τους ήταν η Ρέα, η Θέμις και η Μνημοσύνη, καθώς και η Φοίβη και η Τηθύς. Όλοι τους έγιναν εφευρέτες κάποιων αγαθών για την ανθρωπότητα και λόγω της ευεργεσίας τους δέχτηκαν τιμές και έμεινε η μνήμη τους αιώνια. Ο Κρόνος που ήταν ο μεγαλύτερος στην ηλικία έγινε βασιλιάς και τους ανθρώπους που είχε υπό υπηκόους τους έβγαλε από την αγριότητα και τους έκανε να ζουν πολιτισμένα, γι αυτό και η αποδοχή που έτυχε από τους ανθρώπους ήταν μεγάλη, καθώς επισκέφτηκε πολλά μέρη της οικουμένης……………………………………….

Για τη Θέμιδα, λένε οι μύθοι, πως ήταν η πρώτη που εισηγήθηκε τη μαντική, τις θυσίες και τους θεσμούς σχετικά με τους θεούς και δίδαξε την υπακοή στους νόμους και την ειρήνη. Γι' αυτό τον λόγο ονομάζονται θεσμοφύλακες και θεσμοθέτες οι άνθρωποι που διαφυλάσσουν τα ιερά και τα όσια των θεών και τους νόμους των ανθρώπων και ο Απόλλωνας, την ώρα που πρόκειται να δώσει τους χρησμούς, λέμε πως «θεμιστεύει», από το γεγονός ότι η Θέμις ανακάλυψε τους χρησμούς. Τούτοι, λοιπόν, οι θεοί, έχοντας ευεργετήσει σε μεγάλο βαθμό τη ζωή των ανθρώπων, δεν αξιώθηκαν μόνο να λάβουν αθάνατες τιμές, αλλά θεωρήθηκαν επίσης πως ήταν οι πρώτοι που κατοίκησαν στον 'Όλυμπο, μετά τη μετάσταση τουςαπό τους ανθρώπους.

.68. Από τον Κρόνο και τη Ρέα λέγεται πως γεννήθηκαν η Εστία, η Δήμητρα και η Ήρα, καθώς και ο Δίας, ο Ποσειδώνας και ο Αιδης. Από αυτούς λέγεται πως η Εστία ανακάλυψε την κατασκευή των σπιτιών και για τούτη την ευεργεσία όλοι σχεδόν οι άνθρωποι της ίδρυσαν βωμό σ' όλα τα σπίτια, όπου της αποδίδονται θυσίες και τιμές. Για τη Δήμητρα, λέγεται πως, καθώς το σιτάρι φύτρωνε τυχαία ανάμεσα στ' άλλα χορτάρια και οι άνθρωποι αγνοούσαν τη χρήση του, εκείνη πρώτη το μάζεψε, επινόησε την κατεργασία και την αποθήκευση του και δίδαξε τη σπορά του. Η Δήμητρα, τώρα, είχε ανακαλύψει το σιτάρι, πριν γεννήσει τη θυγατέρα της την Περσεφόνη, και μετά τη γέννηση της και την αρπαγή της από τον Πλούτωνα, έβαλε φωτιά σ' όλον τον καρπό του σταριού, από την έχθρα της απέναντι στον Δία και από τη λύπη για τη θυγατέρα της. Όταν, όμως, βρήκε την Περσεφόνη, συμφιλιώθηκε με τον Δία κι έδωσε στον Τριπτόλεμο τον σπόρο του σταριού, προστάζοντας τον να μοιραστεί το δώρο που του έκανε με όλους τους ανθρώπους και να τους διδάξει κάθε τι που έχει σχέση με την καλλιέργεια του. Λένε, επίσης, μερικοί, ότι εισηγήθηκε και νόμους, σύμφωνα με τους οποίους οι άνθρωποι συνήθισαν να αποδίδουν μεταξύ τους το δίκαιο, και τη θεά που τους παρέδωσε τους νόμους την αποκάλεσαν Θεσμοφόρο. Δεδομένου ότι έγινε η αιτία να αποκτήσουν οι άνθρωποι τα μεγαλύτερα αγαθά, δέχτηκε τις πιο λαμπρές τιμές και θυσίες, καθώς και εορτές και πανηγύρεις μεγαλοπρεπείς, όχι μόνο από τους Έλληνες αλλά και από όλους σχεδόν τους βαρβάρους, όσους συμμετείχαν στην απόλαυση τούτης της τροφής.

69. Πολλοί είναι εκείνοι που αμφισβητούν τα της ανακάλυψης ετούτου του καρπού, δηλώνοντας πως η θεά σ'εκείνους πρώτα θεάθηκε και τους δίδαξε τις ιδιότητες και τη χρησιμότητα του. Οι Αιγύπτιοι, για παράδειγμα, ισχυρίζονται πως η Δήμητρα είναι η ίδια με την Ίσιδα και πως στην Αίγυπτο έφερε πρώτα τον σπόρο, μιας και ο ποταμός  Νείλος πότιζε την κατάλληλη περίοδο τα χωράφια και η χώρα αυτή έχει τις πιο εύκρατες εποχές. Όσο για τους Αθηναίους, αν και δηλώνουν ότι στον δικό τους τόπο έγινε η ανακάλυψη τούτου του καρπού, παρ' όλ' αυτά ομολογούν ότι ο καρπός ήρθε στην Αττική από αλλού' γιατί τον τόπο που δέχτηκε εξ αρχής τη δωρεά τον ονομάζουν Ελευσίνα, από το γεγονός ότι ο σπόρος του σταριού ήρθε φερμένος από αλλού………………………………….

71. Τούτος ο θεός, λοιπόν, ξεπέρασε όλους τους άλλους σε ανδρεία, σύνεση και δικαιοσύνη, αλλά και σ' όλες τις υπόλοιπες αρετές· γι' αυτό και παραλαμβάνοντας τη βασιλεία από τον Κρόνο, πρόσφερε πολλές και μεγάλες ευεργεσίες στη ζωή των ανθρώπων. Διότι, πρώτα απ' όλα, δίδαξε στους ανθρώπους την απονομή δικαιοσύνης στα μεταξύ τους αδικήματα και την αποφυγή της βιαιοπραγίας, με το να λύνουν τις διαφορές τους με δίκες και δικαστήρια. Γενικά, συνέβαλε τα μέγιστα στην ευνομία και την ειρήνη, πείθοντας τους καλούς και φοβερίζοντας τους κακούς με την απειλή της τιμωρίας. 0 ίδιος γύρισε κι ολόκληρη σχεδόν την οικουμένη, σκοτώνοντας τους ληστές και τους ασεβείς και εισάγοντας την ισότητα και τη δημοκρατία και σχετικά μ' αυτό λένε πως σκότωσε τους γίγαντες, στην Κρήτη τον Μύλινο και την παρέα του και στη Φρυγία τον Τυφώνα και τους δικούς του. Μάλιστα, πριν από τη μάχη με τους γίγαντες της Κρήτης, λέγεται πως ο Δίας θυσίασε βόδι στον Ήλιο, στον Ουρανό και στη Γη και πως σ' όλες τις φάσεις της ιεροτελεστίας του φανερώθηκε η θέληση των θεών περί του πράγματος ... (μέσω οιωνών οι οποίοι) του επισήμαναν τη νίκη των θεών και μια αποστασία από τον εχθρό. Η έκβαση του πολέμου έγινε σύμφωνα μ' αυτούς, διότι αυτομόλησε από τους εχθρούς ο Μουσαίος, ο οποίος, μάλιστα, δέχτηκε ειδικές τιμές, ενώ όλοι όσοι αντιτάχθηκαν κατακόπηκαν από τους θεούς. Ο Δίας έκανε κι άλλους πολέμους κατά των γιγάντων, στη Μακεδονία κοντά στην Παλήνη και στην Ιταλία στην πεδιάδα, που παλαιά ονομαζόταν Φλεγραία από τον τόπο που ήταν καμένος, αλλά τα κατοπινά χρόνια ονομάστηκε Κυμαία. Οι γίγαντες τιμωρήθηκαν από τον Δία, επειδή παρανομούσαν σε βάρος των υπολοίπων ανθρώπων κι επειδή έχοντας εμπιστοσύνη στη σωματική τους δύναμη και υπεροχή είχαν υποδουλώσει τους γειτονικούς λαούς, παραβίαζαν τους νόμους περί δικαίου που είχαν θεσπιστεί κι είχαν ανοίξει πόλεμο προς όλους εκείνους που θεωρούνταν θεοί λόγω των ευεργεσιών που είχαν προσφέρει στην ανθρωπότητα. Για τον Δία, λοιπόν, λένε πως όχι μόνο αφάνισε άρδην από τους ανθρώπους τους ασεβείς και πονηρούς, αλλά και πως απένειμε τιμές στους αρίστους των θεών και των ηρώων ακόμη και των ανθρώπων. Από το μέγεθος της ευεργεσίας και την υπεροχή της δύναμη του, συμφώνησαν όλοι οι άνθρωποι να του παραχωρήσουν την αιώνια βασιλεία και την παραμονή στον Όλυμπο.

72. Καθιερώθηκε, επίσης, να του προσφέρονται περισσότερες θυσίες απ' όλους τους άλλους θεούς, και, μετά τη μετάσταση του από τη γη στον ουρανό, γεννήθηκε στις ψυχές εκείνων που είχαν ευεργετηθεί η δίκαιη πίστη ότι εκείνος ήταν ο κύριος όλων όσων γίνονται στον ουρανό, και εννοώ τις βροχές, τις βροντές, τους κεραυνούς κι όλα τα παρόμοια. Γι' αυτό τον λόγο, άλλωστε, τον ονόμασαν Ζήνα, επειδή οι άνθρωποι πιστεύουν πως εκείνος είναι το αίτιο του ζην, καθώς κάνει τους καρπούς να ωριμάζουν φτιάχνοντας τις κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες τον ονομάζουν, επίσης, Πατέρα για τη φροντίδα και την εύνοια που δείχνει προς όλους τους ανθρώπους αλλά και γιατί θεωρείται ως πρώτη αρχή του γένους των ανθρώπων, καθώς και Ύπατο και Βασιλιά, από την υπεροχή της εξουσίας του, αλλά και Ευβουλέα και Πάνσοφο, από τη σοφία που έχουν οι σωστές του συμβουλές.

Αναφέρουν, επίσης, τον μύθο ότι και η Αθηνά γεννήθηκε στην Κρήτη από τον Δία, στις πηγές του ποταμού Τρίτωνα και γι' αυτό ονομάστηκε Τριτογένεια. Υπάρχει και σήμερα σ' εκείνες τις πηγές ιερός ναός τούτης της θεάς, στο μέρος όπου έγινε η γέννηση της, κατά τον μύθο. Λένε, επίσης, πως και οι γάμοι του Δία με την Ήρα έγιναν στην περιοχή της Κνωσού, σ' ένα μέρος κοντά στον ποταμό Θήρηνο, στον οποίο υπάρχει σήμερα ιερό όπου τελούνται κάθε χρόνο άγιες θυσίες από τους ντόπιους κατ' απομίμηση του γάμου με τον τρόπο που παραδόθηκε ότι έγινε αρχικά.

Παιδιά του Δία, λένε, ήταν από τις θεές η Αφροδίτη και οι Χάριτες, καθώς και η Ειλείθυια και η συνεργάτις της η Άρτεμη και οι Ώρες, όπως ονομάζονται, η Ευνομία η  Δίκη και η Ειρήνη, καθώς και η Αθηνά και οι Μούσες, και από τους θεούς ο Ήφαιστος, ο Άρης και ο Απόλλωνας, καθώς επίσης ο Ερμής, ο Διόνυσος και ο Ηρακλής.

73. Σε καθέναν από αυτούς, ο Δίας, σύμφωνα με τον μύθο, μετέδωσε τη γνώση των πραγμάτων που ο ίδιος είχε ανακαλύψει και τελειοποιήσει και τους απένειμε την τιμή της ανακάλυψης, επιθυμώντας να τους περιβάλει έτσι με αιώνια δόξα από μέρους του ανθρωπίνου γένους. Στην Αφροδίτη ανατέθηκε η νεαρή ηλικία των παρθένων, τα χρόνια που πρέπει να παντρεύονται και την εποπτεία όλων των πραγμάτων του γάμου, που διατηρούνται μέχρι σήμερα, μαζί με τις θυσίες και τις σπονδές τις οποίες οι άνθρωποι προσφέρουν σ' ετούτη τη θεά. Πρώτα, όμως, όλοι οι άνθρωποι θυσιάζουν στον Δία τον Τέλειο και στην Ήρα την Τελεία, γιατί εκείνοι ήταν οι εισηγητές και οι εφευρέτες των πάντων, όπως είπαμε παραπάνω. Στις Χάριτες ανατέθηκε το στόλισμα της εμφάνισης και η περιποίηση όλων των μερών του σώματος ώστε να γίνεται κομψότερο και πιο θελκτικό στο βλέμμα, τους δόθηκε επί πλέον το προνόμιο να αρχίζουν πρώτες τις ευεργεσίες και από την άλλη να ανταμείβουν με τις κατάλληλες χάρες όσους κάνουν καλές πράξεις. Η Ειλείθυια ανέλαβε τη φροντίδα των επιτόκων και την ανακούφιση όσων υποφέρουν στον τοκετό. Γι' αυτό και όσες γυναίκες κινδυνεύουν σ' αυτές τις καταστάσεις αυτή τη θεά επικαλούνται κυρίως. Η Άρτεμη,λένε, ανακάλυψε τη θεραπεία των νηπίων και τη διατροφή που είναι κατάλληλη για τα βρέφη, αιτία για την οποία ονομάζεται και Κουροτρόφος. Από τις λεγόμενες Ώρες δόθηκε στην καθεμιά, ανάλογα με τ' όνομα της, η τάξηκαι το στόλισμα της ζωής, προς μέγιστη ωφέλεια των ανθρώπων γιατί τίποτα δεν μπορεί να κάνει πιο ευτυχισμένη τη ζωή από την ευνομία, τη δίκη και την ειρήνη. Στην Αθηνά προσδίδουν την εξημέρωση της ελιάς και την παράδοση της καλλιέργειας της στους ανθρώπους, καθώς και την κατεργασία του καρπού της -  διότι πριν τη γέννηση ετούτης της θεάς, τούτο το είδος δέντρου υπήρχε, βέβαια, μαζί με τα άλλα άγρια δέντρα, αλλά η φροντίδα και η πείρα που δείχνουν μέχρι σήμερα οι άνθρωποι στην καλλιέργεια του είναι έργο ετούτης της θεάς. Πέρα απ' αυτά της αποδίδουν την κατασκευή των ενδυμάτων και την ξυλουργική τέχνη, καθώς και την εισήγηση πολλών γνώσεων που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι στις άλλες τέχνες" βρήκε, επίσης, την κατασκευή των αυλών και τη μουσική που παράγεται απ' αυτούς και, γενικά, πολλά έργα που απαιτούν τέχνη στην κατασκευή, γεγονός για το οποίο ονομάστηκε Εργάνη.

74. Στις Μούσες, δόθηκε από τον πατέρα τους, η ανακάλυψη των γραμμάτων και η σύνθεση των επών, η λεγόμενη ποιητική. Σ' εκείνους που λένε πως οι Σύροι είναι οι  εφευρέτες των γραμμάτων, πως οι Φοίνικες τα έμαθαν από εκείνους και τα παρέδωσαν στους Έλληνες και πως αυτοίοι Φοίνικες ήταν εκείνοι που έπλευσαν με τον Κάδμο στην Ευρώπη και πως γι' αυτό οι Έλληνες ονομάζουν τα γράμματα Φοινικικά, απαντούν πως οι Φοίνικες δεν ήταν οι αρχικοί εφευρέτες και πως το μόνο που έκαναν ήταν να αλλάξουν τη μορφή των γραμμάτων και, καθώς η πλειοψηφία των ανθρώπων χρησιμοποίησε αυτό το είδος γραφής, γι' αυτό τους δόθηκε η παραπάνω ονομασία. Για τον Ήφαιστο λένε πως εφεύρε κάθε σιδηρουργική εργασία καθώς και την επεξεργασία του χαλκού, του χρυσού, του αργύρου και όποιου άλλου επιδέχεται κατεργασία με φωτιά, πως βρήκε επίσης όλες τις άλλες χρήσεις της φωτιάς και τις παρέδωσε στους τεχνίτες και σ' όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους· γι' αυτό και οι εργάτες που ειδικεύονται σ' ετούτες τις τέχνες προσεύχονται και θυσιάζουν περισσότερο σε τούτο τον θεό και αποκαλούν, τόσο αυτοί όσοι καιοι υπόλοιποι άνθρωποι, τη φωτιά Ήφαιστο, απαθανατίζοντας μ' αυτό τον τρόπο την ανάμνηση και την τιμή της ευεργεσίας που προσφέρθηκε αρχικά στην κοινωνική ζωή των ανθρώπων. Ο Άρης, αναφέρει ο μύθος, ήταν ο πρώτος που κατασκεύασε πανοπλία, εξόπλισε στρατιώτες και εισηγήθηκε την πολεμική τακτική στις μάχες, φονεύοντας ο ίδιος όσους δεν υπάκουγαν στους θεούς. Τον Απόλλωνα αναγορεύουν εφευρέτη της λύρας και της μουσικής της· εισήγαγε επίσης τη γνώση της ιατρικής που γίνεται μέσω της μαντικής τέχνης, που παλιά μ' αυτή θεραπεύονταν όσοι αρρώσταιναν καθώς βρήκε και το τόξο, δίδαξε στους ντόπιους τα περί την τοξοβολία, αιτία για την οποία οι Κρήτες επιδόθηκαν με ζέση στην τοξοβολία και το τόξο ονομάστηκε Κρητικό. Από τον Απόλλωνα και την Κορωνίδα γεννήθηκε ο Ασκληπιός, που αφού έμαθε πολλά χρήσιμα για την ιατρική από τον πατέρα του, ο ίδιος στη συνέχεια ανακάλυψε τη χειρουργική και την παρασκευή των φαρμάκων καθώς και τις δυνατότητες των ριζών, και γενικά προήγαγε σε τέτοιο βαθμό την ιατρική τέχνη ώστε τιμάται ως γενάρχης και ιδρυτής της.

75. Στον Ερμή αποδίδουν την κατά τους πολέμους αποστολή πρεσβειών για διαπραγματεύσεις περί της ειρήνης, για συνδιαλλαγή και ανακωχή καθώς και το σύμβολο ους το κηρύκειο, το οποίο συνηθίζουν να φορούν οι εντεταλμένοι γι' αυτές τις διαπραγματεύσεις και μ' αυτό να είναι ασφαλείς ανάμεσα στους εχθρούς γι' αυτό, άλλωστε, ονομάστηκε και Κοινός Ερμής, γιατί τα οφέλη είναι κοινά και για τους δυο εμπολέμους που συμμετέχουν στις ειρηνικές διαπραγματεύσεις. Λένε, επίσης, πως πρώτος επινόησε τα μέτρα και τα σταθμά και τα κέρδη μέσω του εμπορίου, καθώς και τον τρόπο να σφετερίζεσαι τα αγαθά των άλλων χωρίς να γίνεσαι αντιληπτός. Παραδίδεται, ακόμη, πως είναι ο κήρυκας των θεών καθώς και άριστος αγγελιοφόρος, επειδή εκφράζει με σαφήνεια κάθε εντολή που του δόθηκε - γεγονός από το οποίο πήρε και το όνομα του, όχι επειδή ήταν ο εφευρέτης των ονομάτων και των λέξεων, όπως ισχυρίζονται μερικοί, αλλά επειδή ανέπτυξε περισσότερο από κάθε άλλο την τέχνη να μεταβιβάζει με αρτιότητα και σαφήνεια ένα άγγελμα. Λένε πως ήταν ο πρώτος που εισήγαγε την παλαίστρα και επινόησε τη λύρα από καύκαλο χελώνας, μετά τον διαγωνισμό του Απόλλωνα με τον Μαρσύα, κατά τον οποίο λέγεται πως αφού νίκησε ο Απόλλωνας και τιμώρησε τον ηττημένο με τιμωρία πολύ μεγαλύτερη απ' ό,τι του άξιζε, μεταμελήθηκε και, σπάζοντας τις χορδές της λύρας, για κάμποσο καιρό δεν ήθελε ν' ασχοληθεί με τη μουσική". Για τον Διόνυσο, αναφέρει ο μύθος, πως ήταν ο εφευρέτης του αμπελιού και της καλλιέργειας του, καθώς και της οινοποιίας και της αποθήκευσης πολλών φθινοπωρινών φρούτων, παρέχοντας στους ανθρώπους τη δυνατότητα να τα χρησιμοποιούν ως τρόφιμα επί πολύν καιρό. Τούτος ο θεός, λένε, γεννήθηκε από τον Δία και την Περσεφόνη στην Κρήτη, και ο Ορφέας διέσωσε στις τελετές των μυστηρίων την παράδοση ότι ο Διόνυσος έγινε κομμάτια από τους Τιτάνες-  συμβαίνει, όμως, να έχουν γίνει περισσότεροι Διόνυσοι, για τους οποίους γράψαμε αναλυτικά και με σαφήνεια στα οικεία κεφάλαια". Οι Κρήτες, τώρα, προσπαθούν να φέρουν αποδείξεις του ότι γεννήθηκε στο νησί τους ο θεός, λέγοντας πως σχημάτισε δυο νησιά κοντά στην Κρήτη, στους λεγόμενους Δίδυμους Κόλπους, τις οποίες ονόμασε Διονυσιάδες από τον ίδιο, πράγμα που δεν έκανε σε κανένα άλλο μέρος της οικουμένης.

76. Για τον Ηρακλή λέει ο μύθος πως γεννήθηκε από τον Δία πάμπολλα χρόνια πριν γεννηθεί ο άλλος από την Αλκμήνη στο Αργός. Για τη μητέρα ετούτου δεν μας δίνει πληροφορίες η παράδοση, αλλά λέει μόνο πως ξεπερνώντας σε σωματική ρώμη κατά πολύ τους πάντες, γύρισε την οικουμένη, τιμωρώντας τους αδίκους και σκοτώνοντας τα θηρία που έκαναν τη χώρα ακατοίκητη- χάρισε την ελευθερία σ' όλους τους ανθρώπους, παραμένοντας ο ίδιος αήττητος και άτρωτος, και για τις ευεργεσίες που πρόσφερε δέχτηκε αθάνατες τιμές από τους ανθρώπους. Όσο για τον Ηρακλή της Αλκμήνης, που ήταν πολύ μεταγενέστερος, αλλά ενστερνίστηκε τον τρόπο ζωής του παλαιού Ηρακλή, για τους ίδιους λόγους κέρδισε την αθανασία και, επειδή τα χρόνια που είχαν περάσει ήταν πολλά αλλά και ένεκα της συνωνυμίας, οι άνθρωποι πίστεψαν πως επρόκειτο για το ίδιο πρόσωπο και τα κατορθώματα του προηγούμενου αποδόθηκαν σ' αυτόν, καθώς οι περισσότεροι αγνοούσαν την αλήθεια". Κατά γενική ομολογία, τα πιο λαμπρά κατορθώματα και τιμές που αποδίδονται στον παλαιότερο θεό διατηρούνται στην Αίγυπτο, όπου ιδρύθηκε και πόλη από εκείνον. Η Βριτόμαρτις, που ονομάζεται και Δίκτυννα, σύμφωνα με τον μύθο που αναφέρουν, γεννήθηκε στην Καινώ της Κρήτης, από τον Δία και την Κάρμη του Εύβουλου του γιου της Δήμητρας -αυτή που ανακάλυψε τα δίχτυα που χρησιμοποιούνται στο κυνήγι ονομάστηκε Δίκτυννα και περνούσε τις μέρες της με την Αρτεμη, αιτία για την οποία μερικοί πιστεύουν πως η Δίκτυννα είναι η ίδια με την Άρτεμη -οι Κρήτες καθιέρωσαν θυσίες κι έκτισαν ναούς προς τιμήν ετούτης της θεάς. Εκείνοι που διηγούνται την ιστορία ότι ονομάστηκε Δίκτυννα επειδή κατέφυγε σε δίχτυα ψαράδων, όταν την κυνηγούσε ο Μίνωας για να τη βιάσει, κάνουν λάθος -  Γιατί ούτε είναι πιθανό να βρέθηκε σε τέτοια αδυναμία η θεάώστε να χρειαστεί τη βοήθεια των ανθρώπων, θυγατέρα ούσα του μέγιστου των θεών, ούτε είναι σωστό να προσάπτουμε στον Μίνωα τέτοια ασέβεια, καθόσον η παράδοση μας λέει ρητά ότι ήταν προσκολλημένος στις αρχές του δικαίου κι έζησε ζωή παινεμένη.

77. Ο Πλούτος γεννήθηκε, λένε, στην Τρίπολο της Κρήτης, από τη Δήμητρα και τον Ιασίωνα, αλλά αναφέρονται δύο εκδοχές για τη γένεση του. Γιατί μερικοί λένε πως η γη, όταν σπάρθηκε από τον Ιασίωνα και καλλιεργήθηκε με την κατάλληλη επιμέλεια, έδωσε τόσο μεγάλη ποσότητα καρπών, ώστε εκείνοι που το είδαν έδωσαν ιδιαίτερο όνομα στο πλήθος των καρπών και το ονόμασαν πλούτο   γι' αυτό και επικράτησε η παράδοση στις επόμενες γενιές να λέγεται πως εκείνοι που απέκτησαν περισσότερα απ' όσα χρειάζονται έχουν πλούτο. Ενώ άλλοι αναφέρουν τον μύθο πως από τη Δήμητρα και τον Ιασίωνα γεννήθηκε γιος που ονομάστηκε Πλούτος, ο οποίος ήταν ο πρώτος που εισηγήθηκε την πρόνοια στη ζωή και τη συγκέντρωση και φύλαξη χρημάτων, καθώς μέχρι τότε οι άνθρωποι δεν νοιάζονταν να συσσωρεύουν και να φυλάνε πλούτη.

Για τους θεούς, λοιπόν, που ισχυρίζονται πως γεννήθηκαν στον τόπο τους, αυτοί είναι οι μύθοι που διηγούνται οι Κρήτες. Δηλώνουν, επίσης, ότι οι θυσίες, οι τιμές και οι τελετές των μυστηρίων από την Κρήτη παραδόθηκαν στους άλλους ανθρώπους και ως αδιάσειστο, όπως νομίζουν, τεκμήριο αναφέρουν το εξής. Η τελετή που ακολουθείται από τους Αθηναίους στην Ελευσίνα, που είναι σχεδόν η πιο φημισμένη απ' όλες, εκείνη που γίνεται στη Σαμοθράκη κι εκείνη που γίνεται στη Θράκη από τους Κίκονες, απ' όπου είναι ο Ορφέας που τη δίδαξε, όλες παραδίδονται ως μυστήριο, ενώ στην Κνωσό της Κρήτης είναι έθιμο από την αρχαία εποχή τούτες οι τελετές να παραδίδονται φανερά σε όλους και εκείνα που στους άλλους παραδίδονται ως απόρρητα ετούτοι δεν τα κρύβουν από κανέναν που επιθυμεί να τα γνωρίσει. Γιατί οι περισσότεροι θεοί, λένε, κίνησαν από την Κρήτη να επισκεφτούν πολλά μέρη της οικουμένης, για να ευεργετήσουν τα γένη των ανθρώπων και να μεταδώσουν σε όλους τα οφέλη από τις ανακαλύψεις τους. Η Δήμητρα, για παράδειγμα, πέρασε στην Αττική, από εκεί τράβηξε για τη Σικελία και μετά στην Αίγυπτο και σ'εκείνους τους τόπους κυρίως, επειδή παρέδωσε τον καρπό του σταριού και δίδαξε τη σπορά του, δέχτηκε μεγάλες τιμές από τους ευεργετημένους. Το ίδιο και η Αφροδίτη στη Σικελία περνούσε τον καιρό της στον 'Ερυκα, από τα νησιά στα Κύθηρα και στην Πάφο της Κύπρου και στην Ασία στην περιοχή της Συρίας· επειδή φανερώθηκε η θεά και έμενε περισσότερο στη χώρα τους, οι ντόπιοι την ιδιοποιήθηκαν αποκαλώντας την Αφροδίτη Ερυκίνη, Κυθέρεια και Παφία, καθώς επίσης και Συρία. Με τον ίδιο τρόπο, ο Απόλλωνας φανερώθηκε περισσότερο καιρό στη Δήλο, στη Λυκία και στους Δελφούς, και η Άρτεμη στην 'Εφεσο και στον Πόντο, αλλά και στην Περσία και στην Κρήτη έτσι από τους τόπους ή τις πράξεις που έλαβαν χώρα στο κάθε μέρος, ο Απόλλωνας ονομάστηκε Δήλιος, Λύκιος και Πύθιος και η Άρτεμη Εφεσία, Κρησία, καθώς και Ταυροπόλος και Περσία, παρ' όλο που και οι δυο είχαν γεννηθεί στην Κρήτη. Ετούτη, μάλιστα, η θεά δέχεται ιδιαίτερες τιμές από τους Πέρσες και οι βάρβαροι έχουν μυστήρια που τελούνται από άλλους λαούς μέχρι την εποχή μας προς τιμήν της Περσίας Άρτεμης. Παρόμοιους μύθους διηγούνται και για τους υπόλοιπους θεούς, που αν γράφαμε γι' αυτούς, η αφήγηση θα τράβαγε σε μάκρος και οι αναγνώστες δεν θα τα συγκρατούσαν. (Διόδωρος Σικελιώτης, βίβλος 5, 64 – 77 μτφ «Εκδόσεις Κάκτος»)

 

 

10. ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ ΚΡΗΤΩΝ

 

Οι αρχαίοι συγγραφείς: Παυσανίας («Ηλιακά» Α, 5 – 8), Διόδωρος Σικελιώτης (βίβλος 3.74, 4.18, 5.64),  Στράβων (Γεωγραφικά Ι, C 473, ΙΙΙ, 22) κ.α. αναφέρουν ότι οι Ιδαίοι Δάκτυλοι της Κρήτης ή άλλως Ετεόκρητες ήσαν οι πρώτοι κάτοικοι της Κρήτης, ένας των οποίων, ο  Ιδαίος Ηρακλής είναι αυτός που ήρθε στην Ολυμπία και διοργάνωσε τους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες. Οι Ιδαίοι Δάκτυλοι ήταν γιοι του Κρηταγενή Δία και της νύμφης Αγχιάλης (Απολλώνιος Αργοναυτικά Α 1125 – 1135), τους οποίους γέννησε στο Δικταίο άντρο, δηλαδή στο σπήλαιο της Δίκτης όπου γεννήθηκε και ο Δίας. Ακολούθως εκείνος που τους καθιέρωσε ήταν ο Κλύμενος, ο γιος του Κάρδη, που ήρθε στην Ολυμπία από την Κρήτη πενήντα χρόνια μετά τον κατακλυσμό που έγινε στην Ελλάδα την εποχή του Δευκαλίωνα.  Απλώς μετά ο Πέλοπας τους αφιέρωσε στο Δία, πρβ:

<<Σχετικά με τους Ολυμπιακούς αγώνες, όσοι από τους  Ηλείους ασχολούνται με την αρχαιότητα λένε ότι ο Κρόνος ήταν ο πρώτος βασιλιάς στον ουρανό και πως οι άνθρωποι εκείνης της εποχής εκείνης, που ονομάζονταν χρυσή  γενικά, έκτισαν ναό προς τιμή του Κρόνου στην Ολυμπία. Όταν γεννήθηκε ο Δίας, η Ρέα ανέθεσε τη φύλαξη του παιδιού στους Δακτύλους της Ίδης, οι οποίοι λέγονταν και Κουρήτες και είχαν έρθει από την Ίδη της Κρήτης. Αυτοί ήσαν ο Ηρακλής, ο Παιώνιος, ο Επιμήδης, ο  Ίδας και  ο Ιάσιος. Ο Ηρακλής που ήταν και μεγαλύτερος έβαλε τους αδελφούς του, κάνοντας ένα αστείο, να τρέξουν σε αγώνα και στεφάνωσε το νικητή με κλαδί αγριελιάς, που την είχαν τόσο άφθονη, ώστε στοίβαζαν φρεσκοκομμένα φύλλα και τα έστρωναν, για να κοιμούνται. Λένε ότι ο Ηρακλής έφερε την αγριελιά από τις υπερβόρειες χώρες,  τις χώρες που ήσαν πέρα από τον άνεμο Βορέα…   Άλλοι λένε ότι ο Δίας, πάλεψε σ’ αυτό το μέρος με τον ίδιο τον Κρόνο, για τη βασιλεία και άλλοι ότι καθιέρωσε τους αγώνες, επειδή, νίκησε τον Κρόνο. Ανάμεσα στους νικητές, αναφέρεται και ο Απόλλωνας, που νίκησε τον Ερμή στον αγώνα δρόμου και τον Αρη στην πυγμαχία… Λένε αργότερα ο Κλύμενος, γιος του Κάρδη, ήρθε από την Κρήτη πενήντα χρόνια μετά τον κατακλυσμό που έγινε στην Ελλάδα την εποχή του Δευκαλίωνα. Κατάγονταν από τον Ιδαίο Ηρακλή και καθιέρωσε τους αγώνες στην Ολυμπία και ίδρυσε βωμό προς τιμή του προγόνου του Ηρακλή και όλων των Κουρήτων, δίνοντας στο Ηρακλή την επωνυμία Παραστάτη. Ο Ενδυμίωνας, όμως, γιος του Αέθλιου, εκθρόνισε τον Κλύμενο και πρόσφερε την εξουσία ως έπαθλο σε όποιο από τα παιδιά του νικούσε στον αγώνα δρόμου στην Ολυμπία. Μια γενιά μετά τον Ενδυμίωνα, ο Πέλοπας τέλεσε τους αγώνες προς τιμή του Ολύμπιου Δία…. ο γιος του Αμυθάονας, ξάδελφος του Ενδυμίωνα  από τη πλευρά του Κρηθέα τέλεσε τα Ολύμπια και μετά από αυτόν ο Πελίας και ο Νηλέας μαζί….>> (Παυσανίας, «Ηλιακά» Α, 5 - 8 )

 «Λένε πως ονομάστηκαν Ιδαίοι Δάκτυλοι οι πρώτοι κάτοικοι στους πρόποδες της Ίδης.  Πόδες λέγονται οι πρόποδες και κορυφές, οι μύτες των βουνών. Οι διάφορες κορυφές της Ίδης, που ήταν όλες αφιερωμένες στη μητέρα των θεών (τη Ρέα), λέγονταν Δάκτυλοι. Ο Σοφοκλής θεωρεί πως οι πρώτοι πέντε ήσαν αρσενικοί. Εφηύραν το σίδερο και το κατεργάστηκαν πρώτοι, καθώς και πολλά ακόμη χρήσιμα στη ζωή πράγματα. Πέντε ήταν και οι αδελφές τους. Από τον αριθμό τους ονομάστηκαν Δάκτυλοι. Άλλοι τους λένε αλλιώς, ενώνοντας τα δύσκολα με τα δύσκολα και θέτουν διάφορα ονόματα: Κέλμη, Δαμνασέα, Ηρακλή και Ακμονα. Άλλοι τους θεωρούν εντόπιους από την Ίδη, άλλοι αποίκους. Πάντως συμφωνούν ότι αυτοί πρώτοι δούλεψαν το σίδερο στην Ίδη. Όλοι τους θεωρούν μάγους και υπηρέτες της Μητέρας των θεών που έφτασαν να ζουν στην Φρυγία, στην Ίδη. Λένε την Τρωάδα Φρυγία, επειδή Φρύγες επικράτησαν στην περιοχή, αφού ζούσαν και κοντά, τότε που αλώθηκε η Τροία. Υπονοούν μάλιστα πως απόγονοι των Ιδαίων Δακτύλων είναι οι Κουρήτες και οι Κορυβάντες. Οι πρώτοι εκατό που γεννήθηκαν στην Κρήτη ονομάστηκαν Ιδαίοι Δάκτυλοι. Απόγονοί τους αναφέρονται εννέα Κουρήτες. Ο καθένας τους έκανε δέκα παιδιά, τους Ιδαίους Δακτύλους…» (Στράβων, Γεωγραφικά Ι, C 473, ΙΙΙ, 22 μτφ «Εκδόσεις Κάκτος»)

«Οι κάτοικοι, λοιπόν, της Κρήτης λένε πως οι αρχαιότεροι κάτοικοι στο νησί ήταν αυτόχθονες, οι λεγόμενοι Ετεοκρήτες, των οποίων ο βασιλιάς,  Κρητας το όνομα, ανακάλυψε πολλά και πολύ σημαντικά πράγματα στο νησί που είχαν τη δυνατότητα να ωφελήσουν την κοινωνική ζωή των ανθρώπων…. Πρώτοι, λοιπόν,  απ’ όσους μνημονεύονται από την παράδοση, κατοίκησαν στην περιοχή της Ίδης στην Κρήτη και τριγύρω, οι καλούμενοι από αυτό Ιδαίοι Δάκτυλοι («πρώτον ώκησαν της Κρήτης περί την Ίδην οι προσαγορευθέντες Ιδαίοι Δάκτυλοι»), που άλλοι λένε ότι ήσαν 100 και άλλοι 10, όσα και τα δάκτυλα των χεριών απ’ όπου και ονομάστηκαν έτσι. ... Για τους Ιδαίους δακτύλους της Κρήτης παραδίδεται πως ανακάλυψαν τη φωτιά, τη χρήση του χαλκού και του σιδήρου, στη χώρα των Απτεραίων στο λεγόμενο Βερέκυνθο, καθώς και τον τρόπο επεξεργασίας τους. Λένε, μάλιστα, πως ένας τους ο Ηρακλής, ξεπέρασε τους άλλους σε φήμη, ίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες. Εξ αιτίας της συνωνυμίας οι μεταγενέστεροι άνθρωποι θεώρησαν  πως ο γιος της Αλκμήνης εγκαθυδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες…………... (Διόδωρος Βιβλιοθήκη Ιστορική 5, 64 - 66)

«Μετά που ο Ηρακλής καθάρισε τον στάβλο του Αυγεία, ανέλαβε τον άθλο να φέρει από την Κρήτη τον ταύρο, τον οποίο, λένε, είχε ερωτευθεί η Πασιφάη (και έκανε το Μινώταυρο). Έπλευσε στην Κρήτη και εξασφαλίζοντας τη συνεργασία του βασιλιά Μίνωα τον έφερε στην Πελοπόννησο, διαπλέοντας όλο εκείνο το πέλαγος πάνω στην πλάτη του. Μετά την εκτέλεση και τούτου του άθλου, οργάνωσε τους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες, διαλέγοντας την ωραιότερη τοποθεσία για την τόσο σπουδαία πανήγυρη, που ήταν η πεδιάδα πλάί στον Αλφειό ποταμό, όπου αφιέρωσε τον αγώνα στον Δία τον πατέρα του. Έπαθλο για τους νικητές όρισε στεφάνι, διότι ο ίδιος ευεργέτησε τον ανθρώπινο γένος χωρίς να λάβει κανένα μισθό….. (Διόδωρος Σικελιώτης, βίβλος 4, 18) 

 

«Οι μούνοι πλεόνων μοιρηγέται ηδέ πάρεδροι Μητέρος Ιδαίης κεκληαται, όσσοι έασιν Δάκτυλοι Ιδαίοι Κρηταιέες, ους ποτέ νύμφη Αγχιάλη Δικταίο ανά σπέος, αμφοτέρησιν δραξάμενη γαίης Οιαξιλίδος, εβλάστησε.(τους ιδαίους Δακτύλους της Κρήτης, που κάποπτε η νύμφη Αγχιάλη γεννησε στο σπήλαιο της Δίκτης)» (Απολλώνιος Αργοναυτικά Α 1125 – 1135)

«.Ιδαίοι Δάκτυλοι Κρηταιέες ους ποτέ νύμφη Αγχιάλη Δικταίον ανά σπέος, αμφοτέρησιν δραξάμενη γαίης Οιαξιλίδος, εβλάστησε…… Ιδαίοι δε, επειδή εν Ίδει όρει της Κρήτης εγενήθηκαν   (Ετυμολογικόν το Μέγα ήγουν η Μεγάλη Γραμματική, 11ος   αι.  μ.Χ.)  

 

Ο ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΩΝ Ο.Α. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ  Ο  ΘΗΒΑΙΟΣ, ΑΛΛΑ Ο ΙΔΑΙΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ

 

Ανατρέχοντας στο Διόδωρο Σικελιώτη βλέπουμε να αναφέρει ότι υπήρχαν δυο πρόσωπα με όνομα Ηρακλής, ο γιος του Δία και της Θηβαίας Αλκμήνης και ο γιος του Δία και της Κρητικιάς Αγχιάλης και ο δεύτερος ήταν αυτός που έφυγε από την Κρήτη και πήγε στην Ολυμπία και ίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες και όχι ο πρώτος ως λέγεται από λάθος για λόγους συνωνυμίας, πρβ:

“Για τους Ιδαίους Δακτύλους της Κρήτης παραδίδεται πως ανακάλυψαν τη χρήση της φωτιάς, τη φύση του χαλκού και του σιδήρου στη χώρα των Απτεραίων στο λεγόμενο Βερέκυνθο, καθώς και τον τρόπο επεξεργασίας τους" επειδή θεωρήθηκαν πως ήταν οι εισηγητές μεγάλων αγαθών για το ανθρώπινο γένος έτυχαν τιμών αθανάτων. Λένε, μάλιστα, για έναν απ' αυτούς πως ονομάστηκε Ηρακλής και πως καθώς ξεπέρασε τους άλλους σε φήμη ίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες" εξ αιτίας της συνωνυμίας οι μεταγενέστεροι άνθρωποι θεώρησαν πως ο γιος της Αλκμήνης εγκαθίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες. Αποδείξεις όλων αυτών παραμένουν, λένε, στο γεγονός ότι ακόμη και σήμερα πολλές γυναίκες παίρνουν ξόρκια απ' αυτό τον θεό και φτιάχνουν φυλαχτά, από το γεγονός ότι ήταν γητευτής και επιδιδόταν στις τελετές, πράγματα που απείχαν πολύ από τις συνήθειες του Ηρακλή που γέννησε η Αλκμήνη (Διόδωρος Σικελιώτης, βίβλος 5, 64)

«Διότι υπήρχαν δυο προγενέστεροι του (Ηρακλή) που είχαν το ίδιο όνομα, ο πιο αρχαίος Ηρακλής, σύμφωνα με το μύθο, είχε γεννηθεί στους Αιγυπτίους και, αφού καθυπόταξε με τα όπλα μεγάλο μέρος της οικουμένης, τοποθέτησε τη στήλη της Λιβύης, ενώ ο δεύτερος (Ηρακλής) που ήταν ένας από τους Ιδαίους Δακτύλους της Κρήτης, έγινε γητευτής, απόκτησε στρατηγικές γνώσεις και συνέστησε τους Ολυμπιακούς αγώνες. Ο τελευταίος (Ηρακλής), που γεννήθηκε πριν από τα Τρωικά από την Αλκμήνη και το Δία, γύρισε μεγάλο μέρος της οικουμένης, εκτελώντας τα προστάγματα του Ευρυσθέα. Αφού έφερε σε πέρας όλους τους άθλους, έστησε στήλη στην Ευρώπη, επειδή όμως είχε το ίδιο όνομα και προτιμούσε τον ίδιο τρόπο ζωής με τους άλλους δυο, καθώς είχαν περάσει πολλά χρόνια, όταν πέθανε κληρονόμησε και τις πράξεις των αρχαίων, ως να είχε υπάρξει ένας μόνο Ηρακλής όλους τους αιώνες» (Διόδωρος Σικελιώτης, βίβλος 3, 74)

 

 

Νόμισμα Φαιστού, 3ος αι. π.Χ., με  τον Ηρακλή να φονεύει τη Λερναία Ύδρα και τον ταύρο Κρήτης, πατέρα του Μινώταυρου, τον οποίο δάμασε ο Ηρακλής.

 

Σημειώνεται επίσης ότι:

1) Ο Παυσανίας αναφέρει και  ότι οι Ολυμπιακοί αγώνες αναδιοργανώθηκαν από τον Ίφιτο, που σύναψε συμφωνία (ιερή εκεχειρία) με το βασιλιά και νομοθέτη της Σπάρτης Λυκούργο και το βασιλιά της Πίσας Κλεισθένη και το κείμενο της συμφωνίας  αυτής χαράκτηκε, λέει, σε χάλκινο δίσκο και σωζόταν έως στους χρόνους του Παυσανία στο Ηραίο της Ολυμπίας.

2)  Ο Στράβωνας αναφέρει ότι οι Ολυμπιακοί αγώνες οργανώθηκαν από τον Όξυλλο, βασιλιά των Ηρακλειδών μετά την κάθοδό τους στην Ηλεία και νίκησε τους Μυκηναίους, σε συνεργασία  με τους Ηλείους και του Αιτωλούς και τους κατοίκους της πόλεως Πλευρώνας που κατάγονταν από Κρήτες.

3) Μερικοί αρχαίοι συγγραφείς, όπως π.χ. ο Λυσίας, αναφέρουν σκέτα ότι ο Ηρακλής είναι εκείνος που ίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες, δηλαδή χωρίς να ξεκαθαρίζουν για  ποιον Ηρακλή απ΄όλους εννοούν. Ωστόσο όποιος Ηρακλής και να είναι αυτός, έχει σχέση με την Κρήτη, αφού ο μεν Ιδαίος είναι Κρητικός από μάνα και πατέρα  και ο άλλος είναι Κρητικός από τον πατέρα του.

 

Η ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ  ΤΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ

 ΕΙΝΑΙ ΜΙΝΩΙΚΗ ΕΠΙΝΟΗΣΗ

 

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα (Νόμοι Α, 625 d),  η σωματική άσκηση στην αρχαία Κρήτη ήταν επιβεβλημένη δια νόμου και οι Κρήτες εφεύραν τα γυμνάσια,  «..ήρχοντο των γυμνασίων πρώτοι μεν Κρήτες…» (ΠΛΑΤΩΝ, ΝΟΜΟΙ 452 c, 9)

Ο Πλούταρχος («Θησεύς» ) αναφέρει ότι στην Κρήτη ήταν έθιμο να παρακολουθούν τους αγώνες και οι γυναίκες, κάτι που δεν επιτρεπόταν στους Ολυμπιακούς αγώνες: <<…διο και του Θησέως αγωνίσασθα συνεχώρησεν ο Μίνως’ έθους δ’ όντος εν Κρήτη θεάσθαι και τας γυναίκας…>> (Πλουτάρχου (Θησεύς 19)

Στις τοιχογραφίες της Κνωσού  βλέπουμε ότι οι Κρήτες αθλητές δεν είναι  τελείως γυμνοί, όπως ήσαν στους Ολυμπιακούς αγώνες, αλλά με ωραιότατα  αθλητικά καλλιτεχνικά κοντοβράκια και κοντομάνικα.

Σύμφωνα επίσης με τον Απολλόδωρο, Πλούταρχο, Στράβωνα κ.α, εκτός του ότι οι αρχαίοι Κρήτες ίδρυσαν του Ολυμπιακούς αγώνες, οι  Μινωίτες αφενός τελούσαν αθλητικούς αγώνες (λιθοβόλια, ταυροκαθάρψια, πυγμαχίες κ.τ.λ.) και στους νικητές δίνονταν έπαθλα και αφετέρου λάμβαναν μέρος στους αθλητικούς αγώνες των άλλων Ελλήνων (Παναθήναια, ίσθμια, Ολυμπιακούς κ.α.).  Μάλιστα ο γιος του Μίνωα Ανδρόγεως είχε πρωτεύσει στα Παναθήναια και από ζήλια οι Αθηναίοι τον δολοφόνησαν κατά την ώρα που πήγαινε στη Θήβα, για να λάβει μέρος και στους εκεί αγώνες προς χάρη του Λάίου.

 

<<….αυτός δε ήκεν εις Αθήνας, και τον των Παναθηναίων αγώνα επετέλει, εν ω ο Μίνωος παις Ανδρόγεως ενίκησε πάντας. τούτον Αιγεύς επί τόν Μαραθώνιον έπεμψε ταύρον, υφ’ ου διεφθάρη… μετ’ ου πολώ δε θαλασσοκρατών επολέμησε στολω τας Αθήνας >>… (Απολλόδωρος Γ 15. 7 και 8)

<<…φιλόχορος δε φησιν ου ταύτα συγχωρείν Κρήτας, αλλά λέγειν ότι φρουρά μέν ην ο Λαβύρινθος, ουδέν έχων κακόν αλλ’ ή το μη διαφυγείν τους φυλαττομένους, αγώνα δε ο Μίνως επ’ Ανδρόγεω γυμνικόν εποίει και τους παίδας άθλα τοις νικωσιν εδίδου τέως εν τω Λαβυρυνθω φυλαττομένους· ενίκα δε τους προτερους αγώνας ο μέγιστον παρ’ αυτώ δυνάμενος τότε και στρατηγών, όνομα Ταύρος,…. (Πλούταρχου «Θησεύς», 16 - 19)

 «Για τους Ιδαίους δακτύλους της Κρήτης παραδίδεται πως ανακάλυψαν τη φωτιά, τη χρήση του χαλκού και του σιδήρου, στη χώρα των Απτεραίων στο λεγόμενο Βερέκυνθο, καθώς και τον τρόπο επεξεργασίας τους. Λένε, μάλιστα, πως ένας τους, ο Ηρακλής, ξεπέρασε τους άλλους σε φήμη, ίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες. Εξ αιτίας της συνωνυμίας, οι μεταγενέστεροι άνθρωποι θεώρησαν πως ο γιος της Αλκμήνης ( = Ο Ηρακλής  γιος του Δία και της Θηβαίας Αλκμήνης) εγκαθίδρυσε τους Ολυμπιακούς αγώνες. (Διόδωρος Βιβλιοθήκη Ιστορική 5,64)

 

ΑΡΧΑΙΟΙ ΚΡΗΤΕΣ ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΕΣ

(Από τον Πίνακα Ολυμπιονικών του Ιδρύματος μείζονος ελληνισμού

Διόγνητος, Πυγμαχία,  488 π.Χ.

Εργοτέλης ο Φιλάνωρος, Δόλιχος,  464 π.Χ.

Εργοτέλης ο Φιλάνωρ, Δόλιχος,   472 π.Χ.

Ικαδίων,  Στάδιο παίδων, 456 π.Χ.

Αιγείδας, Δόλιχος, 448 π.Χ., ,

…..ώνιος, Δόλιχος, 396 π.Χ.

Σωτάδης, Δόλιχος, 99η Ολυμπιάδα 384 π.Χ.

Φιλωνίδης ο Χερσονήσιος, 

Πώρος ο Μάλιος, 56 π.Χ.

Δάμας ή Δαμασίας ο Κυδωνιάτης, Στάδιο, 25 μ.Χ.

Σατορνίλος Γορτύνιος, στάδιον, 209 μ.Χ.

 

Ο Παυσανίας, σχετικά με τους ολυμπιονίκες Εργοτέλη, Σωτάδη και Φιλωνίδη λέει τα εξής:

«Ο Εργοτέλης ήταν γιος του Φιλάνορα, νίκησε δυο φορές στον δόλιχο στην Ολυμπία και δυο φορές στα Πύθια, στον Ισθμό και στη Νεμέα. Αυτός δεν ήταν αρχικά Ιμεραίος, όμως λέει η επιγραφή στο άγαλμά του στην Ολυμπία, αλλά, λένε, ότι ήταν Κρητικός από την Κνωσό. Ξορίστηκε από εκεί μετά από μια επανάσταση και κατέφυγε στην Ιμέρα, όπου του έδωσαν πολιτικά δικαιώματα και άλλες τιμές. Γι αυτό, όπως ήταν φυσικό, στους αγώνες επρόκειτο να ανακηρυχτεί νικητής ως Ιμεραίος (εμφανίζεται ως Ιμέριος, δηλαδή  από την Ιμέρα Σικελίας και όχι από την Κρήτη». (Παυσανίας, Ηλιακά Β, 4, 11)

«Ο Φιλωνίδης, γιος του Ζώτου, από τη Χερσόνησο της Κρήτης, ήταν ταχυδρόμος του Αλέξανδρου, γιου του Φιλίπου» (Ηλιακά Β, 16,5)

« Ο Σωτάδης, δόλιχος 99η Ολυμπιάδα, ήταν Κρητικός, όμως οι Κρήτες τον εξόρισαν γιατί πήρε χρήματα από τους Εφέσιους και αγορεύτηκε Εφέσιος (Ηλιακά Β, 6)

 

 

 

ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΚΜΙΝΩΙΣΜΟΣ

ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΡΩΜΑΙΩΝ

 

Το ότι οι Ολύμπιοι Θεοί και οι Ολυμπιακοί αγώνες είναι δημιούργημα των Κρητών αποδείχνεται και από τα εξής:

Α) Ο Ησίοδος αναφέρει ότι ο Δίας, ο ανώτατος άρχων των θεών του Ολύμπου και ο πατεραν θεών και θνητών, γεννήθηκε στο όρος Δίκτη της Κρήτης,

Β) Ο Ομηρικός Ύμνος «Εις Απόλλωνα» αναφέρει ότι  η αδελφότητα και το μαντείο των Δελφών, το μεγαλύτερο της αρχαίας Ελλάδος,  ιδρύθηκε  από Κρήτες.

Γ) Ο Πλάτωνας («Νόμοι» και «Μίνως»), ο Αριστοτέλης («Πολιτικά» Β, 1271, 10), ο Πλούταρχος («Σόλων» και «Λυκούργος»), ο Διογένης Λαέρτιος («Επιμενίδης»), ο Διονύσιος Αλικαρνασσεύς («Ρωμαϊκή Αρχαιολογία»), ο Ισοκράτης (Παναθηναϊκός 205). κ.α., αναφέρουν ότι ο πρώτος αξιόλογος πολιτισμός που δημιουργήθηκε επί γης ήταν αυτός που δημιούργησε στην Κρήτη ο Μίνωας, άρα αυτός που που σήμερα ονομάζουμε «Μινωικό». Στη συνέχεια την Κρητική Πολιτεία, τους θεσμούς που δημιούργησε ο Μίνωας με τον αδελφό του Ραδάμανθυ και εκπολίτισε τους Κρητικούς,  αντέγραψαν  όλοι οι υπόλοιποι Έλληνες, καθώς και οι Ρωμαίοι. Πρώτοι που αντεγραψαν το Μινωϊκό πολιτισμό ήσαν οι Σπαρτιάτες με το νομοθέτη τους Λυκούργο και τη βοήθεια του Κρητικού νομοθέτη Θάλητα ,  μετά οι Αθηναίοι με το νομοθέτη Σόλωνα και τη βοήθεια του Κρητικού σοφού και χρησμολόγου Επιμενίδη και τέλος και οι Ρωμαίοι με το Νόμα και   έτσι ευημέρησαν – εκπολιτίστηκαν και αυτοί. Αυτός είναι, λένε, και ο λόγος  για τον οποίον Έλληνες και οι Ρωμαίοι υμνούν το Μίνωα και το Ραδάμανθυ και συνάμα τους ανακήρυξαν ημίθεους, γιους του Θεού Δία και κριτές στον Άδη λόγω της μεγάλης δικαιοσύνη τους εν ζωή.

 (Περισσότερα βλέπε στα βιβλία:

«ΚΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ», ΤΟΥ ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ (ΜΑΚΗ) Γ. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ)

 

11. ΟΙ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΟΛΥΜΠΙΑ, ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

 

Ολύμπιοι θεοί σημαίνει οι θεοί που κατοικούν στις κορυφές του όρους Όλυμπος, του υψηλότερου όρους της Ελλάδος, απ΄όπου κυβερνούν τον κόσμο.  Ολυμπιακοί αγώνες σημαίνει οι αγώνες  που γίνονται στην Ολυμπία, εννοείται των Ολύμπιων θεών, των του Ολύμπου ή όσων θνητών αθλητών πιστευουν στους Ολύμπιους θεούς. Ολυμπία = η χώρα, ο τόπος, το μέρος, όπου που τελούνται οι αγώνες των Ολύμπιων. Εκεί καταρχάς αγωνίστηκαν οι θεοί του Ολύμπου και μετά και θνητοί αθλητές που πίστευαν στους Ολύμπιους θεούς.

Ο Παυσανίας αναφέρει ότι η πρώτη ονομασία των αγώνων στην Ολυμπία λεγόταν «τα Ολύμπια», ονομασία που παραγεται από «Όλυμπος» > επίθετο «ολύμπιος, ολύμπια, ολύμπιο, «ολυμπιακός, απ΄όπου  (με μετακίνηση τόνου) και το ουσιαστικό «τα ολύμπια > η Ολυμπία» = η χώρα όπου τελούνταν οι αγώνες των Ολύμπιων θεών ή των αθλητών που πίστευαν στους Ολύμπιους Θεούς και κάτι όπως:  άξια > η αξία, τα άγια > η Αγία,  η Πανάγια > η Παναγία κλπ.

Υπενθυμίζεται ότι οι Ολυμπιακοί αγώνες δεν ήταν τοπικής ή εθνικής εμβέλειας, ώστε να έχουν και ανάλογο όνομα  και κάτι όπως π.χ. Παναθήναια, Ίσθμια κ.τ.λ., αλλά θρησκευτικής εμβέλειας, αυτής των Ολύμπιων θεών και γι αυτό και ονομάστηκαν έτσι, δηλαδή Ολυμπιακοί Αγώνες.  Η αρχαία Ολυμπία ήταν χώρα ουδέτερη, δεν ανήκε σε κάποια κοσμική εξουσία, σε κάποιας πόλη - κράτους, αλλά σε θρησκευτική, αυτή της τότε εκκλησίας , στους ιερείς των Ολύμπιων θεών. Απλώς από τα ως άνω κείμενα των αρχαίων συγγραφέων προκύπτει ότι οι Κρήτες ήταν εκείνοι που πρώτοι είπαν – πρότειναν - συνέβαλαν – πρωτοστάτησαν στην ίδρυση  - καθιέρωση των Ολυμπιακών αγώνων. Άλλωστε μετά την επικράτηση ολοκληρωτικά της Θρησκεία του Χριστιανισμού επί της θρησκείας των Ολύμπιων Θεών οι αγώνες αυτοί καταργήθηκαν, επειδή η Χριστιανική θρησκεία τότε, σήμερα έχει αλλάξει γνώμη, δεν τους επέτρεπε, δεν τους ευλογούσε κ.τ.λ. Τους θεωρούσε ως εκδηλώσεις ειδωλολατρικές.

 

olympia

ΟΛΥΜΠΙΑ

 

11. Η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΓΙΟΡΤΗ «ΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑ»

 

Τα Ολύµπια ήταν η δημοφιλέστερη και η μεγαλύτερη γιορτή των Ελλήνων, σωστότερα όλων όσων λάτρευαν τον Ολύμπιο Δία,  στην Ολυμπία. Περιελάμβαναν ιεροτελεστίες, θυσίες (σφαγή ζώων προς χάρη του θεού,  που μετά ψηνόταν και διαμοιράζονταν για κοινό φαγοπότι) και  τους μεγαλύτερους σε συμμετοχή αθλητών αθλητικούς αγώνες.  Εκτός όμως από αυτή τη γιορτή, από το έτος 556 της αρχαίας χρονολόγησης, άρχισαν να γιορτάζονται Ολύµπια και σε άλλες πόλεις, ενώ από το έτος 516 γιορτάζονταν Ολύµπια και απ’ τους Έλληνες της Ιωνίας και της Σικελίας. Έτσι λοιπόν έχουμε Ολύµπια στην Αθήνα, τα οποία ιδρύθηκαν από τον Πεισίστρατο µε την ευκαιρία της θεμελίωσης του Ναού του Ολυµπίου ∆ιός, το λεγόμενο «Ολυµπείον», στις όχθες του Ιλισσού το 530 της αρχαίας χρονολόγησης.  Ολύµπια γιορτάζονταν και στις Αιγαίς της Μακεδονίας, τα οποία ιδρύθηκαν από τον Αλέξανδρο το 335 της αρχαίας χρονολόγησης, προς τιµή του ∆ιός και των Μουσών.

Τα Ολύµπια γιορτάζονταν κάθε τετραετία το µήνα Απολλώνιο από την 10η ως την 16η . Η πρώτη και τελευταία µέρα των γιορτών ήταν αφιερωμένη αποκλειστικά στις Θυσίες και τις ιεροτελεστίες. Την προτεραία της ενάρξεως των αγώνων, γινόταν η επίσηµη τελετή της ορκωμοσίας των αθλητών µαζί µε τους γονείς και τους γυμναστές τους, µπροστά στο άγαλµα του Ορκίου ∆ιός. Αφού θυσίαζαν έναν αγριόχοιρο, ορκίζονταν ότι δεν θα µεταχειρίζοντο τεχνάσματα για τη νίκη και ότι θα συμμορφώνονταν προς τους κανονισμούς.

Τα πρώτα αγωνίσματα στην Ολυμπία ήταν ο δρόμος, η πάλη και η πυγμαχία. Μετά προστέθηκαν: ο δίαυλος, ο δόλιχος (δρόμος μεγάλων αποστάσεων), το πένταθλο, η αρματοδρομία, το παγκράτιο (συνδυασμός πάλης και πυγμαχίας) και η σκυταλοδρομία.

Οι ολυμπιονίκες  ως έπαθλο έπαιρναν ένα στεφάνι κότινο (από αγριελιά). Κανονικά  κατά την έναρξη των αγώνων, οι αθλητές εμφανιζόταν με στεφάνι ελιάς και αν ήταν νικητές έπαιρναν στεφάνι από φοίνικα.

Η έναρξη των αγώνων γινόταν µόλις οι Ελλανοδίκες, που ήταν ντυμένοι µε πορφύρα και εστεμμένοι µε δάφνη, ελάμβαναν τη θέση τους.

Το πρόγραμμα των Ολυµπίων είχε ως εξής : 10η – θυσίες βοδιών, όρκοι των αθλητών και των Ελλανοδικών, σπονδές στον τάφο του Πέλοπος. 11η – Αγωνίσματα : στάδιο, δίαυλος, δόλιχος. 12η –Πένταθλο, στεφανηφορία και θυσίες εκ μέρους των αθλητών. 13η –Πάλη , πυγμαχία, παγκράτιο 14η –Στάδιο παίδων, πάλη παίδων, πυγμαχία παίδων, οπλίτης. 15η –Τέθριππον, κέλης, απήνη, κάλπη, συνωρίς, τέθριππον πωλικόν, συνωρίς πωλική, κέλης πωλικός, στεφανηφορία και θυσίες εκ µέρους των νικητών των τριών τελευταίων ημερών. 16η –Πομπή και παρέλαση. Εκάτοµβη στο βωµό του Ολυμπίου ∆ιός προς τιµή όλων των Ολυµπίων Θεών στο Πρυτανείο. Στην τελευταία ημέρα, η οποία έκλεινε τα Ολύµπια, την επίσημη ποµπή αποτελούσαν οι Ολυµπιονίκες , οι Ελλανοδίκες, οι θεωροί των άλλων πόλεων και το πλήθος των θεατών.

Οι θυσίες γίνονταν στο βωμό του Ολυμπίου ∆ία, τα εναγίσµατα στους βωμούς των άλλων Ιερών προς τιμή των ηρώων, ενώ σε όλες αυτές τις ιεροπραξίες προΐσταται η ιέρεια της Δήμητρας.

 

12. H ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

 

Με τους Ολυμπιακούς αγώνες σφυρηλατήθηκε η εθνική, φυλετική και πνευματική ενότητα των Ελλήνων.  Οι Ολυμπιακοί αγώνες συνδύαζαν το βαθύ θρησκευτικό πνεύμα με το ηρωικό παρελθόν των Ελλήνων, το μέγιστο βαθμό της καλλιέργειας του σώματος, του νου και της ψυχής με τις πανανθρώπινες φιλοσοφικές αξίες και την προβολή του ατόμου και των πόλεων με το ύψιστο ιδανικό της ελευθερίας.

 

ΟΙ Ο.Α. ΗΤΑΝ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 

Ο Λυσίας, σχετικά με τον ιδρυτή και το σκοπό ίδρυσης των Ολυμπιακών αγώνων, αναφέρει: «Για άλλα πολλά και ένδοξα έργα αξίζει να μνημονεύσουμε τον Ηρακλή… και όταν τους αγώνες αυτός άρχισε πρώτος, από αγάπη για την Ελλάδα. Στο παρελθόν άλλωστε όλες οι πόλεις φέρονταν εχθρικά η μια προς την άλλη’ όταν εκείνος ανέτρεψε τους τυράννους και καταδίωξε τους παράνομους, θέσπισε στο ωραιότερο μέρος της Ελλάδος αγώνες, όπου αθλούνταν τα σώματα, επιδεικνυόταν η μεγαλοδωρία του πλούτου και του πνεύματος, ώστε εξ αιτίας όλων τούτων να συγκεντρωνόμαστε στο ίδιο σημείο, άλλα μεν να βλέπουμε άλλα δε να ακούμε‘ και θεώρησε την εδώ συγκέντρωση αρχή της ομόνοιας μεταξύ των Ελλήνων. (Λυσίας, Ολυμπιακός)

 

13. Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ Ο.Α.

 

Σύμφωνα με το κατάλογο των Ολυμπιακών Αγώνων,  το πρώτο έτος έναρξης των εν λόγω αγώνων είναι το έτος 776 π.Χ και από  το έτος αυτό οι εν λόγω αγώνες  γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια. Οι Ολυμπιακοί αγώνες μετά το 777 π.Χ. θεωρήθηκαν πανελλήνια χρονολογική μονάδα μέτρησης και το στάδιο η μετρική μονάδα μήκους. Οι Πισάτες διοργάνωναν τους αγώνες από το 688 έως το 572 π.Χ. Το 570 π.Χ. οι Ηλείοι κατέλαβαν την Πίσα και έθεσαν υπό τον έλεγχό τους τη διοργάνωση των αγώνων. Τον 5ο αι. π.Χ. οι αγώνες έφτασαν στο απόγειο της δόξας τους.

Στην ελληνιστική εποχή οι Ολυμπιακοί αγώνες έχασαν τον αρχικό τους χαρακτήρα και μετατράπηκαν σε επαγγελματικές αθλητικές εκδηλώσεις. Τα άσχημα ιστορικά γεγονότα που διαδραματίσθηκαν στην συνέχεια στον ελλαδικό χώρο, είχαν τον αντίκτυπό τους στα αθλητικά ιδεώδη των Ολυμπιακών αγώνων, με αποτέλεσμα  να επέλθει και σταδιακή πτώση των ηθικών αξιών, κάτι που επιδεινώθηκε αισθητά από το 146 μ.Χ., όταν η κυρίως Ελλάδα υποτάχθηκε στο ρωμαϊκό κράτος και οι Ηλείοι έχασαν την ανεξαρτησία τους.

Το 2ο αι. μ.Χ., όταν παραχωρήθηκε το δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη σε όλους τους κατοίκους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, οι Ρωμαίοι επέβαλαν να συμμετέχουν στους Ολυμπιακούς αγώνες όλοι όσοι πίστευαν στους Ολύμπιους Θεούς και συνεπώς όλοι οι Ρωμαίοι. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού ολοκληρωτικά στην Ελλάδα και στην Ιταλία και το νέο θρησκευτικό-πολιτιστικό πνεύμα που δημιουργήθηκε, οι Ολυμπιακοί και γενικώς όλοι οι αθλητικοί αγώνες θεωρήθηκαν ως ειδωλολατρικές εκδηλώσεις με αποτέλεσμα την κατάργησή τους από το Θεοδόσιο Α΄ το 393 μ.Χ. (293η Ολυμπιάδα).

Ο υπερεθνικός χαρακτήρας τους επιζεί και στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, που ύστερα από διακοπή 15 αιώνων οργανώθηκαν στην Αθήνα το 1896 και τελούνται από τότε κάθε τέσσερα χρόνια.

 

ΑΘΗΝΑ 1896

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Το παρόν βιβλίο είναι μια πρότυπη εργασία, που στηρίζεται σε αυθεντικές και μόνο πηγές, σε αρχαίους συγγραφείς, καθώς και σε αναγνωρισμένους σύγχρονους ειδικούς, Έλληνες και ξένους, των οποίων τα ονόματα  αναφέρονται εκεί που αναφέρονται και τα λεγόμενά τους εντός του βιβλίου.

 

ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ

1.    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 

2.    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ (ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΡΑΦΗΣ)

3.    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

4.    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΡΗΤΟΡΙΚΗ

5.    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

6.    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ

7.    ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

8.    ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ  

9.    Η ΑΘΗΝΑ (ΟΝΟΜΑΣΙΑ, ΙΔΡΥΣΗ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΚΑΤΑΓΩΓΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΛΠ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ)   

10. Η ΓΡΑΦΗ (ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΡΑΦΗΣ , ΕΙΔΗ ΚΛΠ)

11. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΦΗ (ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΟΦΟΡΑ  ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ)

12. Η ΘΗΒΑ (ΟΝΟΜΑΣΙΑ, ΙΔΡΥΣΗ, ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ   ΚΛΠ)   

13. Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (ΟΝΟΜΑΣΙΑ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΚΑΤΑΓΩΓΗ,  ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΛΠ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ )

14. Η ΣΠΑΡΤΗ (ΟΝΟΜΑΣΙΑ, ΙΔΡΥΣΗ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΚΑΤΑΓΩΓΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΛΠ ΤΩΝ ΣΠΑΡΤΙΑΤΩΝ) 

15. ΚΡΗΤΑΓΕΝΗΣ ΔΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΤΡΟ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

16. ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ

17. ΚΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ   (ΟΝΟΜΑΣΙΑ, ΚΑΤΑΓΩΓΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ)

18. ΚΡΗΤΙΚΟΙ ΧΟΡΟΙ - ΧΟΡΟΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΝΟΗΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

19. ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ: (ΔΥΣΛΕΞΙΑ, ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ κ.α).

20. ΜΙΝΩΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑΣ

21. ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ (ΕΦΕΥΡΕΤΗΣ, ΕΙΔΗ ΚΛΠ),

22. ΝΑΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ 

23. ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ 

24. ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

25. ΠΕΡΙ ΘΥΣΙΩΝ, ΑΝΘΡΩΠΟΘΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΚΡΕΑΤΟΦΑΓΙΑΣ

26. ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ, ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (ΖΩΔΙΑ), ΜΑΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΑΝΤΕΙΑ

27. Η ΚΙΘΑΡΑ ΜΕ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΗΣ, Η ΛΥΡΑ ΚΑΙ Ο ΑΥΛΟΣ ΕΠΙΝΟΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΚΡΗΤΕΣ

28. Η ΜΑΝΤΙΝΑΔΑ, Η ΚΑΝΤΑΔΑ, Η ΡΙΜΑ,ΤΟ ΡΙΖΙΤΙΚΟ, Ο ΑΜΑΝΕΣ ΚΛΠ

29. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

30. ΨΕΥΔΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΦΗ

 

 

Google
Search WWW Search www.krassanakis.gr

ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ TRANSLATOR
ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΕ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ AYTH Ή ΑΛΛΕΣ ΣΕ ΟΠΟΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΘΕΛΕΤΕ