ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

 

-Η ιστορία και τα είδη της παγκόσμιας γραφής.

-Η ιστορία, η φιλοσοφία, η τεχνική και η φιλοσοφία της ελληνικής γραφής.

-Οι καινοτομίες και οι διαφορές της ελληνικής γραφής από τις άλλες και το ψεύδος για τη φοινικική ή αιγυπτιακή καταγωγή του ελληνικού αλφάβητου

 

ΜΕΛΕΤΗ-ΕΡΕΥΝΑ:

Α. Γ. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΡΑΦΗΣ

 

 

1. Η ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ  - ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

 

Η τεχνική της γραφής

 

Μετρώντας τις διαφορετικές λέξεις που έχει η κάθε γλώσσα βλέπουμε ότι όλες έχουν από αρκετές χιλιάδες, άρα  είναι αδύνατο να υπάρξει γραφή που να έχει τόσα γράμματα όσες και οι λέξεις μιας γλώσσας, γιατί κανένας δε θα θυμόταν τόσα πολλά σύμβολα. Το ίδιο ισχύει και με τις διαφορετικές συλλαβές των λέξεων (πρβ π.χ. τις: α, αβ, βα, βρα, βε, βου… ) που έχει η κάθε γλώσσα.

Μετρώντας επίσης τους διαφορετικούς φθόγγους των λέξεων (τους: α, β, γ…) που έχει η κάθε γλώσσα  βλέπουμε ότι αυτοί είναι σχετικά λίγοι, είναι μόλις 20, δηλαδή οι εξής: α, ε, ο, ου, ι, κ, γ, χ, τ, δ, θ, π, β, φ, μ, ν, λ, ρ, σ, ζ ,  όμως, αν καταγράφουμε τις λέξεις  μόνο ως έχουν φθογγικά, δε διακρίνονται οι ομόηχες,  πρβ π.χ.: «τίχι» = τείχη, τοίχοι, τύχη, τύχει, «καλί» = καλοί & καλή & καλεί… Επομένως δεν είναι δυνατό να υπάρξει γραφή  που να έχει τόσα γράμματα όσοι και οι διαφορετικοί φθόγγοι των λέξεων.

 Προ αυτού του προβλήματος οι άνθρωποι κατάφυγαν σε διάφορα τεχνάσματα, για να επιτύχουν την καταγραφή του προφορικού λόγου.

 

Το ελληνική σύστημα γραφής

– Ελληνική τεχνική

 

Το τέχνασμα που επινόησαν οι αρχαίοι Έλληνες προκειμένου να καταφέρουν να καταγράφουν σωστά φωνητικά και ετυμολογικά τις λέξεις ήταν  η χρησιμοποίηση από τη μια τόσων γραμμάτων όσοι και οι φθόγγοι των λέξεων, φωνηέντων και συμφώνων, και από την άλλη των κεφαλαίων και μικρών γραμμάτων Α(α), Β(β)…, καθώς και των παραλλαγών Ω(ω) = Ο(ο), Η(η) = Ι(ι) = Υ(υ) = ΟΙ(οι)…  με τα οποία, βάσει κανόνων, αφενός υποδείχνεται η ετυμολογία (= το μέρος λόγου ή ο τύπος κ.τ.λ.), άρα το ακριβές νόημα των λέξεων και αφετέρου διακρίνονται οι ομόηχες λέξεις, πρβ π.χ. ότι:

Τα ρήματα γράφονται με τα γράμματα –ω,ει και τα πτωτικά με  τα  –ο,ι,η για διάκριση των ομόηχων τύπων τους: καλώ & καλό, καλεί & καλή, σύκο & σήκω, φιλί & φυλή, φιλώ & φύλο… Τα  κύρια ονόματα γράφονται με κεφαλαίο γράμμα και τα κοινά και οι κοινες λέξεις με μικρό, για διάκριση τους: νίκη & Νίκη, αγαθή & Αγαθή..  (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω )

 

 

Το αιγυπτιακό σύστημα γραφής

– Αιγυπτιακή τεχνική

 

Το τέχνασμα που επινόησαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι προκειμένου να μπορέσουν να καταγράφουν φωνητικά τις λέξεις ήταν  η χρησιμοποίηση από τη μια γραμμάτων, για να αναπαραστήσουν τα σύμφωνα των λέξεων  και από την άλλη κάποιων προσδιοριστικών συμβόλων (κάποιων άλλων γραμμάτων, που ενώ μπαίνουν στις λέξεις δεν προφέρονται) με τα οποία υποδείχνεται - καθορίζεται το μέρος λόγου ή η ειδική έννοια των ομόηχων γραπτών λέξεων, ώστε να μη γίνεται παρανόηση με τις ομόηχες.

 

 

Η γραφή του κύριου ονόματος ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ με ιερατικούς χαρακτήρες

Ειδικότερα στην Αιγυπτιακή γραφή (ιερογλυφικά):

Α) Υπάρχουν γράμματα μόνο για τα σύμφωνο και μακρά φωνήεντα των λέξεων (Alphabet grammars), π.χ. οι λέξεις  «Ισαακ, Κρασανακης»  θα γραφόταν κάπως έτσι: Ισ-κ, κρσνκς

Μακρά φωνήεντα λέγονται οι περιπτώσεις των δυο αα, εε, οο, ιι… , όπως π.χ. στις λέξεις: Αβραάμ, περίπλεε, διίστανται, προωθούνται…

Βραχέα φωνήεντα λέγονται οι περιπτώσεις ενός α, ε, ο, ου, ι μετά από σύμφωνο. Για τις περιπτώσεις αυτές υπάρχουν σημάδια που μπαίνουν πάνω ή κάτω από το σύμφωνο που έχει τέτοιο φωνήεν.

Ωστόσο τα σημάδια αυτά μπαίνουν στη γραφή μόνο όταν έχουμε αρχάριο μαθητή ή ποίηση. Στις άλλες περιπτώσεις παραλείπονται και γι αυτό και δεν τα βλέπουμε στις αρχαίες επιγραφές.

Β) Για να διακρίνονται οι ομόηχοι τύποι των λέξεων,  χρησιμοποιούνται επιπρόσθετα ορισμένα σύμβολα (Symbol Determinatives), που ενώ μπαίνουν στις λέξεις, δεν προφέρονται.

Για να διακρίνουμε π.χ. τα ρήματα από τις άλλες ομόηχες λέξεις,  βάζουμε επιπρόσθετα στην αρχή της κάθε λέξης ρήμα ένα προσδιοριστικό σύμβολο (βάζουμε το σχήμα ενός χεριού ) και στα άλλα μέρη λόγου άλλα ανάλογα σύμβολα.

Ομοίως, για να διακρίνουμε τα κύρια ονόματα από τα ομόηχα κοινά ή τις άλλες λέξεις  γράφουμε τα κύρια ονόματα μέσα σε τετράγωνο, π.χ.:

ΑΛΕΚΣΝΤΡΣ

= Αλέξανδρος

 

Δηλαδή βάζοντας οι Αιγύπτιοι τα ονόματα των κυρίων προσώπων μέσα σε τετράγωνο για διάκρισή τους από τα κοινά και  τις κοινές λέξεις ήταν κάτι ως γράφουμε με κεφαλαίο γράμμα το αρκτικό γράμμα των κυρίων ονομάτων στην ελληνική γραφή, πρβ π.χ.: αγαθός,ή,ό. & κ. Αγαθή.

 

 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

1) Την Αιγυπτιακή τεχνική γραφής αντέγραψαν οι Φοίνικες, οι Εβραίοι, οι Άραβες κ.α. Απλώς οι Φοίνικες άλλαξαν τη μορφή (το σχήμα) των γραμμάτων, για να είναι πιο εύκολη η καταγραφή τους. Δηλαδή εκεί που τα γράμματα στην Αίγυπτο ήταν πιστές εικόνες διάφορων όντων (αετού, λιονταριού κ.τ.λ.), οι  Φοίνικες έκαναν γράμματα που ήταν απλώς το περίγραμμα (σκίτσο) κάποιων όντων.

2) Το ελληνικό σύστημα γραφής αντέγραψαν οι Λατίνοι, όμως όπως επακριβώς ήταν στην εποχή που το αντέγραψαν. Δηλαδή τότε που δεν είχαν ακόμη επινοηθεί από τους Έλληνες αφενός τα ομόηχα γράμματα Ω, Η και αφετέρου τα ορθογραφικά σημάδια (τονικά σημάδια, πνεύματα και διαλυτικά). Ο λόγος για τον οποίο η λατινική γραφή είναι πιο εύκολη, όμως ελλιπέστερη της ελληνικής.

3) Η αγγλική γραφή, όπως και όλες οι άλλες που χρησιμοποιούν το λατινικό αλφάβητο, είναι κράμα ελληνικής και λατινικής γραφής, όμως και με στοιχεία αιγυπτιακής γραφής. Εκεί μερικές λέξεις γράφονται όπως έχουν φθογγικά με το λατινικό αλφάβητο, πρβ π.χ.: men, man, ten……  Κάποιες άλλες γράφονται με την πρόσθεση στη φθογγική γραφή της λέξης και κάποιου προσδιοριστικού γράμματος (κάτι που θυμίζει αιγυπτιακή γραφή), όπως π.χ. οι αγγλικές ομόηχες λέξεις «του» και «ράϊτ» που  η έννοιά τους διακρίνεται με την πρόσθεση γράμματος που ενώ γράφεται δεν προφέρεται: to & too & two, write & right & rite…. Οι υπόλοιπες λέξεις γράφονται  ιστορικά, δηλαδή ως έχουν επακριβώς φθογγικά και ορθογραφικά στην ελληνική γραφή, άσχετα αν εκεί μπορεί και να προφέρονται κάπως διαφορετικά, πρβ π.χ. ελληνικά: ιδέα, τιτάν, Ευρώπη… = αγγλικά: idea, titan, Europe..

4) Στις σημιτικές και αιγυπτιακές γραφές οι φθόγγοι σύμφωνα και τα γράμματα τους είναι εύκολη υπόθεση ή είναι κάτι ως στην ελληνική. Αντίθετα για τα φωνήεντα γίνεται χαμός. Σε κανένα βιβλίο δεν πρόκειται να βρεις πόσα ακριβώς είναι αυτά και πως ακριβώς προφέρονται ή παρίστανται στην γραφή, αν και οι φθόγγοι φωνήεντα είναι μόλις 5. Στην ελληνική γραφή, όταν έχουμε ένα φθόγγο φωνήεν, γράφουμε μια φορά το ανάλογο γράμμα του, π.χ. Α. Όταν έχουμε δυο φορές τον ίδιο φθόγγο φωνήεν, γράφουμε το ίδιο γράμμα δυο φορές, π.χ. ΑΑ.  Όταν έχουμε τονιζόμενο φωνήεν απλώς βάζουμε πάνω από το γράμμα του το τονικό σημάδι, π.χ. Αβραάμ ή ΑΒΡΑΑ’Μ. Στις άλλες γραφές δεν γίνεται το ίδιο πράγμα. Εκεί υπάρχουν γράμματα για τα μακρά φωνήεντα (= για τις περιπτώσεις που έχουμε μετά από σύμφωνο  δυο αα, ιι, εε…, όπως στις λέξεις: Ισαάκ, πλέετε, διίσταμαι…) και γράμματα ή σημάδια για τα βραχέα φωνήεντα (= για τις περιπτώσεις που έχουμε ένα φωνήεν μετά από σύμφωνο, άτονο ή τονισμένο: ά, α, ε, έ, ού,  ου, ι, ί, ο, ό) που μπαίνουν πάνω ή κάτω ή μέσα στα σύμφωνα.

5) Σε όλες τις γλώσσες υπάρχουν οι αυτοί φθόγγοι  και οι αυτές συλλαβές λόγω των γλωσσικών δανείων (= οι κοινές λέξεις που υπάρχουν στις γλώσσες και που επιβάλουν η θρησκεία, η γεωγραφία, το εμπόριο, οι τέχνες και οι επιστήμες)  και των ηχοποίητων λέξεων, πρβ π.χ.  ότι σε όλες τις γλώσσες υπάρχουν οι λέξεις: Ολυμπία, Ευρώπη, Ιταλία, βους… =  Olympia, Europe, Italy, bull ….

Άλλοι τους φθόγγους τους βγάζουν περισσότερους από 20 και άλλοι λιγότερους. Αυτοί που τους βγάζουν περισσότερους  προσθέτουν και τα συμπλέγματα:  γκ = g, μπ = b, = ντ = d, ξ = κς, ψ = πς, i = αϊ, j = τζ …(δηλαδή επειδή για τα συμπλέγματα αυτά υπάρχει γράμμα για λόγους συντομογραφίας, μερικοί τα μετρούν ως φθόγγους). Αυτοί που τους βγάζουν λιγότερους δεν μετρούν ως φθόγγους τις περιπτώσεις που με το ίδιο γράμμα γράφονται δυο ή περισσότεροι φθόγγοι, όπως τους φθόγγους θ, δ στις γραφές με λατινικούς χαρακτήρες, πρβ π.χ.: thing and that = “θινk και δατ” .

Oι φθόγγοι φαίνονται  αμέτρητοι σε όσους δεν έχουν στη γραφή τους  τα διαλυτικά και το τονικό σημάδι, επειδή με τα σημάδια αυτά σημειώνονται οι τονιζόμενες και άτονες συλλαβές, καθώς και η προφορά με συνίζηση, με αποκοπή, με συναίρεση κ.τ.λ., που δίδουν την εντύπωση ότι έχουμε πάμπολλους φθόγγους, ενώ δεν είναι έτσι.. Έχουμε απλώς ειδικές προφορές με αποβολή ή όχι φθόγγου, πρβ: έξοχη & εξοχή, σου (εί)πα & σού ‘πα, μία- & μια, τιμ(ά)ω-τιμώ…

 

Ειδικότερα:

α) Σε όλες τις γλώσσες, αρχαίες και νέες, οι φθόγγοι είναι 20, οι εξής::  α, ε, ο, ου, ι, τ, δ, θ, π, β, φ, κ, γ, χ, μ, ν, λ, ρ, σ, ζ.    Από αυτούς φωνήεντα είναι πέντε, οι εξής α,  ε, ο, ου, ι και σύμφωνα οι υπόλοιποι δεκαπέντε, οι εξής: μ, ν, ρ, λ, σ, ζ, κ, γ, χ, τ, δ, θ, π, β, φ.

Τα γράμματα  b, d, g, z, j που υπάρχουν στο λατινικό αλφάβητο ή παρόμοια σε άλλα αλφάβητα είναι γράμματα όχι για φθόγγους σύμφωνα, αλλά για συμπλέγματα συμφώνων, κάτι όπως και τα κς(ξ), πς(ψ) της ελληνικής γραφής, και τα οποία στην ελληνική προτιμήθηκε να γράφονται αναλυτικά με τα ανάλογα γράμματα των συμφώνων που αποτελούνται, δηλαδή τα: ΜΠ(μπ), ΝΤ(ντ), ΓΚ(γκ), ΤΣ(τσ), ΤΖ(τζ). Η μόνη διαφορά που έχουν τα συμπλέγματα αυτά από τα άλλα συμπλέγματα (και το οποίο είναι αιτία να φαίνονται ως φθόγγοι, ενώ δεν είναι) είναι το ότι αυτά περιέχουν ένα από τα λεπτά και στιγμιαία γράμματα κ, π, τ. Στο λατινικό σύστημα γραφής και για λόγους ετυμολογίας, τα συμπλέγματα mp = b, nc = g, nt = d γράφονται και μονόψηφα και δίψηφα. Στη σύνθεση χρησιμοποιούνται τα mp, nt, nc:  in-perium > imperium, in-commodus, ιn-tendo ... . και στις άλλες περιπτώσεις τα ,  d, g: bοba,  grammar,  dum .. Kάτι όπως στην ελληνική με τα κς, πς και τα ξ, ψ: εκ-στρατεία & ξηρά, ψάρι… καθώς και τα γγ, γχ, γχ: συν-κάτοικος > συγκάτοικος, συνγενής > συγγενής, συνχαίρω > συγχαίρω 

Στην ελληνική γράφουμε και στις δυο περιπτώσεις αναλυτικά με τα: μπ, ντ, γκ, π.χ. μπόμπα,  συμπαθής..

β) Στην ελληνική γλώσσα οι φθόγγοι φωνήεντα φαίνονται περισσότεροι, επειδή στην ελληνική γραφή από τη μια υπάρχουν τα ομόφωνα γράμματα για τα φωνήεντα: Ο & Ω, Η & Υ & Ι … και από την άλλη κάποια από τα γράμματα των φωνηέντων γράφονται δίψηφα, πρβ π.χ.: Ο + Υ = ΟΥ(ου), Ε+ Ι = ΕΙ(ει)….: ποίου = «πίu», λείπεις = «λίπις»…  Τα ομόφωνα γράμματα για τα φωνήεντα υπάρχουν στην ελληνική γραφή όχι γιατί παλιά είχαμε μακρά και βραχέα φωνήεντα ή πιο πολλούς φθόγγους φωνήεντα απ΄ό,τι έχουμε σήμερα, όπως λέγεται, αλλά για ετυμολογικούς λόγους. Για υπόδειξη του μέρους λόγου ή του τύπου, καθώς και της ρίζας ή της πρωτότυπης λέξη μιας παράγωγης, ώστε ο αναγνώστης να έχει βοήθεια και στην κατανόηση των γραπτών λέξεων και διάκριση των ομοήχων, πρβ π.χ. : κρίνω, κριτής >  κριτικός (με –ι) & Κρήτη > Κρητικός (με η), λείπει & λύπη & λίπη, καλή & καλοί & καλεί…

γ) Στις ινδικές, σημιτικές  και άλλες γλώσσες τα φωνήεντα φαίνονται διαφορετικά από ό,τι στην ελληνική και πιο πολλά από πέντε, επειδή στις γραφές τους υπάρχουν από τη μια γράμματα για τα μακρά φωνήεντα (για τις περιπτώσεις που έχουμε μετά από σύμφωνο  δυο αα, ιι, εε…, όπως στις λέξεις: Ισαάκ, πλέετε, διίσταμαι…, ) και από την άλλη σημεία ( τα βάζουμε πάνω ή κάτω από τα σύμφωνα) για τα βραχέα φωνήεντα (για τις περιπτώσεις που έχουμε μετά από σύμφωνο ένα: α, ε, ο, ου, ι. όπως στις λέξεις: σαλήμ, καλός…).

Στη βυζαντινή μουσική και στους αλεξανδρινούς γραμματικούς,  γράμμα που έχει πάνω από αυτό την παύλα (το σημάδι -) σημαίνει, είναι ένδειξη ότι το γράμμα αυτό έχει μακρά προφορά και γράμμα που έχει την βραχεία (το σημάδι υ) σημαίνει βραχεία προφορά.

δ) Τα γράμματα «alef, ayin, yiod» είναι άσχετα με τα ελληνικά άλφα, όμικρο ύψιλο ου, ιώτα, αφού τα πρώτα χωρίς σημάδι παραστούν μακρό φωνήεν, δηλαδή δυο: αα, ουου, ιι και με ανάλογο σημάδι βραχύ (ένα) ένα: α, ου, ι. Κάτι για το οποίο είναι η αιτία που τα γράμματα αυτά λέγονται και μακρά και δίχρονα φωνήεντα και κάτι που δεν ισχύει στην ελληνική, αφού τα ελληνικά: άλφα(α), ιώτα(ι), όμικρον ύψιλον (ου) παριστούν πάντα ένα:  α, ι, ου

ε) Επειδή η παραγωγή και η κλίση των λέξεων στις σημιτικές και αιγυπτιακές γλώσσες δεν γίνεται με την πρόσθεση και εναλλαγή φωνηέντων, πρβ π.χ. Αβραάμ, Ισαάκ, Μωχάμεθ = Μωάμεθ,  Ιοχάναν = Ιωάννης ..., όπως γίνεται στην ελληνική, πρβ π.χ. γελ-άω, γελ-άει, γελ(α)-ούμε… ήλ-ιος, ήλ-ιου, ήλ-ιοι.., γι αυτό και στις σημιτικές και αιγυπτιακές γλώσσες οι λέξεις  αποτελούνται από πολλά σύμφωνα και λίγα φωνήεντα και ω εκ τούτου  η γραφή τους στηρίζεται στα σύμφωνα ή και να μη γραφτούν τα φωνήεντα των λέξεων στη γραφή εννοούνται από πείρας, κάτι ως γίνεται με την παράλειψη του τονικού σημαδιού στην ελληνική, όταν γράφουμε με κεφαλαία γράμματα.

 

 

2. Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

 

Η γλώσσα και η γραφή είναι επίκτητες ιδιότητες  ,

απόρροια της γλωσσικής και γραμματικής ικανότητας

που χάρισε η Φύση ή ο Θεός στον άνθρωπο

 

 Αν παρατηρήσουμε τον άνθρωπο κατά τη στιγμή της γέννησης του, θα δούμε ότι δε γνωρίζει ούτε να γράφει ούτε και να μιλά. Το μόνο που μπορεί-ξέρει να κάνει είναι να βγάζει άναρθρες κραυγές, που είναι ανάλογες με τη συναισθηματική  κατάσταση που τον διακατέχει, κάτι ως κάνουν και τα άλλα ζώα. Στη συνέχεια οι γονείς ή οι δάσκαλοί του μαθαίνουν τη συγκεκριμένη γλώσσα και γραφή που θέλουν, δηλαδή είτε ελληνικά είτε  αγγλικά κ.τ.λ.

Ομοίως, αν παρατηρήσουμε δυο ή περισσότερους ανθρώπους που συμβιούν και συνάμα δεν μιλούν και δεν γράφουν την ίδια γλώσσα και γραφή, θα δούμε ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα δημιουργούν δική τους γλώσσα και δική τους γραφή.

 

 Επομένως η  γλώσσα και η γραφή:

α) Δεν είναι κάτι το έμφυτο, αλλά κάτι το επίκτητο, κάτι που διδάσκεται. Άλλωστε, αν αυτά ήταν κάτι το έμφυτο ή κληρονομικό, τότε όλοι οι άνθρωποι θα μίλαγαν την ίδια γλώσσα και θα έγραφαν με την ίδια γραφή.

β) Είναι ανθρώπινες επινοήσεις, κώδικες επικοινωνίας που δημιουργήθηκαν λόγω της γλωσσικής (λεκτικής και γραμματικής) ικανότητας που χάρισε ο Θεός ή η φύση στον άνθρωπο.

 

Η πρώτη γραφή του ανθρώπου

(η ιδεογραφία)

 

Αν παρατηρήσουμε τους ανθρώπους  που δεν γνωρίζουν ανάγνωση και γραφή, όπως τους ανθρώπους της υπαίθρου ή αυτούς  που έχουν πρόβλημα ακοής, θα δούμε ότι κάνουν τόσες γραμμές πάνω σε μια λεία επιφάνεια (πλάκα, σανίδα, λάσπη κ.τ.λ.) όσα και τα ζώα που έχουν στην κατοχή τους ή κάνουν το περίγραμμα της κεφαλής ενός προβάτου και δίπλα του τρεις γραμμές, για να πουν  «Έχω τρία πρόβατα». Ομοίως ζωγραφίζοντας μια βάρκα με τρία ανθρώπινα κεφάλια σημαίνει ό,τι θα λέγαμε με τις λέξεις «το πλοίο πάει με τρία άτομα» κ.α.

Συνεπώς η γραφή, ο γραπτός λόγος ξεκίνησε ύστερα από  την ανάγκη ενίσχυσης της μνήμης και πρώτα με την ιδεογραφία, δηλαδή με οφθαλμονοηματικά σύμβολα. Κάτι που διαπιστώνεται και από το ότι τα γραπτά μνημεία που έχουν βρεθεί  με ιδεογραφία είναι πιο πολλών ετών από αυτά με φωνητική γραφή. Ακολούθως, και ως θα δούμε πιο κάτω, η γραφή εξελίχθηκε σε φωνητική, αν και ιδεογραφικές γραφές, όμως σε πιο εξελιγμένο – τυποποιημένο επίπεδο, όπως π.χ. η κινέζικη γραφή, σώζονται ακόμη και σήμερα.

 

 

H θρησκεία και η γραφή

 

Αν παρατηρήσουμε τις διάφορες θρησκείες και τα διάφορα συστήματα γραφής που υπάρχουν στη γη, θα δούμε ότι αυτά συνδέονται μεταξύ τους πλην ολίγων εξαιρέσεων. Παρέβαλε π.χ. ότι με την ιδεογραφία γράφουν οι κουμφουκιστές (Κινέζοι, Ιάπωνες κ.α.). Με το αραβικό συμφωνικό αλφάβητο γράφουν οι μουσουλμάνοι: Άραβες, Ορντού, Πέρσες κ.α. Με το ελληνικό αλφάβητο έγραφαν όλοι οι λαοί που πίστευαν στους ολύμπιους θεούς: Έλληνες, Σικελοί κ.α. Σήμερα με το λατινικό αλφάβητο γράφουν οι καθολικοί: Ιταλοί, Άγγλοι, Γάλλοι, Γερμανοί κ.τ.λ. και με το ελληνικό οι ορθόδοξοι: Έλληνες, Κύπριοι κ.α. Οι ορθόδοξοι Σλάβοι: Ρώσοι, Βούλγαροι, Σέρβοι κ.τ.λ. γράφουν με κάποια παραλλαγή του ελληνικού αλφάβητου που έκανε ο ιεραπόστολος Κύριλλος και γι αυτό το σλαβικό αλφάβητο λέγεται «κυριλλικό». Οι καθολικοί Σλάβοι: Πολωνοί, Σλοβένοι κ.α. γράφουν με μια παραλλαγή του λατινικού αλφάβητου και το αλφάβητο αυτό λέγεται  «γλαγολικό» = γλωσσικό αλφάβητο.

Συνέπεια των ως άνω ήταν και είναι να υπάρχουν ακόμη και σήμερα πρωτόγονα και δύσκολα στην εκμάθηση συστήματα γραφής ή από τη μια να υπάρχουν εκατομμύρια αναλφάβητοι και από την άλλη, για να μάθουν κάποιοι ανάγνωση και γραφή, θα πρέπει να χάσουν πάρα πολύ χρόνο από τη ζωή τους.

 

 

 

 

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

ΓΡΑΦΗΣ

 

1. Η ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΦΗ

 

•          Αρχικά στην Ελλάδα υπήρχε η καλούμενη Γραμμική Γραφή και μετά η καλούμενη Αλφαβητική Ελληνική Γραφή.

•          Η Γραμμική Γραφή διακρίνεται σε δυο τύπους, τη Γραμμική Α , που χρονολογείται από το 1700-1500 π.Χ. και δεν έχει ακόμη αποκρυπτογραφηθεί, και τη Γραμμική Γραφή  Β’, που  χρονολογείται από το 1500-1200 π.Χ.  και έχει αποκρυπτογραφηθεί από τον Μ. Ventris.

•          Εκτός των γραφών αυτών έχει βρεθεί και ο Δίσκος της Φαιστού με μια γραφή που φαίνεται να μοιάζει με την Ιερατική (αιγυπτιακή) γραφή, όμως δεν έχει ακόμη αποκρυπτογραφηθεί.  Χρονολογείται στο 17ο π.Χ. αι. και φέρει σημεία που αποτυπώθηκαν με σφραγίδες, όταν ο πηλός ήταν νωπός, άρα  είναι η παλαιότατη ένδειξη τυπογραφίας στον κόσμο.

•          Στη Γραμμική Γραφή Β, σύμφωνα με τον Μ. Ventris, υπάρχουν 5 γράμματα για τα 5 φωνηέντα και  κάπου 54 – 75 συλλαβογράμματα.

•          Σημειώνεται ότι οι πολύ αρχαίες γραφές χρησιμοποιούν και  συλλαβογραμματα για λόγους βραχυγραφίας, επειδή παλιά δεν ήταν εύκολο να βρεις γραφική ύλη ή να τη διαχειριστείς, γιατί τότε ήταν πέτρινες ή πήλινες πλάκες. Μάλιστα για τον ίδιο λόγο μερικές αρχαίες γραφές (αιγυπτιακή, φοινικική κ.α.) αντί για γράμματα για τα φωνηέντα χρησιμοποιούσαν σημεία, δηλαδή μικρές κουκίδες ή γραμμούλες, που έμπαιναν πάνω ή κάτω από τα σύμφωνα που έχουν φωνήεν και που πολλές φορές  παραλείπεται η σημείωσης τους, κάτι ως κάνουμε σήμερα στις λέξεις: π.Χ., π.χ. πρβ, κλπ

•          Κανονικά οι πολύ αρχαίες γραφές χρησιμοποιούν  5 γράμματα (ή σημεία) για την περίπτωση που έχουμε φωνήεν χωρίς σύμφωνο,  όπως π.χ. τα φωνήεντα ο,α,ε, στη λέξη «ο-α-έ-ρας», 15-18 γράμματα για τις περιπτώσεις που έχουμε σύμφωνο χωρίς φωνήεν, όπως π.χ. τα σύμφωνα κ,ς στη λέξη «κ-ρα-το-ς» και κάπου 5Χ15/18 = 75/90 συλλαβογράμματα για τις περιπτώσεις που έχουμε σύμφωνο συν φωνήεν,  όπως π.χ.  οι περιπτώσεις –ρη, -τη στη λέξη «Κ-ρή-τη». Πολλές φορές ένα συλλαβόγραμμα με μια κουκίδα πάνω από αυτό σημαίνει ότι προφέρεται μόνο ως   σύμφωνο  ή γίνεται το αντίθετο, δηλαδή ένα σύμφωνο με μια κουκίδα πάνω από αυτό προφέρεται συλλαβικά, δηλαδή με ένα συγκεκριμένο φωνήεν.

•          Επιγραφές (πινακίδες) με Γραμμική Γραφή έχουν ανακαλυφθεί στην Κρήτη,  Μυκήνες, Θήβα, Τίρυνθα, Ορχομενό κ.ά., άρα στην περιοχή των καλούμενων Αχαιών, άρα η γραμμική γραφή είναι ελληνική, η γραφή των καλούμενων Αχαιών ή Πανελλήνων.  

 

 

 

2. Η ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΦΗ

 

•          Ο Ηρόδοτος  (Ε 57 – 5) αναφέρει ότι  κατά τη γνώμη του («ως εμεοι δοκεί») οι Έλληνες χρησιμοποίησαν αρχικά αυτούσια το φοινικικό αλφάβητο, επειδή δεν είχαν γραφή και μετά, επειδή άλλαξε η φωνή τους, μεταρρύθμισαν το φοινικικό αλφάβητο προκειμένου να ταιριάξει στη γλώσσα τους.

•          Ωστόσο η πραγματική αλήθεια είναι ότι οι Έλληνες είχαν αρχικά γραφή, τη γραμμική και μετά την κατήργησαν, προφανώς επειδή ήταν απηρχαιωμένη-δύσκολη, και δημιούργησαν μια νέα, τη σημερινή αλφαβητική ελληνική γραφή, η οποία, επειδή αρχικά είχε πάρει πολλά γράμματα και από τη φοινικική γραφή, ο Ηρόδοτος υπέθεσε ότι  οι Έλληνες πήραν τη γραφή από τους Φοίνικες, εδώ δεν είναι έτσι..

•          Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το Παριο Χρονικό, Παυσανίας (Βοιωτικά 5, 1 – 10), Στράβωνα κ.,α. το  έτος 1255 πριν από το Διόγνητο = το 1519 π.Χ.  έρχονται  Φοίνικες με αρχηγό τον Κάδμο, οι καλούμενοι Καδμείοι ή Θηβαίοι, και κατακτούν την Ωγυγία της Βοιωτίας και κτίζουν εκεί την Καδμεία ή Θήβα.

•          Έτσι στην Ελλάδα από το 1519 π.Χ. και μέχρι τουλάχιστον το 1200 π.Χ. , όπως δείχνουν τα αρχαιολογικά ευρήματα, υπάρχουνε δυο είδη γραφής, η γραμμική, στις περιοχές των Αχαιών ή Πανελλήνων,  και η Φοινικική, στη Θήβα. 

•          Μετά το 1200 π.Χ. επινοείται από τους Έλληνες σιγά-σιγά μια νέα γραφή η σημερινή (η αλφαβητική) ελληνική γραφή, η οποία αρχικά είχε αρκετή ομοιότητα με τη Φοινικική και σήμερα καμιά.

•          Στη νέα (αλφαβητική) ελληνική γραφή υπήρχαν αρχικά τόσα γράμματα όσοι και οι φθόγγοι και από τα γράμματα αυτά εκείνα για τα φωνηέντα ήταν ελληνικής επινόησης και  τα γράμματα για τα σύμφωνα φοινικικής.

•          Στη συνέχεια οι Έλληνες επινόησαν και τα κεφαλαία και μικρά γράμματα: A(α), B(β), Γ(γ), Δ(δ)…, καθώς και τις παραλλαγές (ομόηχα γράμματα): Ο(ο) = Ω(ω), Ε(ε), ΑΙ(αι), Ι(ι) = Η(η) = Υ(υ) = ΕΙ(ει), ΟΙ(οι)… με τα οποία, βάσει  κανόνων, υποδείχνεται η ετυμολογία ( = η ρίζα ή η πρωτότυπος λέξη μιας παράγωγης, το μέρος λόγου και ο τύπος) των λέξεων, ώστε να έχουμε βοήθεια στην κατανόηση των λέξεων και διάκριση των ομόηχων,   πρβ π.χ.: αγαθή & αγαθοί & Αγαθή,  είδη & ίδει & Ίδη & ήδη..….  

•          Έτσι  η σημερινή ελληνική γραφή δεν έχει καμιά σχέση τη φοινικική. Η φοινικική καταγράφει μόνο την προφορά των λέξεων και η ελληνική και την προφορά και την ετυμολογία των λέξεων, ώστε να μην γίνονται παρανοήσεις με τις ομόηχες λέξεις. Απλώς από τα πάρα πολλά είδη γραμμάτων που έχει η ελληνική γραφή, 12 γράμματα από τα κεφαλαία της έχουν σχέση με τη Φοινικική.

•          Η φοινικική γραφή χρησιμοποιεί από ένα γράμμα για κάθε ένα από τα σύμφωνα: β, γ, δ… και τα μακρά φωνηέντα (= τα δυο: αα, εε, οο, ιι, ουου…, όπως στις λέξεις  αβρααμ ααρων, διιστάμενος ...)  και σημεία (κουκίδες ή γραμμούλες) για τα βραχέα φωνηέντα  (= όταν έχουμε ένα μόνο α, ε, ο, ι, ου, όπως στις λέξεις: καλός, αβράμις), τα οποία μπαίνουν πάνω ή κάτω από τα σύμφωνα που έχουν φωνήεν ή παραλείπονται, αν εννοούνται, κάτι ως με τα ελληνικά: πρβ, π.χ., π.Χ., κ.λπ, κοκε, βλπ. Δεν έχει κεφαλαία και μικρά γράμματα, ούτε και ομόηχα.

 

 

Σημειώνεται ότι:

1) Ο Διόδωρος Σικελιώτης (3, 67 και  5, 57-74) λέει ότι οι Φοίνικες δεν επινόησαν το ελληνικό αλφάβητο, αλλά οι Πελασγοί (οι πρόγονοι των Ελλήνων) και απλώς από τη μια οι Αιγύπτιοι (Αιγυπτιακής καταγωγής θεωρούνταν και οι Φοίνικες, επειδή από την Αίγυπτο, όπου είχαν κτίσει την πόλη Θήβα, ήρθαν στην Ελλάδα, ενώ  η πραγματική καταγωγή τους ήταν από την Κασπία θάλασσα) οικειοποιήθηκαν ελληνικές επινοήσεις και αφετέρου οι Φοίνικες το μόνο που έκαναν ήταν η αλλαγή του σχήματος των γραμμάτων. (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω.)

2) Η Ελληνική γραφή και το αλφάβητό της,  όπως θα δούμε πιο κάτω, είναι αφενός ένα διαχρονικό δημιούργημα των ανθρώπων των γραμμάτων της Ελλάδας και αφετέρου εντελώς άσχετη με κάθε άλλη. 

3) Η ελληνική γραφή θα ήταν φοινικικής ή αιγυπτιακής επινόησης, αν είχε την αυτή ποσότητα γραμμάτων και τον αυτό μηχανισμό (σύστημα) γραφής με τη φοινικική ή την αιγυπτιακή γραφή, όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει, αφού η ελληνική έχει επιπλέον τα κεφαλαία και μικρά γράμματα, καθώς και τις παραλλαγές Ω = Ο, Ι = Η = Υ …

4) Το ότι πολλοί λαοί αντέγραψαν τη φοινικική γραφή, όπως π.χ. οι Εβραίοι κ.α., αυτό δε σημαίνει και ότι το ίδιο έκαναν και οι Έλληνες.

5) Ο Αισχύλος αναφέρει ότι τα γράμματα  είναι έργο του Θεού του Προμηθέα: « (Ο Προμηθεύς) εξηυρον αυτοις γραμμάτων τε συνθέσεις» (Προμηθεύς 460), κάτι που είναι  σωστό, γιατί αφενός ο θεός Προμηθέας είναι η θεία Πρόνοια ή θεία Φώτιση, η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος του  αρχαίου ελληνικού-Ολυμπιακού Πανθέου και αφετέρου  ο Αισχύλος δεν μιλά  ειδικά για κάποιο σύστημα γραφής, π.χ. το ελληνικό, αλλά γενικά για τη γραφή. Πιο απλά, η γλώσσα και τα γράμματα (η γραφή γενικά) είναι αποτέλεσμα της γραμματικής και γλωσσικής ικανότητας που έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο. Αντίθετα οι επιμέρους γλώσσες και τα επιμέρους συστήματα γραφής είναι επινόηση  ή δημιουργήματα συγκεκριμένων ανθρώπων.

 

 

 

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΟ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

 

1) Αρχικά στην Ελλάδα υπήρχε η καλούμενη γραμμική  γραφή και μετά  η  σημερινή (αλφαβητική) ελληνική γραφή. 

Η γραμμική γραφή, σύμφωνα με τον Evans, παρουσιάζεται με δυο στάδια εξέλιξης, τη Γραμμική Γραφή Α’ και τη Γραμμική Γραφή Β’. Η  Γραμμική γραφή Α, σύμφωνα με τα ευρήματα που έχουν βρεθεί, χρονολογείται λέει από το 1800 π.Χ. ( ή κατ’ άλλους 1600 π.χ.) έως το 1500 π.Χ. και η  Γραμμική γραφή Β' από το 1500 έως 1450 π.Χ.  Επομένως η γραμμική γραφή είναι μια από τις παλαιότερες γραφές της γης.  (Περισσότερα για τη Γραμματική γραφή βλέπε σε ειδικό Κεφάλαιο)

2) Τα αρχαιότερα γραπτά μνημεία που έχουν βρεθεί με τη σημερινή (αλφαβητική) ελληνική γραφή είναι του 9/8ου αι. π.Χ., πρβ π.χ.: Πινάκιο με γράμματα ελληνικού αλφάβητου που βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου, επιγραφή Δίπυλου κ.α.  Δεδομένου αυτού του γεγονότος  και δεδομένου ότι μετά από τον 1200 π.Χ. και εξής δε βλέπουμε στην Ελλάδα πινακίδες με τη Γραμμική γραφή, άρα το σημερινό ελληνικό σύστημα γραφής θα πρέπει να επινοήθηκε μεταξύ του ως άνω χρονικού διαστήματος, δηλαδή στο διάστημα μεταξύ Μινωικού πολιτισμού-Τρωικού πολέμου και Καθόδου Δωριέων (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω.)

3) Η σημερινή ελληνική γραφή είναι ένα σύστημα γραφής εντελώς διαφορετικό και από τη Γραμμική και από όλες τις άλλες, αρχαίες και νέες, γραφές,  όπως θα δούμε πιο κάτω.

4) Μέχρι τον 5/4 αι. π.Χ. η κάθε ελληνική πόλη – κράτος είχε και δικό της αλφάβητο, όμως σχετικά μεταξύ τους. Τα αλφάβητα αυτά στην αρχή είχαν τόσα γράμματα όσοι και οι φθόγγοι των λέξεων, σύμφωνα και φωνήεντα. Δηλαδή δεν υπήρχαν  ούτε κεφαλαία και μικρά γράμματα ούτε σημεία στίξης ούτε και ομόφωνα γράμματα, άρα και κανόνες ορθογραφίας. Η  καταγραφή των λέξεων γινόταν σε στήλες από αριστερά προς δεξιά και βουστροφηδόν,  δηλ. από αριστερά προς δεξιά  και στην συνέχεια (στην επόμενη γραμμή) από δεξιά προς αριστερά και μεταξύ των λέξεων δεν έμενε κενό, προφανώς επειδή και στον λόγο δεν  αφήνουμε.

Ακολούθως και σιγά- σιγά επινοήθηκαν - καθιερώθηκαν τα ομόφωνα γράμματα Ο & Ω, Η & Υ & Ι..  με τα οποία, βάσει κανόνων (γράφοντας π.χ. τα θηλυκά με Η και τα ουδέτερα με Ι…), διακρίνονται οπτικά στη γραφή οι ορισμένες ομόηχες λέξεις ή με αυτά υποδεικνύεται η ετυμολογία  (δηλαδή το μέρος λόγου ή ο τύπος) ορισμένων λέξεων, πρβ π.χ.: ΛΥΡΑ & ΛΙΡΑ, ΚΟΥΤΗ & ΚΟΥΤΙ, ΑΥΤΩΝ & ΑΥΤΟΝ, ΚΑΛΟΣ & ΚΑΛΩΣ... 

Πολλά γράμματα των πρώτων ελληνικών αλφαβήτων είχαν σχήμα διαφορετικό από αυτό που έχουν σήμερα στο κοινό . Αρχικά δεν  υπήρχαν και κοινοί κανόνες ορθογραφίας ούτε και τα αυτά ομόφωνα γράμματα σε όλα τα αλφάβητα. Οι Ίωνες π.χ. σε σχέση με τους άλλους Έλληνες είχαν επιπλέον και τα γράμματα Ω, Η, κάτι που είναι και ο λόγος που αφενός αυτά τα γράμματα λέγονται Ιωνικά και αφετέρου εκεί που οι άλλοι Έλληνες  έγραφαν π.χ. «ΑΧΑΡΝΕΙΣ, ΙΠΠΕΙΣ» οι Ίωνες έγραφαν «ΑΧΑΡΝΗΣ, ΙΠΠΗΣ».

 

Από τον 4ο αι. π.Χ. και εξής άρχισε να καθιερώνεται σ' όλη την Ελλάδα κοινό  αλφάβητο μόνο με κεφαλαία γράμματα και κοινοί ορθογραφικοί κανόνες. Καθιερώνεται επίσης η γραφή να γίνεται μόνο από αριστερά προς δεξιά και να μένει κενό μεταξύ των λέξεων, όπως σήμερα.

Κατά την περίοδο των καλούμενων αλεξανδρινών γραμματικών, 2ος – 1ος π.Χ. αι., άρχισαν να επινοούνται - καθιερώνονται σιγά – σιγά τα ορθογραφικά σημάδια (τα διαλυτικά, τα πνεύματα, τα τονικά σημάδια κ.τ.λ.) με τα οποία σημειώνουμε - υποδείχνουμε τα μη φθογγικά στοιχεία του λόγου, δηλαδή τις  τονισμένες και άτονες συλλαβές, τις συνηρημένες και ασυναίρετες συλλαβές, την προφορά με συνίζηση, έκθλιψη κ.τ.λ., πρβ π.χ.:  σ’ όλα &  σόλα (παπουτσιού), μία & μια, ποίος & ποιος,   δυϊκός & υιός, θεϊκός & θείος, γάϊα & γαία,  Μάϊος & σφαίρα…, καθώς και τα σημεία στίξης.

Τα ορθογραφικά σημάδια έμπαιναν τότε πάνω από τα κεφαλαία γράμματα, αφού δεν υπήρχαν τα μικρά, π.χ. ΈΞΟΧΗ & ΕΞΟΧΉ

Κατά την περίοδο των καλούμενων βυζαντινών γραμματικών, 6ος - 8ος αι. μ.Χ., άρχισαν να επινοούνται – καθιερώνονται  σιγά-σιγά τα κεφαλαία: Α, Β, Γ… και μικρά γράμματα: α, β, γ, δ..  με τα οποία γίνεται η διάκριση των προτάσεων, καθώς και των κυρίων ονομάτων από τα κοινά, π.χ.: νίκη & Νίκη αντί παλιά  ΝΙΚΗ. Ομοίως:  αγαθή & Αγαθή, κ. Κόκκινος & κόκκινος…

 

Σήμερα, κατά τα έτη 1974 – 1982 μ.Χ., έγινε κατάργηση των πνευμάτων, της υπογεγραμμένης και των πολλών διαφορετικών τονικών σημαδιών, που είχαν κάνει την γραφή πάρα πολύ δύσκολη (λόγω των πολλών κανόνων).

αρχαία: το~υ εαυτο~υ μου, Θε~ιος {ανθρωπος, θρ~?ακη....

          νέα:  του εαυτού μου, θείος άνθρωπος, θράκη....

 Ειδικότερα από τους δημοτικιστές συγγραφείς επινοήθηκε να μην τονίζονται οι μονοσύλλαβες λέξεις, αφού αυτό εννοείται, και στις δισύλλαβες και άνω λέξεις να σημειώνεται η τονιζόμενη συλλαβή μόνο με ένα τονικό σημάδι που μπαίνει: α) πάνω από το τονιζόμενο φωνήεν: πάνω, ίσως… β) στο πρώτο ψηφίο, αν έχουμε δίφθογγο ή ασυναίρετη λέξη: θεϊκός, γάιδαρος, .. γ) στο δεύτερο ψηφίο, αν έχουμε δίψηφο γράμμα : θείος, ομοίως, γαία....

Αύριο ποιος ξέρει τι άλλη αλλαγή θα γίνει.

 

Επομένως το ελληνικό αλφάβητο και η ελληνική αλφαβητική γραφή δεν είναι ούτε δημιούργημα της στιγμής ούτε και δημιούργημα ξένων, αλλά ένα δημιούργημα διαχρονικό και λαϊκό, κάτι όπως και η ελληνική γλώσσα. Αρχικά ήταν μια επινόηση των Κρητών που διαχρονικά εξελίχθηκε από όλους τους Έλληνες και ιδιαίτερα από του ανθρώπους των γραμμάτων: γραμματιστών, γραμματέων, συγγραφέων κ.τ.λ. ως είναι σήμερα.

 

Σημειώνεται ότι:

1) Tο 403/2 π.Χ., όταν οι <<από Φυλής κατελθόντες>>  δημοκρατικοί <<κατέλυσαν τους τριάκοντα τυράννους>> αναθεωρήθηκε ολόκληρη   η νομοθεσία και ψηφίστηκαν νέοι νόμοι, οι οποίοι με τον   εισαγωγικό  νόμο <<τοις νόμοις χρήσθαι απ' Ευκλείδου αρχοντος>> ίσχυσαν από το 403/2 στην παλινορθωμένη Αθηναϊκή Δημοκρατία. Ένας από   τους νόμους που πρότεινε ο δημοκρατικός ηγέτης Αρχίνος εκ   Κοϊλης  έλεγε <<χρήσθαι τοις των Ιώνων γράμμασιν>>, απ' όπου συμπεραίνεται ότι τότε καθιερώθηκε το σημερινό κοινό ελληνικό  αλφάβητο στην Αθήνα.

2) Στα σχόλια της "Γραμματικής Τέχνης" του Δ. Θρακός  (2ος π.Χ. αι.) στην έκδοση Α. Hilgard αναφέρεται λένε:  << οις δε (χαρακτήρσι) νυνί χρώμεθα,    εισίν Ιωνικοί,    ενσενέγκαντος Αρχίνου παρ' Αθηναιοις το ψήφισμα, τούς γραμματιστάς, ηγουν τους διδασκάλους,   παιδεύειν την Ιωνικήν γραμματική, ηγουν τα γράμματα...>>.

Παράβαλε ομοίως ότι στον "Κρατύλο" ο Πλάτωνας, 428 - 347 π.Χ., αναφέρει ότι τα γράμματα Ω Η  δεν τα χρησιμοποιούσαν  πιο πριν (..."ου γαρ ήτα εχρώμεθα το παλαιόν, αλλά ει....").

 

 

 

 

 

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ 

ΓΡΑΦΗΣ ΜΕ ΑΛΛΕΣ

 

 

Α. ΤΟ ΨΕΥΔΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΛΛ. ΑΛΦΑΒΗΤΟΥ

 

Ο Πλάτωνας, σχετικά με τον εφευρέτη των γραμμάτων, λέει τα εξής (σε νέα ελληνική από τις εκδόσεις «Κάκτος»):   «Άκουσα λοιπόν να λένε ότι γύρω από την Ναύκρατι της Αιγύπτου γεννήθηκε κάποιος  από τους εκεί θεούς, στον οποίο ανήκει και το ιερό πτηνό που ονομάζουν Ίβη. Το όνομά μάλιστα του Θεού αυτού είναι Θευθ. Λένε λοιπόν ότι αυτός πρώτος ανακάλυψε τους αριθμούς και τους λογαριασμούς ( αρίθμηση) και την γεωμετρία και την αστρονομία και ακόμη το παιγνίδι με τους πεσσούς και το παιγνίδι με τους κύβους και επί πλέον τα γράμματα. Και καθώς τότε ήταν βασιλεύς όλης της Αιγύπτου ο Θαμούς, κοντά στη μεγάλη πόλη της επάνω χώρας (της Άνω Αιγύπτου), που οι Έλληνες την ονομάζουν Αιγυπτιακές Θήβες και τον θεό της Άμμωνα, αφού ήλθε σ’ αυτόν ο Θευθ του επέδειξε τις εφευρέσεις του και υπεστήριξε ότι πρέπει να διαδοθούν στους άλλους Αιγυπτίους. ………….Όταν έφθασε στην περίπτωση του γραπτού λόγου, είπε ο Θευθ, «αυτή λοιπόν η μάθηση, βασιλιά μου, θα καταστήσει τους Αιγυπτίους περισσότερο σοφούς και με πιο καλό μνημονικό, γιατί ευρέθη το φάρμακο για την μνήμη και την σοφία». Και κείνος απήντησε: «Εφευρετικότατε Θευθ, άλλος έχει την δύναμη να εφευρίσκει τα σχετικά με τις τέχνες, άλλος όμως να κρίνει, πόσο θα βλάψουν και πόσο θα ωφελήσουν εκείνους, που πρόκειται να τις χρησιμοποιήσουν. Και εσύ τώρα, επειδή είσαι ο πατέρας των γραμμάτων, εξ αιτίας προσωπικού σου ενδιαφέροντος ανέφερες το αντίθετο απ΄όσα μπορεί αυτή η τέχνη των γραμμάτων. ….ί». (Πλάτων, «Φαίδρος 274 - 275»)

«Επειδή φωνήν άπειρον κατενόησεν είτε τις Θεός είτε και  Θειος άνθρωπος, ως λόγος εν Αιγύπτω Θευθ τινά τούτον γενέσθαι λέγων, ος πρώτος τα φωνήεντα εν τω απείρω κατενόησεν….» (Πλάτων, «Φίληβος 18 c»)

 

Ο Πλάτωνας (Φαιδρος, 274 –275), σχετικά με το λένε οι Αιγύπτιοι για τον εφευρέτη και την αξία της γραφής, αναφέρει τα εξής: «Όταν έφθασε στην περίπτωση του γραπτού λόγου, είπε ο Θευθ, «αυτή λοιπόν η μάθηση, βασιλιά μου, θα καταστήσει τους Αιγυπτίους περισσότερο σοφούς και με πιο καλό μνημονικό, γιατί βρέθηκε το φάρμακο για την μνήμη και τη σοφία». Αυτός όμως απήντησε: «Εφευρετικότατε Θευθ, άλλος μεν έχει την δύναμη να εφευρίσκει τα σχετικά με τις τέχνες, άλλος όμως να κρίνει, πόσο θα βλάψουν και πόσο θα ωφελήσουν εκείνους, που πρόκειται να τις χρησιμοποιήσουν. Και εσύ τώρα, επειδή είσαι ο εφευρέτης των γραμμάτων, από συμπάθεια είπες το αντίθετο από εκείνο, που πραγματικά μπορούν. Διότι αυτά τα γράμματα θα προξενήσουν λήθη στις ψυχές εκείνων, που θα τα μάθουν, από έλλειψη ασκήσεως της μνήμης, επειδή, από εμπιστοσύνη στην γραφή, θα ανακαλούν τα πράγματα στην μνήμη τους απ’ έξω, δηλαδή με ξένα σημάδια και όχι οι ίδιοι από μέσα, από τον ίδιο τους τον εαυτό. Δεν βρήκες λοιπόν φάρμακο για την μνήμη την ίδια, αλλά για την υπενθύμιση. Και προσφέρεις στους μαθητές σου επιφανειακή σοφία και όχι την αλήθεια. Διότι, αφού μάθουν πολλά σύμφωνα με την άποψη σου από τα βιβλία χωρίς διδασκαλία, θα φαίνονται ότι είναι πολυμαθείς, ενώ στην πραγματικότητα θα είναι, ως επί το πλείστον, αμαθείς και ανυπόφοροι στην συναναστροφή, επειδή θα έχουν γίνει δοκησίσοφοι αντί για σοφοί».

 

Και επειδή ο Πλάτωνας είπε τα ως άνω, σήμερα κάποιοι ισχυρίζονται ότι τα γράμματα του ελληνικού αλφάβητου είναι έργο των Αιγυπτίων, οι οποίοι σχημάτισαν το αλφάβητο από τα εξής ιδεογράμματα: Α = αετός - άλφα, Β = πόδι = βήτα, D = χείρα, F = φίδι, όφις,  m =  κουκουβάγια, Λ = λιοντάρι… (βλέπε πίνακα)

 

Ωστόσο αυτό είναι ένα λάθος συμπέρασμα, γιατί:

1) Ο Πλάτωνας εδώ λέει ότι «άκουσε να λένε κάποιοι στην Αίγυπτο» και όχι αυτό το γεγονός το διαπίστωσε ή το τι λένε οι Έλληνες ή οι άνθρωποι των γραμμάτων κ.τ.λ., άρα λέει κάτι κάτι που μπορεί να είναι και λάθος ή να ισχύει μόνο για άλλα αλφάβητα.

2) Άλλο το ελληνικό αλφάβητο και ο επινοητής του και άλλο το Αιγυπτιακό και ο επινοητής του. Ο Αιγυπτιακός μύθος μιλά για το ποιος ήταν ο εφευρέτης του Αιγυπτιακού αλφάβητου  και όχι του ελληνικού .

ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΙΕΡΑΤΙΚΗΣ

- HIEROGLYPHICS

 

3) Η ελληνική γραφή, όπως είδαμε πιο πριν,  δεν είναι δημιούργημα ενός ανθρώπου σε κάποια χρονική στιγμή, αλλά ένα δημιούργημα διαχρονικό των ανθρώπων των γραμμάτων της Ελλάδας. Είναι ένα σύστημα γραφής που για να φτάσει στο σημείο που είναι σήμερα πέρασε από πάρα πολλές φάσεις βελτίωσης - τροποποίησης. Παράβαλε π.χ. ότι τελευταία βελτίωση - τροποποίηση έγινε πριν από λίγα χρόνια από τους δημοτικιστές οι οποίοι κατάργησαν τα πνεύματα και τα τονικά σημάδια, δημιούργησαν ένα νέο τονικό σημάδι αντί για τα τρία τονικά σημάδια που είχαμε πριν  κ.α.

4) Οι πρότυπες λέξεις του ελληνικού αλφάβητου είναι διαφορετικές από αυτές στο Αιγυπτιακό, όπως διαφορετικές είναι και αυτές του Αιγυπτιακού από του Φοινικικού, o λόγος άλλωστε που έχουν και διαφορετική σημασία. Οι Ελληνικές πρότυπες λέξεις φαίνονται να μοιάζουν με αυτές των άλλων αλφαβήτων, επειδή και οι μεν και οι δε αρχίζουν από τον ίδιο φθόγγο ή φώνημα. Όμως άλλο π.χ. τα alef, beth, gimel, daleth.. και άλλο τα άλφα, γάμα, δέλτα…   (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω).

4) Τα γράμματα του ελληνικού αλφάβητου δεν είναι εικόνες ή περιγράμματα εικόνων όντων  με φωνητική αξία, όπως συμβαίνει στις αιγυπτιακές και φοινικικές γραφές (στην ιερατική γραφή είναι πιστές εικόνες όντων και στις άλλες το απλουστευμένο περίγραμμά τους), αλλά το σχήμα είτε των ανάλογων στοματικών οργάνων προφοράς τους (αυτό ισχύει κυρίως για τα μικρά) είτε μιας ιδιότητας των όντων (αυτό ισχύει κυρίως για τα κεφαλαία), πρβ π.χ. το γράμμα Λ(λ) που υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος αυτός, θα πρέπει η γλώσσα να ανασηκωθεί και εσωστρεφώς προς το φάρυγγα. Ομοίως το γράμμα Β(β) υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος αυτός, θα πρέπει τα χείλη να σφίξουν, τα μάγουλα να γεμίζουν αέρα και κατόπιν να εμφυσήσουμε. Ομοίως τα λοιπά. (Περισσότερα βλέπε πιο κάτω).

5) Η Αιγυπτιακή γραφή είναι μια πάρα πολύ παλιά γραφή, παλαιότερη και από τη σημερινή ελληνική γραφή, και από αυτήν έχουν προκύψει πολλές άλλες γραφές  (Φοινικική, Αραβική κ.α.) και ως εξ αυτού κάποιοι λαοί θα λένε, και σωστά,  ότι οι Αιγύπτιοι ανακάλυψαν πρώτοι τα γράμματά τους. Ωστόσο το ότι ισχύει αυτό δεν σημαίνει  και ότι η ελληνική γραφή έχει προήλθε από την Αιγυπτιακή, όπως υποθέτουν μερικοί. Θα ίσχυε αυτό, αν οι δυο γραφές είχαν και τον ίδιο τρόπο (σύστημα, μηχανισμό) γραφής και ίδια ποσότητα γραμμάτων. Κάτι που δεν ισχύει, γιατί:

Α) Τα γράμματα του ελληνικού αλφάβητου δεν είναι εικόνες όντων, όπως συμβαίνει στην Αιγυπτιακή γραφή (βλέπε πίνακα ιερογλυφικού αλφάβητου), αλλά το σχήμα των ανάλογων στοματικών οργάνων προφοράς τους, πρβ π.χ. το γράμμα Λ(λ) που υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος αυτός, θα πρέπει η γλώσσα να ανασηκωθεί και εσωστρεφώς προς το φάρυγγα. Ομοίως το γράμμα Β(β) υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος αυτός, θα πρέπει τα χείλη να σφίξουν, τα μάγουλα να γεμίζουν αέρα και κατόπιν να εμφυσήσουμε. Ομοίως τα λοιπά. (Περισσότερα βλέπε στα επόμενα Κεφάλαια)

Β) Το αιγυπτιακό αλφάβητο - σύστημα γραφής, όπως θα δούμε πιο κάτω,  έχει γράμματα μόνο τα σύμφωνα και τα μακρά φωνήεντα των λέξεων, όπως περίπου γίνεται και στη Φοινικική γραφή (απλώς στην Αιγυπτιακή γραφή τα γράμματα είναι πιστές σχεδόν εικόνες όντων, ενώ στη Φοινικική η απλοποιημένη γραφή τους).

Αντίθετα  στο ελληνικό αλφάβητο – σύστημα γραφής, όπως θα δούμε πιο κάτω,  υπάρχουν τα εξής σημάδια και γράμματα:

α) Τα κεφαλαία: Α, Β, Γ… και τα μικρά γράμματα: α, β, γ…, με τα οποία διακρίνονται οι περίοδοι και τα κύρια ονόματα: νίκη & Νίκη, αγαθή & Αγαθή…

β) Τα ομόφωνα γράμματα: ο & ω, η & υ & ι & οι… με τα οποία, βάσει κανόνων, υποδείχνουμε στη γραφή την ετυμολογία των λέξεων, δηλαδή αν αυτό που μιλούμε είναι αρσενικό ή θηλυκό, ουσιαστικό ή επίθετο κ.τ.λ., ώστε να έχουμε βοήθεια και στην κατανόηση των λέξεων (εύρεση της έννοιας των λέξεων) και διάκριση των ομοήχων, πρβ π.χ.: καλώ & καλώ, καλό & καλό, καλός & καλώς ..

β) Τα ορθογραφικά σημεία (τονικό σημάδι, διαλυτικά και απόστροφο) με τα οποία σημειώνονται οι τονιζόμενες και άτονες συλλαβές και η προφορά με έκθλιψη, με συναίρεση, με αποκοπή, με συνίζηση  κ.τ.λ., πρβ π.χ.: πότε & ποτέ, μία και μια, σε όλα & σ’ όλα & σόλα, θεϊκός & θείος, υιός & δυϊκός, ότι & ό,τι…

 

Δηλαδή στην ελληνική γραφή: α)  υπάρχουν γράμματα για όλους τους φθόγγους (για όλα τα φωνήεντα και για όλα τα σύμφωνα), ενώ στην Αιγυπτιακή, όχι (εκεί υπάρχουν γράμματα μόνο για τα σύμφωνα και μακρά φωνήεντα), β) καταγράφεται ό,τι λέμε φθογγικά, σε σύμφωνα και φωνήεντα, και συνάμα ό,τι εννοούμε ετυμολογικά (=  σε μέρος λόγου,   τύπο, παραγωγή και σύνθεση των λέξεων). Κάτι που γίνεται με την επινόηση - βοήθεια των ομόφωνων γραμμάτων Ο(ο) & Ω(ω), Η(η) & Υ(υ) & Ι(ι) …, των κεφαλαίων γραμμάτων: Α, Β, Γ… , των  μικρών γραμμάτων: α, β, γ… και των ορθογραφικών σημείων (τόνου, αποστρόφου κ.τ.λ.), που μπαίνουν στις λέξεις με κανόνες. 

(Περισσότερα βλέπε πιο κάτω)

 

 

Β. ΤΟ ΨΕΥΔΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΟΙΝΙΚΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΛΛ. ΑΛΦΑΒΗΤΟΥ

 

Ο Ηρόδοτος, σχετικά με τους εφευρέτες των γραμμάτων, λέει επακριβώς, τα εξής: «Οι δε Γεφυραίοι, οι οποίοι ήσαν οι Φονιάδες του Ίππαρχου, καθώς λένε αυτοί ήσαν από την Ερέτριαν, όμως, όπως εγώ υπολογίζω, αυτοί ήσαν Φοίνικες που ήρθαν μαζί με τον Κάδμο από τη Φοινίκη και κατοίκησαν στη χώρα που τώρα λέγεται  Βοιωτία λαμβάνοντας ως μερίδιο την Τανάγρα. Από εκεί οι Γεφυραίοι διώχθηκαν από τους Βοιωτούς και κατέφυγαν στην Αθήνα. Οι Αθηναίοι τους δέχθηκαν ως πολίτες  με περιορισμούς, επειδή έκαναν πολλά αξιόποινα πράγματα που το ακατανόμαστό τους δεν μου επιτρέπει να τα πω. Οι Φοίνικες δε αυτοί, αυτοί που ήρθαν μαζί με τον Κάδμο και μέρος τους ήσαν οι Γεφυραίοι, πολλά και διάφορα μέρη κατοικήσαντες  σ'  αυτήν την χώρα (την Βοιωτία), εισήγαγαν και   την διδασκαλία στους Έλληνες και μάλιστα τα γράμματα, που δεν ήταν πριν γνωστά   τους, νομίζω, αφού οι Φοίνικες λέγεται  ότι είναι αυτοί που ανακάλυψαν τα γράμματα και οι Έλληνες  στον χρόνο συγχρόνως με την αλλαγή της γλώσσας (της φωνής) μετέβαλαν και την διάταξη των γραμμάτων ("τον ρυθμόν").  Διαβιούντες τότε οι Ίωνες με τους Γεφυραίους παρέλαβαν από αυτούς τα γράμματα  και λίγα  απ' αυτά τα μεταρρύθμισαν και ως απ' αυτό, και δικαίως, τα μεταρρυθμισμένα,  τα ονόμασαν Ιωνικά, μια και ήταν δικής τους εφεύρεσης και τα υπόλοιπα Φοινικικά ως εισαγωγής από  τους Φοίνικες.... ....  Εγώ ο ίδιος είδα Καδμήϊα γράμματα στο ιερό του Απόλλωνα του Ισμηνίου στη Θήβα της Βοιωτίας σε επιγραφές που στηρίζονταν σε τρίποδες, πολλά από τα οποία ήσαν όμοια με τα Ιωνικά….» (Ηρόδοτος, Tερψιχόρη 57 – 5)

…………………………………………………………..

«Οι δε Γεφυραίοι, των ήσαν οι  φονέες οι  Iππάρχου, ως μεν αυτοί λέγουσι, εγεγόνεσαν εξ Ερετρίης την αρχήν, ως δε εγώ αναπυνθανόμενος  ευρίσκω, ήσαν Φοίνικες των συν Κάδμω απικομένων Φοινίκων ες γην την νυν Βοιωτίην καλεομένην, οικεον δε της χώρης ταύτης απολαχόντες την Ταναγρικήν μοίραν. Εντευθεν δε, Καδμείων πρότερον εξαναστάντων υπ' Αργείων, οι Γεφυραιοι ούτοι δευτέρα υπό Βοιωτών εξαναστάντες ετράποντο επ' Αθηνέων. Αθηναιοι δε σφεας επί ρητοισι εδέξαντο σφέων αυτων πολιήτας, πολλών τεων και ουκ αξιαπηγήτων επιτάξαντες εργεσται. Οι δε Φοίνικες ούτοι, οι συν Κάδμω απικόμενοι, των ήσαν οι Γεφυραιοι, άλλα τε πολλά οικίσαντες ταύτην την χώρην εσήγαγον διδασκαλία ες τους Έλληνες και δη τα γράμματα, ουκ εόντα πριν  Ελλησι ως εμοί δοκέειν, πρώτα μεν τοισι και άπαντες χρέωνται   Φοίνικες΄ μετά δε χρόνου προβαίνοντες άμα τη φωνή μετέβαλον και τον ρυθμόν των γραμμάτων. Περιοίκεον δε σφεας τα πολλά των χώρων  τούτων τον χρόνον Ελλήνων Ίωνες", οι παραλαβόντες διδαχή παρά    των Φοινίκων τα γράμματα, μεταρρυθμίσαντές σφεων ολίγα εχρέωντο,  χρεώμενοι δε εφάτισαν, ώσπερ και το δίκαιον έφερε εσαγόντων  Φοινίκων  ες την  Ελλάδα, φοινικήϊα κεκλησθαι....   ίδον δε και αυτός Καδμήϊα γράμματα εν τω ιρω   του   Απόλλωνος του Ισμηνίου εν Θήβησι τησι Βοιωτων επί τρίποσι τρισί εγκεκολαμμένα, τα πολλά ομοια εόντα τοισι Ιωνικοισι»...  (Ηρόδοτος, Tερψιχόρη 57 - 59)

…………………………………………………………………………….

 

  Και επειδή ο Ηρόδοτος είπε τα ως άνω, σήμερα πολλοί ισχυρίζονται ότι οι ‘Έλληνες πήραν το αλφάβητο από τους Φοίνικες και οι Φοίνικες σχημάτισαν το αλφάβητό τους  από  ιδεογράμματα ως εξής: Alef - άλφα = κεφαλή βοδιού,  beth - βήτα = οικία, gimel – γάμα = καμήλα, daleth – δέλτα – θύρα, he – χι = άγνωστο, βαβ - βήτα = καρφί, ζαγιν – ζήτα = όπλο, χεθ - ήτα = περίβολος, τεθ – θήτα = φράκτης, ιοντ – ιώτα = χείρα, καφ – κάπα = παλάμη, λαμεντ – λάμδα = βούκεντρο (μαστίγιο), μεμ – μι = ύδωρ, νουν – νι = ιχθύς ή φίδι, σαμεξ – ξι = άγνωστο, αγιν – όμικρον = μάτι, πε – πι = στόμα, σαδε = άγνωστο, κοφ  = άγνωστο,  ρες – ρω = κεφάλι, σιμ – σίγμα = δόντι, ταβ – τάφ = σημείο.

 

 

ΤΑ ΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΗΡΟΔΟΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΚΡΙΒΗ

ΑΠΟ ΛΑΘΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ

 

Παρατηρώντας τα ως άνω λεγόμενα του Ηρόδοτου βλέπουμε ότι:

1.  Ο Ηρόδοτος μιλά όχι για εξακριβωμένα γεγονότα, αλλά για γεγονότα που  υπολογίζει από μόνος του ότι συνέβηκαν ή ισχύουν  (λέει: «ως εμοί δοκέειν….. αναπυνθανόμενος  ευρίσκω…»), άρα ως τέτοια μπορεί να είναι και λάθος.

Και είναι πράγματι λάθος και αυτό είπε από λάθος πληροφορίες είτε από λάθος υπολογισμούς (ο Πλούταρχος μιλά για σκόπιμη διαστρέβλωση), όπως θα δούμε πιο κάτω.

2. Ο Ηρόδοτος λέει ότι σύμφωνα με τους υπολογισμούς του αυτοί που δολοφόνησαν τον Ίππαρχο είναι και αυτοί που έφεραν μαζί με τον Κάδμο από τη Φοινίκη τα γράμματα στην Ελλάδα, δηλαδή οι Φοίνικες Γεφυραίοι. 

Ωστόσο σύμφωνα με τους Αριστοτέλη (Αθηναίων Πολιτεία, κεφ.18), Θουκυδίδη (Ιστορία Α, 20-21 και Ιστορία Στ 54 - 60),  Πλάτωνα (Ίππαρχος 229 b – e)  κ.α., καθώς και το Ψήφισμα του Δημοφώντος (Ανδοκίδης, "Περί των μυστηρίων" 96 - 98), ντοκουμέντα αδιάψευστα, ο Ίππαρχος δολοφονήθηκε  όχι από Φοίνικες, αλλά από Αθηναίους, τους αδελφούς Αρμόδιο και  Αριστογείτονα, κατά το κίνημα των δημοκρατικών εναντίον των τυράννων, γεγονός που ο Ηρόδοτος παντελώς αποσιωπά.

 Επομένως τα ως άνω λεγόμενα του Ηρόδοτου σχετικά με τους Γεφυραίους κτ.λ. είναι εκτός πραγματικότητας.

Και το γιατί τα λέει όλα αυτά τα αναληθή πράγματα ο Ηρόδοτος είναι είτε από λάθος πληροφόρηση ή υπολογισμούς είτε από σκόπιμη διαστρέβλωση για τους λόγους που θα δούμε πιο κάτω να μας λέει ο Πλούταρχος.

3. Ο Ηρόδοτος  λέει ότι οι Γεφυραίοι, όταν πήγαν στην Αθήνα, εκτός από τη δολοφονία του Ίππαρχου έκαναν και πολλά άλλα άσχημα πράγματα που όμως δεν τα κατονομάζει με το αιτιολογικό του ακατονόμαστου. 

Ωστόσο σύμφωνα με το Ψήφισμα του Δημοφώντος , ντοκουμέντο αδιάψευστα, αλλά και τον Αριστοτέλη (Αθηναίων Πολιτεία, κεφ.18), το Θουκυδίδη (Ιστορία Α, 20-21 και Ιστορία Στ 54 - 60), τον Πλάτωνα (Ίππαρχος 229 b – e)  κ.α.,  επί εποχής  Ίππαρχου στην Αθήνα τα μόνα ακατονόμαστα γεγονότα που συνέβηκαν ήταν η τυραννική διακυβέρνηση και ο ανήθικος βίος  (ήταν παιδεραστής, ομοφυλόφιλος κ.α.) του Ίππαρχου, κάτι που οδήγησε τους δημοκρατικούς (μαζί και οι αδελφοί Αρμόδιος και Αριστογείτων) να κάνουν κίνημα εναντίον τους και να τον δολοφονήσουν.

Επομένως ο Ηρόδοτος και αποσιωπά σημαντικά γεγονότα για τη δημοκρατία και αποδίδει σε άλλους, στους Φοίνικες, όχι μόνο τη δολοφονία του Ίππαρχου, αλλά και τα ακατονόμαστα που έκανε ο ίδιος ο τύραννος των Αθηνών Ίππαρχος!

Και το γιατί τα λέει όλα αυτά τα αναληθή πράγματα ο Ηρόδοτος είναι είτε από λάθος πληροφόρηση ή υπολογισμούς είτε από σκόπιμη διαστρέβλωση για τους λόγους που θα δούμε πιο κάτω να μας λέει ο Πλούταρχος.

4. Ο Ηρόδοτος λέει ότι σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, οι Έλληνες αρχικά δεν είχαν γραφή και ακολούθως έκαναν εισαγωγή της σημερινής γραφής από τη Φοινίκη. Ωστόσο και αυτό είναι μια αναληθής υπόθεση, γιατί:

α) Αν οι Έλληνες είχαν πάρει τα γράμματα από τους Φοίνικες, η ελληνική και η Φοινικική γραφή  θα είχαν ίδιο μηχανισμό, ίδιο είδος και ίδια ποσότητα γραμμάτων, κάτι που δεν ισχύει, όπως θα δούμε πιο κάτω.

β) Από τις αρχαιολογικές ανασκαφές φαίνεται ότι οι Έλληνες είχαν γραφή πολύ πριν από τους Φοίνικες, την καλούμενη γραμμική γραφή Α’ και Β’. 

γ) Ο Διόδωρος Σικελιώτης (βίβλος 5, 56 – 74 κ.α.) λέει ότι εκείνοι που εφεύραν τα γράμματα ήσαν οι Πελασγοί (= οι πρόγονοι των Ελλήνων, σύμφωνα με Ηρόδοτο και Θουκυδίδη) και όταν λόγω κάποιου κατακλυσμού (του Κατακλυσμού του Δευκαλίωνας, όπως είπαν οι Αιγύπτιοι στο Σόλωνα, όταν τους είχε επισκεφτεί, σχετικά βλέπε και στον Τιμαίο του Πλάτωνα) χάθηκαν τα ελληνικά γραπτά μνημεία και έτσι βρήκαν την ευκαιρία οι Φοίνικες και ιδιοποιήθηκαν την εφεύρεσή τους. Το μόνο, λέει, που έκαναν οι Φοίνικες ήταν μερικές μετατροπές στα πελασγικά γράμματα και επειδή πολύ κόσμος χρησιμοποίησε κατόπιν αυτή τη γραφή των Φοινίκων, είχε ως συνέπεια πολλοί να ονομάζουν τα γράμματα Φοινικικά.

(Περισσότερα βλέπε πιο κάτω).

5. Ο Ηρόδοτος λέει ότι <<επειδή μερικά γράμματα του ελληνικού αλφάβητου λέγονται Ιωνικά και επειδή πολλοί λένε τα γράμματα Φοινικικά και επειδή είδε ο ίδιος στη Θήβα επιγραφές με Φοινικικά γράμματα>>, άρα, υποθέτει ο Ηρόδοτος ότι οι Φοίνικες με τον Κάδμο εφεύραν το αλφάβητο από τη Φοινίκη και οι Ίωνες το μεταρρύθμισαν, όταν άλλαξε στο χρόνο η φωνή τους, για να προσαρμοστεί στη γλώσσα τους. Ωστόσο και αυτό είναι λάθος υπόθεση, γιατί:

α) Η φωνή είναι φθόγγοι και οι φθόγγοι αφενός είναι ίδιοι σε όλες τις γλώσσες μ(λόγω των γλωσσικών δανείων και των ηχοποίητων λέξεων) και αφετέρου δεν αλλάζουν στο χρόνο (είναι κάτι ως τα στοιχεία οξυγόνο, υδρογόνο κ.τ.λ. στην ύλη), ώστε να απαιτείται αλλαγή του αλφάβητου. Απλώς αλλάζουν στο χρόνο  οι φθογγικές συνθέσεις των συστατικών στοιχείων (ρίζας, θέματος κ.τ.λ.) των λέξεων με τα καλούμενα φθογγικά πάθη (δηλαδή με την πρόσθεση ή αφαίρεση ή αντιμετάθεση ή εναλλαγή φθόγγου σε μια λέξη) και αυτό είτε για ευφωνία (ευστομία) είτε για σημασιολογική διαφοροποίηση πρβ π.χ.: πυρί-α > σπύρτ-α, κόν-ις > σκόν-η, (σ)άλς > άλα-ς, άλλα-τος.. > αλάτ-ι, αλλατι-ού.. ιατρ-ός > γιατρ-ός, οικοκυρ-ά > νοικοκυρ-ά, μέρ-η > μέλ-η, καρδερίνα > γαρδέλι, μάζα > μαζτός – μαστός, αμαζόνα (χωρίς μαστό), δένδρον > δέντρ-ο….. πένης > πείνα, τρέμω > τρόμος, νέμω > νομή, νόμος…  λέγω,εις,ει….

Πιο απλά, αν καταργηθεί ένας φθόγγος από μια λέξη, υπάρχει σε άλλη και αν ένας φθόγγος μιας λέξης αλλάξει, αλλάζει σε άλλο που υπάρχει, πρβ: δέντρον > δέντρο, μέρη > μέλη, πένης > πείνα…. Ο λόγος και για τον οποίο, αν και αλλάζει κατά καιρούς η γλώσσα το αλφάβητο παραμένει το ίδιο.

(Περισσότερα βλέπε στο βιβλίο «Επιστημονικής γλωσσολογία», Α. Κρασανάκη)

β) Η διαφορά που υπάρχει μεταξύ του ελληνικού  και του φοινικικού αλφάβητου δεν έγκειται στο ότι η ελληνική γλώσσα έχει διαφορετικούς φθόγγους από ό,τι έχει η Φοινικική (όλες οι γλώσσες, αρχαίες και νέες, έχουν τους αυτούς φθόγγους λόγω των γλωσσικών δανείων και των ηχοποίητων λέξεων), αλλά στο ότι η μια γλώσσα έχει διαφορετικό σύστημα γραφής από την άλλη και ως απ αυτό και διαφορετική ποσότητα και είδος γραμμάτων. Πιο απλά, το ότι στο ελληνικό αλφάβητο υπάρχουν γράμματα (τα: ω, η, υ, καθώς και τα δίψηφα αι, οι, υι, ου…) που δεν υπάρχουν στο φοινικικό δεν σημαίνει και ότι τα γράμματα αυτά  είναι για φθόγγους που δημιουργήθηκαν ξαφνικά στην ελληνική ή που δεν υπήρχαν στη Φοινικική γλώσσα. Απλώς στη ελληνική γραφή (κάτι που δεν υπάρχει σε καμιά άλλη γραφή, πλην μερικώς στη λατινική) υπάρχουν επιπλέον ορισμένα ομόφωνα γράμματα, τα: Κεφαλαία: Α, Β, Γ.. και μικρά γράμματα: α, β, γ.., καθώς και τα: Ο(ο) & Ω(ω), Ι(ι) & Υ(υ) & Η(η) & ΟΙ(οι)… για νοηματικούς (ετυμολογικούς) λόγους. Δηλαδή για υπόδειξη της ετυμολογίας (μέρους λόγου, τύπου, γένους, παραγωγής και σύνθεσης) των γραπτών λέξεων, ώστε να έχουμε βοήθεια και στην κατανόησή τους (να ξέρουμε αν μιλούμε για ρήμα ή ουσιαστικό κ.τ.λ., πρωτότυπη ή παράγωγη λέξη κ.τ.λ.) και διάκριση των ομοήχων (γράφοντας π.χ. τα πτωτικά με –ο,ι.. και τα ρήματα με –ω,ει.. τα θηλυκά με –η και τα ουδέτερα με –ι…) πρβ: καλή & Καλή (κύριο όνομα) & καλοί & καλεί, καλό & καλώ, αγαθοί & αγαθή & Αγαθή, καλός & καλώς, λύρα & λίρα,  ημείς & υμείς,  φοιτώ  & φυτό, Κρήτη > Κρητικός & κρίνω > κριτικός...

Τα ως άνω ομόηχα γράμματα δεν υπάρχουν στο φοινικικό αλφάβητο, επειδή είναι αρχαιότερης τεχνολογίας. Εκεί υπάρχουν μόνο τόσα γράμματα όσα τα σύμφωνα (ως σύμφωνα λογίζονται και τα συμπλέγματα: b, d, g, x, …) και τα μακρά καλούμενα φωνήεντα.

Μακρά φωνήεντα λέγονται τα δυο αα, εε, οο, ιι.. που υπάρχουν πριν ή μετά από σύμφωνο, όπως π.χ. στις λέξεις: Ααρών, Αβραάμ, Ιεζεκιήλ, πλέετε,  προορίζω, διίσταμαι…

Βραχέα φωνήεντα λέγονται τα μονά (οι φθόγγοι) φωνήεντα που υπάρχουν μετά ή πριν από σύμφωνο και αυτά δεν έχουν γράμμα, επειδή εννοούνται. Απλώς για τους αρχάριους σημειώνονται στη γραφή με ειδικά σημάδια που μπαίνουν πάνω ή κάτω από το σύμφωνο που έχει φωνήεν. (Περισσότερα για τη Φοινικική γραφή βλέπε σε ειδικό μέρος)

Επομένως και ύστερα από όλα τα πιο πάνω, η ως άνω άποψη του Ηρόδοτου, σχετικά με τον εφευρέτη του ελληνικού αλφάβητου (δηλαδή την εισαγωγή του από τη Φοινίκη και στη συνέχεια μετατροπή του, για να προσαρμοστεί στην ελληνική γλώσσα), είναι λάθος υπολογισμός. Η ελληνική γραφή είναι μια εντελώς διαφορετική γραφή, πιο τέλεια και πιο απλή από όλες τις άλλες.

γ) Πράγματι ορισμένα γράμματα του ελληνικού αλφάβητου λέγονται Ιωνικά, αυτά είναι τα Ω, Η, όμως αυτά λέγονται έτσι όχι για τους λόγους που νομίζει - λέει ο Ηρόδοτος, αλλά επειδή αυτά υπήρχαν μόνο στο Ιωνικό αλφάβητο και όχι και στα στα αλφάβητα των άλλων ελληνικών πόλεων-κρατών (Δωριέων, Αιολέων, Κρητών κ.α.). Οι Ίωνες προσθέσανε αυτά τα γράμματα στο αλφάβητό τους, για τους τεχνικούς- εννοιολογικούς λόγους που είδαμε πιο πριν, αλλά και θα δούμε πιο κάτω, δηλαδή για υπόδειξη μέσω αυτών και των Ε & ΑΙ, Ι & ΕΙ & Υ.. πιο άνετα των μερών λόγου και των ομοήχων λέξεων, πρβ: καλώ & καλό, καλή & καλοί & καλεί …

δ) Πράγματι πολλοί λαοί, όπως οι Εβραίοι, οι Αραβες κ.α. πήραν το αλφάβητό τους από τους Φοίνικες και ως εξ αυτού και δικαίως λένε ότι οι Φοίνικες ανακάλυψαν πρώτοι τα γράμματα. Όμως αυτό δε σημαίνει αυτόματα και ότι  και οι Έλληνες πήραν τη γραφή τους (= τη γραφή που έχουν μετά από τη γραμμική) από τους Φοίνικες. Αυτό θα ίσχυε, αν οι δυο γραφές είχαν ίδιο μηχανισμό και ίδια ποσότητα και είδος γραμμάτων. Κάτι που δεν συμβαίνει, όπως είδαμε πιο πριν και ως θα δούμε και πιο κάτω.

 

Σημειώνεται ότι:

1) Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς (Διόδωρο, Στράβωνα, Ισοκράτη, Πλάτωνα, Ηρόδοτο κ.α.), οι Καδμείοι ή Θηβαίοι ήταν ένα φύλο που με αρχηγό τον Κάδμο είχε έρθει στην Ελλάδα από την Ερυθρά Θάλασσα (μέσω Αιγύπτου και Φοινίκης) και έκανε αποικία στη Βοιωτία, όπου έκτισε τη Θήβα ή Καδμεία. Επομένως: Α) Οι Καδμείοι ή Θηβαίοι δεν ήσαν Έλληνες,  Έλληνες έγιναν μετά. Β) Όταν οι Καδμείοι  ήρθαν στην Ελλάδα,  έγραφαν όχι με την Ελληνική, αλλά με τη Φοινικική γραφή (λείψανα της οποίας είδε ο Ηρόδοτος, όταν πήγε στη Θήβα), όπως λέει ο Διόδωρος (5 , 58),  Γ) Η γραφή των Καδμείων ή Θηβαίων είναι  Φοινικικής καταγωγής και όχι η γραφή των άλλων Ελλήνων (Αθηναίων, Σπαρτιατών, Κρητών κ.α.).

Οι Καδμείοι, οι Δαναοί και οι Εβραίοι ήσαν φύλα που από την Ερυθρά θάλασσα πήγαν στην Αίγυπτο. Από εκεί τους έδιωξαν οι Αιγύπτιοι και  οι Καδμείοι πήγαν στην Φοινίκη (απ΄όπου και Φοίνικες), αλλά και στη Βοιωτία, οι Εβραίοι στην Ιουδαία και οι Δαναοί στην Πελοπόννησο.

 (Περισσότερα για τα φύλα και την καταγωγή των Ελλήνων» βλέπε στο βιβλίο «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ», Α. Κρασανάκη)

2) Κανένας άλλος αρχαίος συγγραφέας δεν λέει ότι ο Κάδμος έφερε τα γράμματα από την Φοινίκη.

3) Οι Καδμείοι (ή μετά Θηβαίοι», δεν βοήθησαν ποτέ τους Έλληνες εναντίον των βαρβάρων. Δηλαδή δεν έλαβαν μέρος στον Τρωικό πόλεμο και μήδισαν στα Περσικά και γι αυτό άλλωστε ο Ηρόδοτος τους αποκάλεσε βάρβαρους. Μάλιστα μετά τα Περσικά οι Θηβαίοι ή Καδμείοι γλύτωσαν την εξολόθρευσή τους από τους Έλληνες (απλώς οι Αθηναίοι τους έβαλαν φόρο υποτέλειας), επειδή οι Σπαρτιάτες τους ήθελαν βοηθούς τους προκειμένου να νικήσουν τους Αθηναίους που ήθελαν να πάρουν από τους Σπαρτιάτες την ηγεμονία των Ελλήνων. Ωστόσο μετά, όταν οι Καδμείοι αμφισβήτησαν και την ηγεμονία των Μακεδόνων επί των Ελλήνων, ο Μ. Αλέξανδρος κατάστρεψε ολοσχερώς την πόλη τους, την καδμεία (= η Θήβα),  και έκτοτε έπαψε να υπάρχουν τα ονόματα «Καδμεία»  και «Καδμείος» με την παλιά εθνική τους σημασία. 

(Περισσότερα βλέπε στο βιβλίο «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ», Α. Κρασανάκη)

 

 

Ο ΗΡΟΔΟΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΚΟΗΘΗΣ

(Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ)

 

Σύμφωνα με το βιογράφο και φιλόσοφο Πλούταρχο (βλέπε το έργο του «ΗΘΙΚΑ ή Περί της Ηροδότου κακοηθείας»), ο Ηρόδοτος ήταν μεν πάρα πολύ καλός συγγραφέας, όμως έγραψε πολλά ανακριβή πράγματα, όπως ότι οι Γεφυραίοι, Έπαφος, ο Κάδμος, ο Ηρακλής, η Ιώ κ.α.  ήταν Φοίνικες ή Αιγύπτιοι και όχι Έλληνες, κάτι για το οποίο ο Πλούταρχος δε συμφωνούσε και γι αυτό τον απεκάλεσε «Κακοήθη».  Η αιτία, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, για την οποία ο Ηρόδοτος έγραψε αυτά τα αναληθή πράγματα ήταν γιατί ο Ηρόδοτος  είχε ζητήσει χρήματα από τους Θηβαίους, για να τους εκθειάζει και κείνοι δεν του έδωσαν και συνάμα, γιατί οι Θηβαίοι είχαν μηδίσει ή δε φέρθηκαν όπως έπρεπε στη μάχη των Θερμοπυλών (κάτι για το οποίο και ο  Πλούταρχος δε συμφωνούσε, δικαιολογούσε όμως την αιτία που το έκαναν) και μ’ αυτό τρόπο ο Ηρόδοτος τους εκδικούνταν. Λέει συγκεκριμένα:

 «τον γαρ ΄Επαφον και την Ιώ και τον Ιασον και τον Αργον ολως αφηκε, φιλοτιμούμενος μη μόνο αλλους  Ηρακλεις Αιγυπτίους και Φοίνικας αποφαίνειν, αλλά και τούτον τον Ηρακλή, ον αυτός τρίτον γεγονέναι φησίν, ε[ις βαρβάρους αποξενωσαι της Ελλάδος,.... (Πλούταρχος «Κακοήθειες Ηρόδοτου» 857, 14 F) 

«Αριστογείτονα μέντοι ουκέτι κύκλω και κακώς, αλλ΄αντικρυς δια πυλων εις Φοινίκην εξελαύνει, Γεφυραιον γεγονέναι λέγων ανέκαθεν΄ τους δε Γεφυραίους ουκ απ΄  Ευβοίας ουδ΄ Ερετριεις, ώσπερ οιονται τινες, αλλά Φοίνικας είναι φησιν, αυτός ούτω πεπυσμένος»....  (Πλούταρχος «Κακοήθειες Ηρόδοτου» 860, 23, F)

<<Αριστοφάνους δε του Βοιωτού γράψαντος ότι χρήματα μεν αιτήσας ουκ {έλαβε παρά Θηβαίων....>> (864, 31 d)

<<Τους δε Θηβαίους πρώτον μεν φησι μετά των Ελλήνων  εόντας μάχεσθαι  υπ’ ανάγκης εχόμενους..… αποσχισθέντες οι Θηβαίοι χείρας τε προέτειναν και ήσον των βαρβάρων, λέγοντες τον αληθέστατον των λόγων, ως μήδισαν και γη και ύδωρ έδοσαν βασιλεί, υπό δ’ ανάγκης εχόμενοι εις Θερμοπύλας…. Ειτ΄ ου δήλος εστιν ιδιαν τινά προς Θηβαίους έχων οργήν και δυσμένειαν, υφ’ ης ου μόνο διέβαλε ψευδώς και αδίκως την πόλιν, αλλ ουδέ του πιθανού  της διαβολής εφρόντισεν, ουδ  όπως αυτός εαυτω τα αναντια λέγων παρ’  ολίγους  ανθρώπους ου  φανειται συνειδώς;>> ( Πλούταρχος «Κακοήθειες Ηρόδοτου» 865, β)

 

Και έχει δίκιο ο Πλούταρχος να λέει αυτά που λέει (μπορεί να μην έχει δίκιο για το ότι ο Ηρόδοτος χρηματιζόταν, όμως έχει δίκιο για τα άλλα), γιατί:

1) Όλοι εκείνοι  (Ηρακλής, Κάδμος, Ευρώπη κ.τ.λ.) που ο Ηρόδοτος αποκαλεί βάρβαρους ή Αιγυπτίους και ο Πλούταρχος δεν συμφωνεί είναι πράγματι είτε Θηβαϊκής καταγωγής είτε από άλλες περιοχές που μήδισαν στα Περσικά. Παρέβαλε για παράδειγμα ότι ο Ηρακλής ήταν γιος της Θηβαίας Αλκμήνης, ο Κάδμος ήταν ιδρυτής, αλλά και πρόγονος των βασιλιάδων της Θήβας που μήδισαν στα περσικά κ.α.

2) Τα λεγόμενα του Πλούταρχου επιβεβαιώνονται όχι μόνο από τα λεγόμενα του Αριστοτέλη (Αθηναίων Πολιτεία, κεφάλαιο 18), του Θουκυδίδη (ιστορία Α, 19 – 20 και Ιστορία ΣΤ, 54 - 60),  του Πλάτωνα (Ίππαρχος 229 b – e) κ.α., αλλά  και από το Ψήφισμα του Δημοφώντος (Ανδοκίδης, "Περί των μυστηρίων" 96 - 98), αδιάψευστο ντοκουμέντο.

 

Συγκεκριμένα ο Αριστοτέλης  λέει τα εξής:  «Ο Πεισίστρατος, ένας δίγαμος στρατηγός που κατέλαβε δια των όπλων την εξουσία των Αθηνών,  όταν πέθανε πήραν την εξουσία οι γιοι του, ο Ιππίας και ο  Ίππαρχος (από νόμιμο γάμο του Πεισίστρατου) και ο Ιοφών και  ο Ηγησίστρατος ή Θεσσαλός  ( από παράνομο γάμο). Οι αδελφοί αυτοί, και  ως πάντα μας λέει ο Αριστοτέλης, πέρα του ότι ήσαν τύραννοι (αντιδημοκρατικοί ή χουντικοί λέμε σήμερα) ήσαν και ανήθικοι. Ο  Ίππαρχος έρεπε σε παιδικούς έρωτες (δηλ.  ήταν παιδεραστής  ως θα  λέγαμε σήμερα) και  ο Ηγησίστρατος ήταν ψεύτης, υβριστής και ομοφυλόφιλος  που αγάπησε ερωτικά ("ερασθείς") τον Αρμόδιο. Μάλιστα επειδή ο Αρμόδιος δεν ανταποκρινόταν στις ανώμαλες ορέξεις του Ηγησίστρατου, ο τελευταίος δε  συγκρατούσε  την οργή του, αλλά και κατά    τα  άλλα δείκνυε προσβλητική στάση κατά του πρώτου. Τον αποκάλεσε και δημοσίως μαλάκα ("λοιδορήσας τι τον Αρμόδιον ως μαλακόν όντα" ) και εμπόδισε την αδελφή του στο να πάει στη γιορτή των Παναθηναίων ως κανηφόρος παρθένος. Όλα αυτά  εξόργισαν τα αδέλφια Αριστογείτονα και Αρμόδιο και τους φίλους  τους,   με  συνέπεια να λάβουν μέρος  στο ανατρεπτικό  κίνημα των δημοκρατικών εναντίον των τυράννων την  ημέρα της πομπής (λιτανείας) των Παναθηναίων.  Ωστόσο οι δημοκρατικοί πραξικοπηματίες  παρατηρώντας στην πομπή τον τύραννο Ιππία να συνομιλεί  στην Ακρόπολη φιλικά με έναν δημοκρατικό πραξικοπηματία (φίλο του Αριστογείτονα), νόμισαν ότι   αυτός τους πρόδιδε και θέλοντας να  κάνει κάτι ο  Αρμόδιος  πριν συλληφθεί, πρόλαβε και φόνευσε τον Ίππαρχο  στο   Λεωκόριον, βλάπτοντας έτσι το όλο ανατρεπτικό κίνημα των δημοκρατικών.  Στη συνέχεια   από τα δυο αδέλφια φονεύθηκε επιτόπου ο Αρμόδιος   και ο Αριστογείτονας κλείστηκε  στη φυλακή, όπου αργότερα το φόνευσε  και αυτόν ο Ιππίας,... Ακολούθως, και ως πάντα λέει ο Αριστοτέλης, όταν  αποκαταστάθηκε η δημοκρατία, θεσμοθετήθηκε  ο εκάστοτε πολέμαρχος να διοργανώνει επιτάφιους αγώνες προς τιμή  των πεσόντων στις μάχες και να κάνει επιμνημόσυνες τελετές για τον Αρμόδιο και Αριστογείτονα.   ("Αθηναίων Πολιτεία" ,  Κεφ.  18)

 

Το ψήφισμα της Αθηναϊκής βουλής λέει επακριβώς τα εξής:

‘Εδοξε τη βουλή και τω δήμω.....

Εάν τις δημοκρατίαν καταλύη τήν Αθήνησιν.....

Εάν δε τις κτείνων τινά τούτων αποθάνη ή επιχειρών,  ευ ποιήσω αυτόν τε και τούς παίδας τούς εκείνου καθ άπερ Αρμόδιον τε και Αριστογείτονα και τούς απογόνους αυτών...      

(Ανδοκίδης, "Περί των μυστηρίων" 96 - 98)

 

 

Σημειώνεται επίσης  ότι:

Α) Πιθανόν ο Ηρόδοτος να αποσιώπησε – παραποίησε τη διαμάχη μεταξύ των Αθηναίων δημοκρατικών και αντιδημοκρατικών (τυράννων), καθώς και τον ανήθικο βίο των Τύραννων Πεισιστρατιδών, επειδή τα γεγονότα  αυτά ήταν κάτι που αδικούσε  τη μεγάλη ιστορία και πολιτισμό της Αθήνας, κάτι που δεν έβρισκε λογικό ο Πλούταρχος.

Β) Αν και ο Ηρόδοτος αποσιώπησε τον ανήθικο βίο των Τύρρανων της Αθήνας κ.τ.λ.,  όταν πήγε στην Αθήνα έγινε αποδεκτός με τιμές ακόμη και από τους δημοκράτες Αθηναίους. Και αυτό, επειδή στα βιβλία του, αν και μη Αθηναίος, υμνεί - εκθειάζει όλους τους Αθηναίους για τον πολιτισμό και την ιστορία τους, και ιδιαίτερα για τη νίκη τους εναντίων των βαρβάρων και πολυπληθέστερων Περσών.

 

 

Ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΛΕΕΙ ΟΤΙ ΟΙ ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ (ΚΑΔΜΕΙΟΙ κ.α.)

ΟΙΚΕΙΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΠΙΝΟΗΣΕΙΣ

 

Ο Διόδωρος Σικελιώτης,  απαντώντας σε όποιον έχει την άποψη ότι οι Φοίνικες εφεύραν τα γράμματα, λέει ότι  οι Φοίνικες δεν ήταν οι  εφευρέτες των γραμμάτων και αριθμών, αλλά οι Πελασγοί (= οι πρόγονοι των Ελλήνων, σύμφωνα με Θουκυδίδη και Ηρόδοτο) και απλώς το μόνο που έκαναν ήταν να αλλάξουν τη μορφή των γραμμάτων και, καθώς η πλειοψηφία των ανθρώπων χρησιμοποίησε αυτό το είδος των γραμμάτων, γι αυτό τους δόθηκε η ονομασία φοινικικά, πρβ:

«… Στους Έλληνες λέγεται ότι πρώτος ανακάλυψε τους ρυθμούς και το τραγούδι ο Λίνος και όταν ο Κάδμος έφερε από τη Φοινίκη τα λεγόμενα γράμματα, πρώτος αυτός μετέφερε στην ελληνική γλώσσα, όρισε την ονομασία του καθενός και χάραξε το σχήμα τους. Γενικώς όλα μαζί τα γράμματα ονομάστηκαν Φοινικικά, επειδή μεταφέρθηκαν στους Έλληνες από τους Φοίνικες, ειδικά όμως, επειδή πρώτοι οι Πελασγοί χρησιμοποίησαν τους φερόμενους χαρακτήρες προσαγορεύτηκαν Πελασγικά……. Ο Λίνος, λοιπόν, λένε πως συνέταξε με Πελασγικά γράμματα αφήγημα με τις πράξεις του πρώτου Διόνυσου και τους λοιπούς μύθους και το άφησε στα απομνημονεύματά του. Με τον ίδιο τρόπο χρησιμοποίησαν τα Πελασγικά γράμματα ο Ορφέας και ο Προναπίδης, που ήταν δάσκαλος του Ομήρου και εμπνευσμένος τραγουδοποιός. Το ίδιο και ο Θυμοίτης…. (Διόδωρος Σικελιώτης, βίβλος 3, 67)

«… Οι Ηλιάδες ( = οι αρχαίοι κάτοικοι της Ρόδου) αναδείχθηκαν ανώτεροι από όλους στη μόρφωση και κυρίως στην αστρονομική. Εισηγήθηκαν πολλά σχετικά με τη ναυτιλία και όρισαν τον χωρισμό της ημέρας σε ώρες….. Ο (Ρόδιος) Ακτίς βάζοντας πλώρη για την Αίγυπτο ίδρυσε εκεί τη λεγόμενη Ηλιούπολη, δίνοντας το όνομα του πατέρα του (Ήλιου). Από αυτόν έμαθαν αργότερα οι Αιγύπτιοι τα θεωρήματα της αστρονομίας. Όταν, όμως, έγινε ο κατακλυσμός στην Ελλάδα, από τις βροχοπτώσεις χάθηκαν οι περισσότεροι άνθρωποι. Μαζί με εκείνα συνέβηκε να καταστραφούν και τα γραπτά μνημεία και γι αυτή την αιτία, οι Αιγύπτιοι, βρίσκοντας την ευκαιρία, ιδιοποιήθηκαν όλα τα περί αστρονομίας και επειδή, λόγω της άγνοιάς τους, οι Έλληνες δεν μπορούσαν πλέον να επικαλεσθούν τις γραπτές μαρτυρίες, ενισχύθηκε η άποψη ότι πρώτοι οι Αιγύπτιοι ανακάλυψαν τα άστρα. Με τον ίδιο τρόπο, μολονότι οι Αθηναίοι ίδρυσαν πόλη στην Αίγυπτο, που την ονόμαζαν Σαίνς, το γεγονός ξεχάστηκε λόγω του κατακλυσμού. Γι αυτές, λοιπόν, τις αιτίες πολλές γενιές αργότερα ο Κάδμος του Αγήνορα θεωρήθηκε ότι πρώτος αυτός έφερε τα γράμματα από τη Φοινίκη στην Ελλάδα και από τον καιρό του Κάδμου και στο εξής πίστευαν για τους Έλληνες πως έκαναν πάντα συμπληρωματικές ανακαλύψεις στην επιστήμη των γραμμάτων, καθώς ένα είδος καθολικής άγνοιας κατείχε τους Έλληνες…….(Διόδωρος Σικελιώτης. βίβλος 5,  57)

 

«…φασίν τους Φοίνικας ουκ εξ αρχής ευρείν, αλλά τους τύπους των γραμμάτων μεταθείναι μόνον…». (Διόδωρος, Σικελιώτης, βίβλος 5, 57 - 74 ).

 …Στις Μούσες, δόθηκε από τον πατέρα τους, η ανακάλυψη των γραμμάτων και η σύνθεση των επών, η λεγόμενη ποιητική. Σε εκείνους που λένε πως οι Σύριοι είναι οι εφευρέτες των γραμμάτων, πως οι Φοίνικες  τα έμαθαν από εκείνους  και τα παρέδωσαν στους Έλληνες  και πως αυτοί οι Φοίνικες ήταν εκείνοι που έπλευσαν με τον Κάδμο στην Ευρώπη και πως γι αυτό οι Έλληνες ονομάζουν τα γράμματα Φοινικικά, απαντούν πως οι Φοίνικες δεν ήταν οι αρχικοί εφευρέτες και πως το μόνο που έκαναν ήταν να αλλάξουν τη μορφή των γραμμάτων και, καθώς η πλειοψηφία των ανθρώπων τα χρησιμοποίησε αυτό το είδος των γραμμάτων, γι αυτό τους δόθηκε η παραπάνω ονομασία»……  (Διόδωρος Σικελιώτης. βίβλος 5,  74)

 

Παράλληλα, ο Διόδωρος Σικελιώτης αναφέρει και ότι σύμφωνα με όσα του είπε ο επιγραμματοποιός Δοσιάδης, τα γράμματα είναι εφεύρεση των Κρητών. "Δοσιάδης δε εν Κρήτη φησίν ευρεθήναι αυτά (τα γράμματα)… ( Διόδωρος, Ε. Μπέκερ, "Ελλ. Ανέκδοτα" ΙΙ 783,14)

 

Σημειώνεται, επίσης, ότι:

1) Σωστά λέει ο Διόδωρος ότι οι Φοίνικες δεν είναι οι εφευρέτης της ελληνικής γραφής, όμως κάνει λάθος που νομίζει ότι οι Έλληνες πήραν τη γραφή από τους Φοίνικες κάτι ως αντιδάνειο, γιατί άλλο πράγμα η ελληνική γραφή  και άλλο πράγμα η Φοινικική, όπως θα δούμε πιο κάτω.

Προφανώς. επειδή η αρχική γραφή των Ελλήνων, η γραμμική, ήταν πάρα πολύ δύσκολη,  κάποιοι από τους Έλληνες, όταν ήρθαν οι Καδμείοι στην Ελλάδα,  να χρησιμοποίησαν την Φοινικική γραφή   και κατόπιν, επειδή η γραφή αυτή δεν ήταν αποτελεσματική στην ελληνική γλώσσα, παράτησαν και τη Φοινικική γραφή και εφεύραν μια άλλη, τη νέα ελληνική γραφή (= τη γραφή που έχουν σήμερα οι Έλληνες).

2) Παρατηρώντας τις διάφορες γραφές της γης βλέπουμε ότι είναι πολλών λογιών, δηλαδή άλλες που γράφουν φθογγικά (ισχύει μόνο στην ελληνική και λατινική, απλώς η ελληνική γραφή είναι συνάμα και ετυμολογική, όπως θα δούμε σε ειδικό μέρος), άλλες ιδεογραφικά (κινέζικη, ιαπωνική κ.α.), άλλες συμφωνικά (εβραϊκή, αραβική κ.α.), άλλες ιστορικά (αγγλική, γαλλική κ.α.) κ.τ.λ. Επομένως η γραφή δεν είναι ένα συγκεκριμένο σύστημα γραφής, που δημιουργήθηκε σε μια δεδομένη χρονική στιγμή και από ένα συγκεκριμένο άνθρωπο ή λαό και στη συνέχεια πήγε από τον ένα λαό στον λαό, όπως λέγεται, αλλά  είναι πολλά και διάφορα, όπως το σύστημα που εφεύραν οι Έλληνες, αυτό που εφεύραν οι Σημίτες, αυτό που εφεύραν οι Κινέζοι κ.τ.λ.

3) Για την καταγωγή των Ελλήνων ή για το ποιοι ήσαν οι Πελασγοί βλέπε στο βιβλίο: «Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤ ΕΘΝΟΥΣ»,  Α. Κρασανάκη

 

 

Διαφορές ελληνικής από Φοινικική και Αιγυπτιακή γραφή

 

Πολλοί λένε ότι το ελληνικό αλφάβητο προέκυψε από το φοινικικό προσθέτοντας απλώς οι Έλληνες τα γράμματα για τα φωνήεντα. Ωστόσο αυτό είναι λάθος, γιατί :

1) Στην ελληνική γραφή α) δεν υπάρχουν γράμματα για τα μακρά φωνήεντα (δυο αα, οο, ιι…), όπως συμβαίνει στη φοινικική γραφή, δηλαδή τα γράμματα  αλεφ, αιγιν και γιοντ), β) δεν υπάρχουν γράμματα για τα συμπλέγματα b, d, g, όπως υπάρχουν στη φοινικική και λατινική γραφή. Στην ελληνική γράφονται αναλυτικά: b = ΜΠ, d = NT. G = Γκ /ΝΚ

2) Στην ελληνική γραφή σε σχέση προς τη φοινικική υπάρχουν επιπλέον τα εξής γράμματα και σημεία:

Α) Τα γράμματα για τα φωνήεντα: α, ε, ο, ι, η, ω, η, που στη φοινικική σημειώνονται με σημεία (κουκίδες ή γραμμούλες) που μπαίνουν πάνω ή κάτω από το σύμφωνο που έχει φωνήεν.

Β) Τα κεφαλαία: Α, Β, Γ… και τα μικρά γράμματα: α, β, γ…

Έχουν επινοηθεί για διάκριση τόσο των προτάσεων μεταξύ τους όσο και των κύριων ονομάτων από τα κοινά, πρβ: νίκη & Νίκη, αγαθή & Αγαθή…

Γ) Τα ομόφωνα γράμματα Ο(ο) & Ω(ω), Ε(ε) & Α(αι), Ι(ι) & Η(η) & Υ(υ)& ΟΙ(οι)…

Έχουν επινοηθεί για υπόδειξη του μέρους λόγου και των τύπων των λέξεων, ώστε να έχουμε βοήθεια και στην κατανόηση και στη διάκριση των ομοήχων λέξεων, πρβ π.χ.: καλό & καλώ, σύκο & σήκω, φυλή & φιλί, καλώς & καλώς, καλεί & καλοί & καλή…

Δ) Τα ορθογραφικά σημεία (τονικό σημάδι, απόστροφο, διαλυτικά κ.τ.λ.).

 Έχουν επινοηθεί για υπόδειξη των «ειδικών» προφορών στο λογο , δηλαδή των τονιζόμενων και άτονων συλλαβών, καθώς και της προφοράς: με συναίρεση, έκθλιψη, συνίζηση κ.τ.λ., πρβ: έξοχη & εξοχή, σόλα & σ’ όλα, δύο & δυο, μία & μια, σ’ αγαπώ & σε αγαπώ, παϊδάκια & παιδάκια…

 

Η ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΤΩΝ ΦΟΙΝΙΚΙΣΤΩΝ

 

Πολλοί λένε ότι η σχέση ή η γένεση του ελληνικού αλφάβητου από τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά και το  φοινικικό αλφάβητο είναι αυτή που φαίνεται στον παρακείμενο πίνακα.

Ο ψευδο-συγκριτικός πίνακας της υποτιθέμενης σχέσης μεταξύ αιγυπτιακού, φοινικικού και ελληνικού αλφάβητου

 

Ωστόσο αυτό «εν πολλοίς»  είναι λάθος, ισχύει μόνο για μερικά κεφαλαία γράμματα,  γιατί:

 1)  Πριν από τον 4ο αι. π.Χ. κάθε πόλη-κράτος είχε και δικό της αλφάβητο και κάθε αλφάβητο από αυτά είχε γράμματα που δεν ήταν όμοια στο σχήμα με το κοινό.

Σήμερα στο κοινό ελληνικό αλφάβητο και π.χ. το γράμμα Λ παριστάνει το φθόγγο λ, ενώ πιο πριν και π.χ. στο αττικό αλφάβητο παρίστανε το φθόγγο γ. Αντίθετα το γράμμα Γ στο αττικό αλφάβητο παρίστανε το φθόγγο λ και σήμερα το φθόγγο γ.

Ομοίως το γράμμα Ι σήμερα παριστάνει το φθόγγο [ι], όμως στο αττικό αλφάβητο παρίστανε το φθόγγο [ζ] και στο Ιωνικό το φθόγγο [ι]. Ομοίως το γράμμα Μ σήμερα συμβολίζει το φθόγγο μ, όμως παλιά σε άλλο αλφάβητο συμβόλιζε το φθόγγο σ και σε άλλο το φθόγγο μ. Ομοίως το γράμμα S,Σ σήμερα παριστάνει το φθόγγο [σ], όμως παλιά αλλού συμβόλιζε το φθόγγο ι και αλλού το φθόγγο σ. Ομοίως για τα λοιπά.

Κατόπιν των ως άνω τίθεται το ερώτημα «πώς λέγεται π.χ. ότι  το τάδε γράμμα του ελληνικού αλφάβητου προέκυψε από το τάδε του φοινικικού;»

 

2) Από τα 49 κεφαλαία (Α, Β, Γ…)  και μικρά (α, β, γ…, σ/ς, …)  γράμματα του κοινού ελληνικού αλφάβητου σχέση  με το φοινικικό έχουν μόνο τα εξής κεφαλαία γράμματα των συμφώνων: Γ, Δ, Ζ, Θ, Κ, Λ, Μ, Ν, Π, Ρ, Σ, T, δηλαδή ένα πολύ μικρό ποσοστό, αφού το φοινικικό αλφάβητο: α)  δεν έχει κεφαλαία (Α, Β, Γ..) και μικρά (α, β..) γράμματα, β) δεν έχει ομόφωνα γράμματα, δηλαδή τα: ο & ω, η & υ & ι…. γ) δεν έχει γράμματα για τα φωνήεντα.

 Τα φοινικικά γράμματα  «alef, ayin, γodh»  είναι όχι για τους φθόγγους α, ι, υ, ε, ο, ω, η  όπως συμβαίνει στην ελληνική με τα Α(α), Ι(Ι), Υ(υ), Ε(ε), Ο(ο), Ω(ω), Η(η), αλλά για τα μακρά φωνήεντα, δηλαδή για τις περιπτώσεις των δυο: αα, ιι,… που υπάρχουν μετά από σύμφωνα, όπως π.χ. στις λέξεις: Ααρών, Αβραάμ, Ιεζεκιίλ…. (Και ενώ συμβαίνει αυτό, ωστόσο λέγεται ότι το ελληνικό γράμμα α έχει προέλθει από το αλεφ…., το ιώτα από το yod κ.τ.λ.., κάτι που είναι αναληθές).

Έπειτα τα φοινικικά γράμματα beth, daleth, gimel, zade είναι για τα συμπλέγματα φθόγγων μπ-εθ, ντ-άλεθ, γκ-ίμελ, τζ-αντε, και όχι για τους φθόγγους β-ήτα, δ-έλτα, γ-άμα, ζ-ήτα. Δηλαδή είναι ως τα λατινικά b, d, g, z και όχι ως τα ελληνικά β, δ, γ, ζ. (Και ενώ συμβαίνει αυτό, ωστόσο λέγεται ότι το ελληνικό Γ έχει προέλθει από το G, το Δ από το D και το β από το b…., κάτι που είναι αναληθές.)

Τα ελληνικά γράμματα Ξ, Ψ  είναι για τα συμπλέγματα των φθόγγων κς, πς και  δεν υπάρχουν στην Φοινικική γραφή.

Τα ελληνικά γράμματα Η(η),  Y(υ) είναι φωνήεντα και δεν σχετίζονται με τα γράμματα h, V = σύμφωνα της Φοινικικής γραφής = ελληνικά Χ(χ), Β(β).

 

 

 

Β. Η ΦΟΙΝΙΚΙΚΗ ΚΑΙ Η ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΗ ΓΡΑΦΗ

 

Τα γράμματα και ο μηχανισμός

της φοινικικής και αιγυπτιακής γραφής

 

Η αιγυπτιακή γραφή (ιερατική και δημοτική) με τη φοινικική είναι ίδιες, δηλαδή έχουν το ίδιο σύστημα (τρόπο, μηχανισμό) γραφής και διαφέρουν μόνο στο σχήμα των γραμμάτων. Στη φοινικική γραφή (το αυτό ισχύει και στην αιγυπτιακή), οι λέξεις καταγράφονται (παρίστανται) όχι όπως στην ελληνική, αλλά:

α) Σε οριζόντιες στήλες (στις αιγυπτιακές γραμμές γίνεται και σε κάθετες στήλες) από δεξιά προς αριστερά, δηλαδή αντίθετα από την ελληνική,

β) Χωρίς κενό μεταξύ τους,

γ) Με τόσα γράμματα όσα μόνο τα σύμφωνα και τα μακρά φωνήεντα των λέξεων. Έτσι και για παράδειγμα οι λέξεις: Αβρ-αά-μ, Ισ-αά-κ, δ-ιι-στάμεθα… θα γραφόταν κάπως έτσι στη Φοινικική γραφή: βρ-μ, σ-κ, δ-στμθ   (Στη θέση της παύλας  μπαίνει το ανάλογο γράμμα για τα μακρά φωνήεντα και στη θέση των ελληνικών συμφώνων τα αντίστοιχα Φοινικικά)

 

Μακρά φωνήεντα λέγονται οι περιπτώσεις των δυο: αα, ιι, ουου… που υπάρχουν στις λέξεις μετά από σύμφωνο, όπως π.χ. στις λέξεις: Ισ-αά-κ, Αβρ-αά-μ, δ-ιί-σταμαι….  Οι περιπτώσεις αυτές παρίστανται στη Φοινικική γραφή με τα εξής  γράμματα: άλεφ, γιοντ, αίγίν, άλλοτε και με ένα σημάδι πάνω ή κάτω από αυτά, όπως θα δούμε πιο κάτω.

Βραχέα φωνήεντα λέγονται οι περιπτώσεις που έχουμε ένα μόνο: α, ι, ου, ε, ο μετά από σύμφωνο, π.χ.: Α-βρα-μό-που-λος… Βραχέα φωνήεντα θεωρούνται και τα συνεχόμενα διαφορετικά φωνήεντα (κάτι που δεν παρατηρείται συχνά στις γλώσσες των εν λόγω γραφών), π.χ.: α-ε-τος, θεαματικός... 

Τα βραχέα φωνήεντα κανονικά παρίστανται στη γραφή με ανάλογα σημεία (γραμμούλες ή κουκίδες) που μπαίνουν πάνω ή κάτω από τα γράμματα των συμφώνων που έχουν φωνήεν. Κάτι που γίνεται, όμως μόνο όταν το κείμενο είναι για ποίηση ή για αρχάριους μαθητές – ο λόγος και για τον οποίο αυτά δεν φαίνονται στις φοινικικές επιγραφές. Για τους έμπειρους αυτά εννοούνται, κάτι ως γίνεται στην λατινική γραφή με το τονικό σημάδι

 

Στις σημιτικές (φοινικική, εβραϊκή …) και  αιγυπτιακές (ιερατική και δημοτική)  γραφές:

1) Αν η λέξη που πάμε να γράψουμε αρχίζει από σύμφωνο, στην αρχή της γράφουμε το ανάλογο σύμφωνο και ακολούθως προσθέτουμε – γράφουμε τα άλλα σύμφωνα  και τα μακρά φωνήεντα της λέξης, αν έχει. Δηλαδή, αν μετά από κάποιο σύμφωνο ακολουθούν δυο αα, τότε μπαίνει το άλεφ, αν ακολουθούν δυο ιι ή εε μπαίνει το γιοντ και αν ακολουθούν δυο οο ή ουου μπαίνει το αϊγιν. Για παράδειγμα η λέξη ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ θα γραφόταν κάπως έτσι ΚΡΣΝΚΣ και η λέξη ΒΑΑΛ θα γραφόταν κάτι ως θα γράφαμε Β<Λ όπου < = ΑΑ.

2) Αν η λέξη που πάμε να γράψουμε αρχίζει από φωνήεν, αρχίζουμε τη γραφή της λέξης  με το γράμμα άλεφ, άσχετα με το τι φωνήεν έχουμε εκεί (αν έχουμε αρχάριο μαθητή, βάζουμε και πάνω από το άλεφ και το σημείο του συγκεκριμένου φωνήεντος) και ακολούθως γράφουμε τα σύμφωνα και τα μακρά  φωνήεντα της λέξης, αν έχει. Για παράδειγμα η λέξη ΙΣΑΑΚ για γραφόταν κάπως <Σ<Κ όπου < = ι & αα.

3) Στη ποίηση και όταν έχουμε αρχάριο μαθητή βάζουμε πάνω ή κάτω από το σύμφωνο που έχει  βραχύ (μονό) φωνήεν ένα ανάλογο σημάδι (βλέπε ενδεικτικά σημάδια).

4) Τα γράμματα «alef, ayin, yiod» είναι άσχετα με τα ελληνικά άλφα, όμικρο ύψιλο ου, ιώτα, αφού:

α) Το γράμμα άλεφ δεν είναι όπως το ελληνικό άλφα. Το γράμμα αυτό μπαίνει αφενός στην αρχή κάθε λέξης που αρχίζει από φωνήεν, άσχετα με το τι φωνήεν έχουμε εκεί, για να δείξουνε ακριβώς αυτό (εκεί παίρνει κανονικά και σημείο, ανάλογα με το τι φωνήεν έχουμε) και αφετέρου μέσα στη λέξη όπου έχουμε δυο αα, όπως π.χ. στη λέξη: Ισ-αά-κ,

β) Το γράμμα γιοντ δεν είναι όπως το ελληνικό ιώτα. Το γράμμα αυτό μπαίνει μόνο μέσα στις λέξεις και όπου έχουμε δυο ιι ή δυο εε (όταν δηλώνει εε παίρνει κανονικά και σημείο), όπως π.χ. στις λέξεις: δ-ιί-σταμαι, ν-έε-ς,

γ) Το γράμμα αϋγιν δεν είναι όπως το ελληνικό ου ή ο. Το γράμμα αυτό μπαίνει μόνο μέσα στις λέξεις και όπου έχουμε δυο ουου ή δυο οο, όπως π.χ. στη λέξη: πρ-οο-ρίζω.

4) Τα γράμματα άλεφ, γιοντ και αϋγιν στις σημιτικές γραφές λέγονται και δίχρονα, επειδή αυτά πολλές φορές με  ενδεικτικό σημάδι παριστάνουν – προφέρονται άλλοτε ως δυο αα, ιι, οο/ουου και άλλοτε ως ένα: α, ι/ε, ο/ου. Δηλαδή είναι κάτι (όχι όμως το ίδιο) όπως τα ελληνικά αι = ε & αϊ, οι = ι & οϊ

 

Σημειώνεται ότι:

Α) Στην ελληνική γραφή, όταν έχουμε ένα φθόγγο φωνήεν, γράφουμε μια φορά το ανάλογο γράμμα του, π.χ. Α. Όταν έχουμε δυο φορές τον ίδιο φθόγγο φωνήεν, γράφουμε το ίδιο γράμμα δυο φορές, π.χ. ΑΑ.  Όταν έχουμε τονιζόμενο φωνήεν απλώς βάζουμε πάνω από το γράμμα του το τονικό σημάδι, π.χ. Αβραάμ ή ΑΒΡΑΑ’Μ. Αντίθετα στις σημιτικές γραφές, όπως και στις αιγυπτιακές δεν γίνεται το ίδιο πράγμα. Εκεί υπάρχουν από τη μια γράμματα για τα μακρά φωνήεντα και σημάδια για τα βραχέα φωνήεντα. Επίσης εκεί υπάρχει άλλα σημάδι για το τονισμένο π.χ. ό και άλλο για το άτονο ο κ.τ.λ.

Β) Η παραγωγή και η κλίση των λέξεων στις σημιτικές και αιγυπτιακές γλώσσες δεν γίνεται με την πρόσθεση και εναλλαγή φωνηέντων, όπως γίνεται στην ελληνική (πρβ π.χ. γελ-άω, γελ-άει, γελα-ούμε… ήλ-ιος, ήλ-ιου, ήλ-ιοι..), αλλά με την πρόσθεση άλλης λέξης πριν ή μετά από μια άλλη λέξη (αφού εκεί κανονικά δεν υπάρχουν καταλήξεις, τουλάχιστον με την έκταση της ελληνικής) και ως π.χ. θα λέγαμε ο μικρός ή ο μεγάλος Αβραάμ, Ισαάκ, Μωχάμεθ,  Ιοχάναν.. Έτσι  στις σημιτικές και αιγυπτιακές γλώσσες οι λέξεις  αποτελούνται από πολλά σύμφωνα και λίγα φωνήεντα και ως εκ τούτου  η γραφή τους στηρίζεται στα σύμφωνα ή και να μη γραφτούν τα φωνήεντα των λέξεων στη γραφή εννοούνται από πείρας, κάτι ως γίνεται με την παράλειψη του τονικού σημαδιού στην ελληνική, όταν γράφουμε με κεφαλαία γράμματα.

 

Το φοινικικό αλφάβητο

 

Στο φοινικικό αλφάβητο  και σύστημα γραφής υπάρχουν  22 γράμματα από τα οποία τρία, τα alef, ayin, yod είναι για τα μακρά φωνήεντα (μπαίνουν όπου έχουμε δυο αα, οο/ουου, εε/ιι) και τα υπόλοιπα είναι για τα σύμφωνα.  Τα γράμματα αυτά ονομάζονται και ως σχήμα- προέλθει ως εξής: alef = κεφαλή βοδιού,  beth = οικία, gimel = καμήλα, daleth = θύρα he = άγνωστο, βαβ = καρφί, ζαγιν = όπλο, χεθ = περίβολος, tεθ = φράκτης, ιοντ = χείρα, καφ = παλάμη, lαμεντ = βούκεντρο (μαστίγιο), mεμ = ύδωρ, νουν = ιχθύς ή φίδι, σαμεξ = άγνωστο, αγιν = μάτι, πε = στόμα, σαδε = άγνωστο, κοφ  = άγνωστο,  ρες  = κεφάλι, σιμ = δόντι, ταβ = σημείο

 

Σημειώνεται ότι:

 

ΦΟΙΝΙΚΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ

 

Το παρόν φοινικικό αλφάβητο είναι αυτό που προβάλουν ορισμένοι, για να δείξουν ότι είναι ίδιο με το ελληνικό, όμως έχει παραποιηθεί μερικώς για να μοιάζει με το ελληνικό.

1) Τα γράμματα μπεθ, ντάλεθ, γκίμελ δεν είναι όπως τα ελληνικά β, δ, γ, αλλά  ως τα λατινικά b, d, g . Δηλαδή είναι για συμπλέγματα, που στην ελληνική γράφονται αναλυτικά, με τους φθόγγους που αποτελούνται: μπ, ντ, γκ.

2) Το γράμμα he είναι όπως το ελληνικό Χ και όχι όπως το ελληνικό ήτα ή το έψιλον, αφού στη Φοινικική γραφή δεν υπάρχουν γράμματα για τα φωνήεντα πλην μόνο για μακρά φωνήεντα.

3) Το γράμμα heth  είναι βοηθητικό. Με αυτό γράφονται τα δίψηφα  γράμματα: ΤΗ = δ, PH = φ, ΚH/GH = γ. Το H = χ. Το αυτό γίνεται και στην αραβική γραφή Ordu και στη λατινική, πρβ: thesis = θέση, χάρμα = harm,  Christ  = Χριστός, philatelist,…

4) Το γράμμα Κ είναι ομόηχο (παραλλαγή)  του Q, ισχύει και στο λατινικό αλφάβητο.

4) Το γράμμα άλεφ δεν είναι όπως το ελληνικό άλφα. Το γράμμα αυτό μπαίνει αφενός στην αρχή κάθε λέξης που αρχίζει από φωνήεν, άσχετα με το τι φωνήεν έχουμε εκεί, για να δείξουνε ακριβώς αυτό (εκεί παίρνει κανονικά και σημείο, ανάλογα με το τι φωνήεν έχουμε) και αφετέρου μέσα στη λέξη όπου έχουμε δυο αα, όπως π.χ. στη λέξη: Ισ-αά-κ. Το γράμμα γιοντ δεν είναι όπως το ελληνικό ιώτα. Το γράμμα αυτό μπαίνει μόνο μέσα στις λέξεις και όπου έχουμε δυο ιι ή δυο εε (αν παριστά εε παίρνει και σημείο), όπως π.χ. στις λέξεις: δ-ιί-σταμαι, ν-έε-ς. Το γράμμα αϋγιν δεν είναι όπως το ελληνικό ου ή ο. Το γράμμα αυτό μπαίνει μόνο μέσα στις λέξεις και όπου έχουμε δυο ουου ή δυο οο, όπως π.χ. στη λέξη: πρ-οο-ρίζω.

 

Τα ενδεικτικά σημεία της Φοινικικής γραφής

 

Τα βραχέα φωνήεντα (δηλαδή οι φθόγγοι: α, ε, ο, ου, ι)  στις σημιτικές γραφές σημειώνονται με ειδικά σημάδια, τα οποία:

α) είναι κουκίδες ή γραμμούλες. Τα σημάδια αυτά είναι διαφορετικά όταν έχουμε τονιζόμενο φωνήεν (= τονισμένα ά, έ, ό, ού, ί) και διαφορετικά, όταν έχουμε άτονα α, ε, ο, ου, ι,

β) μπαίνουν πάνω ή κάτω ή μέσα στα γράμματα των συμφώνων ή πάνω ή κάτω από το γράμμα άλεφ, όταν αυτό είναι αρκτικό για να δείξουμε τι ακριβώς φωνήεν έχουμε εκεί,

γ) χρησιμοποιούνται στη γραφή μόνο αν το κείμενο είναι για ποίηση ή για αρχάριο.

Δ) Δεν αναφέρονται στα σημιτικά  αλφάβητα, αρχαία και νέα, επειδή είναι σημεία και όχι γράμματα.

 

 

Σημειώνεται, επίσης, ότι:

1) Επειδή στις σημιτικές (Φοινικική, εβραϊκή..) και αιγυπτιακές  (ιερατική, δημοτική..) γραφές παραλείπεται η τοποθέτηση των σημαδιών για τα βραχέα φωνήεντα, σήμερα δεν μπορούμε να δούμε πώς επακριβώς προφέρονταν οι λέξεις στις αρχαίες επιγραφές των Φοινίκων (αυτό, επειδή δεν έχουμε ακούσει την προφορά τους, ώστε να εικάσουμε ποια φωνήεντα είχαν επακριβώς οι εν λόγω λέξεις).

2) Επειδή στις σημιτικές (Φοινικική, εβραϊκή..) και αιγυπτιακές  (ιερατική, δημοτική..) γραφές δεν υπάρχουν τα κεφαλαία και μικρά γράμματα, καθώς και  τα ορθογραφικά σημεία  με τα ομόφωνα γράμματα, άρα από τη μια είναι εύκολες στην εκμάθησή τους  και από την άλλη ατελείς. Είναι γραφές κάτι ως η στενογραφία.

3) Στις σημιτικές και αιγυπτιακές γλώσσες, η παραγωγή και η κλίση των λέξεων δεν γίνεται με την πρόσθεση και εναλλαγή φωνηέντων, όπως γίνεται στην ελληνική (πρβ π.χ. γελ-άω, γελ-άει, γελα-ούμε… ήλ-ιος, ήλ-ιου, ήλ-ιοι..), αλλά με την πρόσθεση άλλης λέξης πριν ή μετά από μια άλλη λέξη, αφού εκεί κανονικά δεν υπάρχουν καταλήξεις, και ως π.χ. θα λέγαμε ο μικρός ή ο μεγάλος Αβραάμ, Ισαάκ, Μωχάμεθ,  Ιοχάναν.. Έτσι  στις σημιτικές και αιγυπτιακές γλώσσες οι λέξεις  αποτελούνται από πολλά σύμφωνα και λίγα φωνήεντα και ως εκ τούτου  η γραφή τους στηρίζεται στα σύμφωνα ή και να μη γραφτούν τα φωνήεντα των λέξεων στη γραφή εννοούνται από πείρας, κάτι ως γίνεται με την παράλειψη του τονικού σημαδιού στην ελληνική, όταν γράφουμε με κεφαλαία γράμματα.

 

ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΦΟΙΝΙΚΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΚΑΙ Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 

ΕΙΝΑΙ ΑΣΧΕΤΑ ΜΕ ΤΑ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΓΡΑΦΩΝ

 

1. Παρατηρώντας το σχήμα και το όνομα των γραμμάτων  της Αιγυπτιακής γραφής (ιερογλυφικών – ιερατικής) βλέπομε ότι τα αυτά είναι εικόνες και τα ονόματα κάποιων συγκεκριμένων ζώων και πραγμάτων,  όπως π.χ. το όνομα και η εικόνα λιονταριού για το φθόγγο λ. Ομοίως έγινε και για τα υπόλοιπα γράμματα: m = κουκουβάγια, f = φίδι, D = χέρι…. (βλέπε πίνακα αιγυπτιακών ιερογλυφικών). Κάτι που είναι και η αιτία να νομίζουν πολλοί ότι η γραφή αυτή είναι ιδεογραφία, ενώ δεν είναι. Απλώς εδώ αντί να βάλουν π.χ. μια συγκεκριμένη γραμμή, όπως έγινε στη γραμμική ή μια σφήνα όπως έγινε στη σφηνοειδή για το φθόγγο σύμφωνο Λ έχουν βάλει το ιδεόγραμμα του λιονταριού και αυτό επειδή ως λέξη το όνομά του αρχίζει από το φθόγγο Λ κ.τ.λ. Στην καλούμενη Αιγυπτιακή δημοτική γραφή παραμένει ο ίδιος μηχανισμός γραφής, όμως τα γράμματα και τα σημεία τώρα δεν είναι πιστές εικόνες που υπήρχαν πριν στην Αιγυπτιακή ιερογλυφική, αλλά το απλουστευμένο περίγραμμα τους.

 

2. Παρατηρώντας το σχήμα και το όνομα των γραμμάτων  των φοινικικών γραφών ( Φοινικικής, αραμαικής, εβραϊκής κ.τ.λ.) βλέπουμε ότι αυτά είναι εικόνες, όχι όμως πιστές, αλλά στο περίγραμμά του, ζώων ή πραγμάτων και συγκεκριμένα αυτών που λένε οι ονομασίες τους στο φοινικικό αλφάβητο, δηλαδή οι λέξεις: alef = κεφαλή βοδιού,  beth = οικία, gimel = καμήλα, daleth = θύρα he = άγνωστο, βαβ = καρφί, ζαγιν = όπλο, χεθ = περίβολος, tεθ = φράκτης, ιοντ = χείρα, καφ = παλάμη, lαμεντ = βούκεντρο (μαστίγιο), mεμ = ύδωρ, νουν = ιχθύς ή φίδι, σαμεξ = άγνωστο, αγιν = μάτι, πε = στόμα, σαδε = άγνωστο, κοφ  = άγνωστο,  ρες  = κεφάλι, σιμ = δόντι, ταβ = σημείο.

Επομένως οι Φοίνικες, αν και έχουν ίδιο μηχανισμό γραφής με του Αιγυπτίους, χρησιμοποιούν διαφορετικά γράμματα από ό,τι οι Αιγύπτιοι. Απλώς και στις δυο γραφές τα γράμματα προέρχονται από ιδεογράμματα.

  

 

3. Παρατηρώντας το σχήμα και το όνομα των γραμμάτων  της ελληνικής γραφής βλέπουμε ότι κανονικά τα μικρά γράμματα έχουν σχήμα των ανάλογων στοματικών οργάνων προφοράς τους και τα κεφαλαία των ιδιοτήτων (κίνησης, ροής, κλίσης κ.τ.λ.) των όντων.

Παρέβαλε π.χ. το γράμμα «Λ-άβδα = ο φθόγγος Λ(λ) και το γράμμα που γράφεται ως η λαβ(ί)δα > Λάβδα, από το λάβε, λαμβάνω. Παρέβαλε ομοίως  ότι το γράμμα Λ(λ) υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος που παριστάνει πρέπει η γλώσσα να ανασηκωθεί και να ακουμπήσει τον  ουρανίσκο εσωστρεφώς, όπως δείχνει το σχήμα του Λ(λ). Κάντε το και θα δείτε ότι ο φθόγγος αυτός θα βγει άνετα. Παρέβαλε ομοίως:Το γράμμα β υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος που παριστάνει πρέπει τα χείλη να κλείσουν εσωστρεφώς και το στόμα να γεμίσει αέρα. Κάντε το και θα το διαπιστώσετε αμέσως. Το γράμμα ο υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος που παριστάνει πρέπει το στόμα και ο φάρυγγας να πάρει αυτή τη μορφή, δηλαδή να ανοίξουν και γίνουν σαν οπή, σωλήνας. Το γράμμα τ υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος που παριστάνει πρέπει η γλώσσα να ανασηκωθεί κάθετα και να ακουμπήσει στον ουρανίσκο Το γράμμα  δ υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος που παριστάνει πρέπει το στόμα να φουσκώσει και η γλώσσα να ανασηκωθεί και να ακουμπήσει στον  ουρανίσκο εξωστρεφώς, δηλαδή να πηγαίνει προς τα δόντια.  Το γράμμα Θ υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος που παριστάνει πρέπει το στόμα να γίνει σωλήνας (στρογγυλοποιηθεί), να γίνει ως το Ο και η γλώσσα να ξεπροβάλει  από το στόμα – δόντια ως δείχνει το σχήμα Θ. Το γράμμα γ υποδείχνει ότι για να βγει ο φθόγγος που παριστάνει πρέπει ο φάρυγγας – λαιμός να σφίξουν  και να ανοίξουν το στόμα- χείλη. Ομοίως τα λοιπά.

 

Εκτός όμως από αυτά,  τα ελληνικά γράμματα υποδεικνύουν επιπλέον και άλλα νοήματα, τα εξής, κάτι που δεν ισχύει στη Φοινικική γραφή:

α) Τα μικρά γράμματα: α, β, γ… δεν είναι για απλοποίηση («επισεσυρμένη γραφή») της γραφής, όπως λέγεται, αλλά επινοήθηκαν για να υποδείχνουν στον αναγνώστη ότι η λέξη που αρχίζει από τέτοιο γράμμα  δεν εκφράζει κύριο πρόσωπο, αλλά κοινό, π.Χ.: νίκη & Νίκη, κριτικός & Κρητικός, αγαθή & Αγαθή… 

β) Τα γράμματα Η(η), Ω(ω), Υ(υ)  δεν είναι γράμματα που παρίσταναν αρχαίους φθόγγους που σήμερα συνέπεσαν με τους Ι, Ο, όπως λέει ο Έρασμος, αλλά γράμματα που προέκυψαν από παραποίηση του σχήματος των  Ι(ι), Ο(ο), με σκοπό να δημιουργηθούν τα ομόφωνα γράμματα: Ο(ο) & Ω(ω), Η(η) & Υ(υ) & Ι(ι) & ΟΙ(οι)… με τα οποία να γίνεται στη  γραφή υπόδειξη του μέρους ή του τύπου κ.τ.λ. των λέξεων (γράφοντας π.χ. τα θηλυκά με –η, τα ουδέτερα με –ι κ.τ.λ.) και έτσι να έχουμε βοήθεια και στην κατανόηση των λέξεων και διάκριση των ομοήχων, πρβ π.χ.: κουτί & κουτή & κουτοί, λύρα & λίρα.

γ) Τα κεφαλαία γράμματα: Α, Β, Γ… δεν είναι τα κανονικά γράμματα του αλφάβητου, όπως λέγεται, αλλά γράμματα ομόφωνα που επινοήθηκαν (Τα κεφαλαία γράμματα είναι γράμματα  μεγαλύτερου και πιο καλλιτεχνικού σχήματος από τα μικρά), για να υποβοηθούν τον αναγνώστη στη διάκριση των κυρίων ονομάτων από τα κοινά και τις κοινές λέξεις, π.χ. νίκη & Νίκη, κόκκινος & κ. Κόκκινος… , καθώς και στη διάκριση των προτάσεων μεταξύ τους.

 

Σημειώνεται, επίσης, ότι:

1) Τα γράμματα του ελληνικού αλφάβητου λέγονται με λέξεις, δηλαδή τις άλφα, βήτα…, όχι γιατί προήλθαν από τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά ή τα Φοινικικά και κρατούν τις ονομασίες που είχαν ή σήμαιναν εκεί, αλλά γιατί  τα σύμφωνα δεν είναι δυνατόν ποτέ να τα προφέρουμε από μόνα τους, αλλά πάντα μαζί με ένα φωνήεν – απ’ όπου και σύμφωνα. Δηλαδή επειδή δεν μπορούμε να πούμε από μόνο του β, γ, δ… λέμε β-ήτα, γ-άμα, δ-έλτα…  Το αυτό συμβαίνει, φυσικά, και με όλα τα άλλα αλφάβητα.  Τώρα οι λέξεις που  επιλέχθηκαν να ονομαστούν τα γράμματα αυτά στο ελληνικό αλφάβητο δεν είναι ούτε τυχαίες λέξεις ούτε ονόματα όντων που αρχίζει το όνομά τους από τον κάθε φθόγγο του αλφάβητου, όπως έγινε στην Αιγυπτιακή και Φοινικική γραφή, όπως λέγεται, αλλά ελληνικές και τέτοιας επιλογής-κατασκευής που:

α) το κάθε ένα από αυτά ν’ αρχίζει από το φθόγγο που αντιπροσωπεύει (ώστε να υποδείχνει καθαρά το πώς ακριβώς προφέρεται το γράμμα ή το ποιος ακριβώς είναι ο φθόγγος που παριστάνει), π.χ.: A-λφα     = ο φθόγγος [α],  Λ-άβδα   = ο φθόγγος [λ],...

β) να είναι δηλωτικά είτε του τρόπου προφοράς τους, πρβ π.χ. σίγημα > σίγμα.. είτε της εικόνας του σχήματός τους, ώστε να τα θυμούνται έτσι οι μαθητές (κάτι όμως που σήμερα έχει καταστρατηγηθεί) πρβ π.χ.: 

Λ-άβδα = Το γράμμα που γράφεται ως το σχήμα   της  Λαβ(ί)δας > Λάβδα, δηλαδή το σχήμα Λ. Σήμερα το γράμμα αυτό λέγεται «λάμδα», όπως και λάβε - λαμβάνω.

Ό-μμα = το γράμμα που γράφεται ως το σχήμα που έχει η οπή ή το όπμα > όμμα ή ομμάτιον > μάτι ή οπ-ταλμός > οφθαλμός, δηλαδή το σχήμα Ο. ‘Ο-μικρον λέγεται το γράμμα Ο(ο), επειδή είναι μικρότερο σχήμα σε σχέση προς το Ω-μέγα.

Δ-έλτα = Το γράμμα που γράφεται ως το σχήμα  που έχει η δέλτος, δηλαδή το σχήμα Δ,  D. Ετυμολογία από τα: δέλ-εαρ, δελεάζω, δελ-όω > δηλόω-ώ – δηλώνω κ.τ.λ. Δελτίο = η πινακίδα με δήλωση δελεαστικής τιμής.

 Κ-άπα =  το γράμμα που γράφεται  όπως η "κάπη" = η φάτνη ή το καπά(κι), δηλ. το σχήμα C.    Από  το "κάπ(τ)ω = λυγίζω,  "κε-καπ-μένο > κεκαμμένο". Νεότερα το C με μια κάθετη  γραμμή από πίσω ΙC έγινε Κ(k).

Γ-άμα = το γράμμα που γράφεται γαμ-σά, όπως το σχήμα της γάμ-πας δηλ.  όπως το σχήμα Γ.  Από τα:  «κάπ-τω,  κάμ-ση> γαμ-σός,ή,ό = ο γυρτός - κυρτός,ή,ό»....

Δ-ίγαμμα = το γράμμα  που γράφεται ως δυο Γ, δηλ. το σχήμα F. Το φ   είναι μονοκονδυλιά του F. Σήμερα βάζουμε το Υ(υ) αντί του δίγαμμα.  

Τάυ (“Τάφ”) = Το γράμμα που γράφεται με σχήμα όπως του σήματος που βλέπουμε στους τάφους, το «τάφ(ιο) > ταφ- >   ταυ» σήμα = το σχήμα Τ(t) = ο σταυρός. Ετυμολογία από το θέμα των «(σ)ταυ-ρός, «ταυ-τίζω, »... "ταυ" = "τάτω ή τίθημι" (ε)ς +  τάσις = στάσις, σταυρός = (ε)ς ταυ-ρώνω...

Σ-ίγμα = το γράμμα που προφέρεται σιγ(η)ματικά ή το γράμμα που γράφεται ως το  "σάγμα" = η  σαγίτα >  σαΐτα (= το τόξο), δηλαδή το σχήμα C, Σ,  σ = το σχήμα  σφυρίχτρας. 

Ομοίως τα υπόλοιπα.

 2) Οι φοινικικές πρότυπες λέξεις alef, beth, gimel, daleth, he, βαβ, ζαγιν, χεθ, τεθ, ιοντ, καφ, λαμεντ, μεμ, νουν, σαμεξ, αγιν, πε, σαδε, κοφ, ρες, σιμ, ταβ δεν είναι ίδιες με τις ελληνικές άλφα, βήτα, γάμα, δέλτα, έψιλον… Απλώς φαίνονται να μοιάζουν, επειδή και οι μεν και οι δε αρχίζουν από τον ίδιο φθόγγο, πρβ: μεμ – μι, ρες – ρω… Στο φοινικικό αλφάβητο οι πρότυπες λέξεις είναι λέξεις της Φοινικικής γλώσσας που αρχίζουν από το φθόγγο αυτό και στο ελληνικό είναι ο φθόγγος που παριστά το γράμμα συν μια κατάληξη (συνήθως το –ι ή το -τα), ώστε να γίνει ο φθόγγος αυτός λέξη, πλην μερικών περιπτώσεων που έχουμε κανονικές λέξεις, πρβ: μ-ι, ν-ι, ξ-ι, π-ι, φ-ι, χ-ι, ψ-ι, ρ-ο, β-ήτα, ζ-ήτα, ή-τα, θ-ήτα, ι-ώτα, έ-ψιλον, ύ-ψιλον, ό-μικρον, ω-μέγα, γ-άμα (γαμ-σό), δ-έλτα (δελτίον), κ-άπα (καπάκι), λ-άβδα (λαβίδα – λάβδα, σίγμα (σίγημα), ταφ (τάφος, τάφειο σήμα = ο σταυρός),  ά-λφα (άλφιτα, Αλφειός)

Έπειτα άλλο π.χ. η πρότυπη Φοινικική λέξη gimel (σαν λέξη = η καμήλα και ως γράμμα = το σύμπλεγμα γκ)  και άλλο το η πρότυπη ελληνική λέξη γάμα (σαν λέξη = το γαμψό και ως γράμμα ο φθόγγος γ). Ομοίως άλλο το φοινικικό H-eth ("χέθ") = ο φθόγγος χ (= λατινικά h ήCh), άρα γράμμα σύμφωνο και άλλο το ελληνικό "’Η-τα" = ο φθόγγος [ι], άρα γράμμα φωνήεν (H = ομόφωνο των Υ, Ι, ΟΙ, ΕΙ..).  Το αυτό για τα μπέθ, ντάλεθ….

Και δεν θα ήταν ποτέ λογικό οι πρότυπες ελληνικές αλφαβητικές λέξεις να είναι  ίδιες με τις φοινικικές ή άλλου αλφάβητου, γιατί τότε πώς θα ήταν δυνατόν να τις εννοήσουν οι Έλληνες; Το κάθε αλφάβητο έχει δικές του πρότυπες λέξεις και οι λέξεις αυτές είναι κάποιες λέξεις της γλώσσας αυτής ή   λεξοποίηση των φθόγγων (= ο φθόγγος μαζί με ένα φωνήεν ή με μια γνωστή συλλαβή) στα πρότυπα της γλώσσας του. Παρέβαλε και στα άλλα αλφάβητα, λατινικό: α= (a),  μπε=(b), σε= (c),  ντε= (d), ε=(e), έφ= (f)..., αγγλικό: εϊ= (a), μπι= (b), σι= (c),  ντι= (d), ι=(e)    εφ=(f),..

3) Επειδή στη Φοινικική και στην ελληνική γραφή τα γράμματα είναι περιγράμματα και όχι αυτούσιες εικόνες όντων, όπως είναι στην Αιγυπτιακή γραφή ή σφήνες, όπως είναι στη σφηνοειδή γραφή ή περίπλοκα σχήματα όπως είναι στη γραμμική γραφή, γι αυτό και σε κάποιους δίδεται η εντύπωση ότι η ελληνική γραφή είναι όμοια με τη Φοινικική ή ότι οι Έλληνες πήραν το αλφάβητο από τους Φοίνικες και το αντίθετο, ενώ δεν είναι έτσι. Ομοίως, επειδή η Φοινικική γραφή δεν κολλούνε τα γράμματα των συμφώνων, όπως γίνεται στην αραβική γραφή, γι αυτό και δίδεται η εντύπωση ότι η Φοινικική δεν έχει σχέση με την αραβική, αλλά με την ελληνική, ενώ δεν είναι το αντίθετο. Η αραβική και η Φοινικική έχουν τον ίδιο ακριβώς μηχανισμό γραφής

4) Σύμφωνα με κάποιους, επειδή οι πρότυπες λέξεις:  άλφα, βήτα, γάμα... του ελληνικού αλφάβητου είναι άκλιτες, άρα οι λέξεις αυτές και το αλφάβητο είναι σίγουρα μη ελληνικά.  Όμως αυτό είναι λάθος, γιατί στην ελληνική πολλές ομάδες λέξεων δεν κλίνονται όπως οι προθέσεις, τα επιρρήματα, οι σύνδεσμοι, τα αριθμητικά κ.α.  Και επειδή οι λέξεις – γράμματα: ά-λφα,  β-ήτα, γ-άμα…. είναι και αριθμητικά στοιχεία ή χρησιμοποιούνται και ως  αριθμοί (ά-λφα = ένα, β-ήτα = δύο, … ), γι αυτό και οι λέξεις αυτές είναι άκλιτες, όπως και οι αριθμοί ένα, δύο, τρεις…..

5) Σύμφωνα με κάποιους, επειδή η λέξη «άλφα» δεν σημαίνει τίποτα στην ελληνική γλώσσα και επειδή στη σημιτική η ίδια λέξη σημαίνει ταύρος, άρα το αλφάβητο είναι σημιτικής καταγωγής. Ωστόσο αυτό είναι λάθος, γιατί η λέξη άλφα είναι ελληνικότατη. Απλώς δεν είναι σημερινή, αλλά παμπάλαια. Είναι ίδιας ετυμολογίας με τα: αλέ(υ)ω ή αλέ(θ)ω > αλείφω…. = περιστρέφω (άλφα = γράμμα που γράφεται περιστροφικά, όπως η άλως) απ’ όπου και: άλφιτα, Αλφειός, αλοιφή, αλώνι.

6) Επειδή ο Ηρόδοτος είπε ότι πιθανόν (λέει πιθανόν, ως υπολογίζω και όχι σίγουρα ) οι Έλληνες να χρησιμοποιούσαν αρχικά το φοινικικό αλφάβητο και όταν άλλαξε η γλώσσα τους το μετέτρεψαν, για να προσαρμοστεί στην ελληνική γλώσσα, τα σημερινά σχολικά βιβλία λένε ότι, ενώ από τη μια οι Έλληνες πρόσθεσαν στο φοινικικό αλφάβητο  γράμματα για τους νέους φθόγγους που προέκυψαν στη γλώσσα τους, από την άλλη δεν αφαίρεσαν τα γράμματα που συνέπεσαν με την προφορά άλλων γραμμάτων και έτσι σήμερα στην ελληνική γραφή υπάρχουν γράμματα που ενώ έχουν την αυτή προφορά με άλλα, όπως τα Ω & Ο, Υ & Ι & Η…, παραμένουν στη γραφή των λέξεων από συνήθεια. Ωστόσο αυτό «δεν στέκει» γιατί, αν ήταν έτσι, τότε τα γράμματα που συνέπεσαν στην προφορά στην ελληνική γραφή θα έπρεπε να υπάρχουν και στο φοινικικό αλφάβητο, ενώ εκεί δεν υπάρχει κανένα από αυτά. 

 

 

 

ΕΠΙΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΑΛΦΑΒΗΤΑ

 

Αττικό αλφάβητο (από την Στήλη Παναθηναίων, 5ος  π.Χ. αι.)

 

ψηφία:        Α  Β  Λ Δ Ε  Ι  Θ  S  K  L  M  N  O  Π  Ρ  Σ  Τ  Υ Φ  Χ

 προφορά:  α  β  γ  δ  ε  ζ   θ   ι   κ  λ  μ   ν   ο   π  ρ  σ   τ   ι  φ  χ

 

Το αλφάβητο αυτό μοιάζει πάρα πολύ με κρητικό. Και εδώ Λ = [γ], L = [λ], Ι = [ζ], S = [ι].   Ο φθόγγος  [u] γράφεται δίψηφα ΟΥ, δηλ. ως και σήμερα.   Δεν υπάρχουν τα στοιχεία Ξ Ψ Ω Η,  υπάρχουν όμως τα υπόλοιπα ορθογραφικά, δηλ. τα: EI, OI, ΑΙ, Υ, ΜΜ, ΝΝ,ΣΣ ,ΤΤ..  και γι αυτό και εδώ η ορθογραφία είναι λιγότερη - ευκολότερη.

 

Παναθηναίων Στήλη

  

Με κενό μεταξύ των λέξεων και με τα γράμματα Γ Λ Ζ αντί των Λ L Ι του αρχαίου αττικού αλφάβητου, η εν λόγω επιγραφή (η στήλη Παναθηναίων) γίνεται:

 (ΕΔ)OXΣEN TEI BOΛEI KAI TOI ΔEMOI KEKPOΠIΣ EΠΡΥΤΑΝΕΥΕ ΜΝΕΣΙΘΕΟΣ Ε-(Γ)ΡΑΜΜΑΤΕΥΕ ΕΥΠΕΙΘΕΣ ΕΠΕΣΤΑΤΕ ΚΑΙ ΚΑΛΛIAΣ ΕΙΠΕ ΑΠΟΔΟΝΑΙ ΤΟΙΣ ΘΕΟΙΣ ΤΑ ΧΡΕΜΑΤΑ  ΤΑ ΟΦΕΛΟΜΕΝΑ  ΕΠΕΙΔΕ ΤΕΙ  ΑΘΕΝΑΙΑΙ  ΤΑ  ΤΡΙΣΧΙΛIA   TAΛANT(Α)  ANENENEΓΚΤΑΙ  ΕΣ ΠΟΛIN HA EΦΣΕΦΙΣΑΝΤΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ  ΗΕΜΕΔΑΠΟ  ΑΠΟΔΙ(Δ)ΟΝΑΙ ΔΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΕΜΑΤΟΝ  Α  ΕΣ ΑΠΟΔΟΣΙΝ ΕΣΤΙΝ ΤΟΙΣ ΘΕΟΙΣ  ΕΦΣΕΦΙΣΜ(Ε)ΝΑ ΤΑ ΤΕ ΠΑΡΑ ΤΟΙΣ EΛΛENOTAMIAIΣ ΟΝΤΑ ΝΥΝ ΚΑΙ Τ ΑΛΛA A EΣTIN TOYΤON ΤΟΝ XΡEMATON  ΚΑΙ ΤΑ  ΕΚ ΤΕΣ ΔΕΚΑΤΕΣ ΕΠΕΙΔΑΝ ΠΡΑΘΕΙ ΛOΓΙΣΑΣΘΟΝ ΔΕ  Η(ΟΙ)  ΛΟΓΙΣΤΑΙ  ΗΟΙ ΤΡΙΑΚΟΝΤΑ  ΗΟΙΠΕΡ  ΝΥΝ  ΤΑ ΟΦΕΛΟΜΕΝΑ ΤΟΙΣ ΘΕΟΙΣ  Α(Κ)Ρ(ΙΒΟ)Σ ΣΥΝΑΓΟΓΕΣ ΔΕ ΤΟΛΛOΓΙΣΤΟΝ  Ε ΒΟΛΕ  ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡ ΕΣΤΟ ΑΠΟΔΟΝΤΟΝ (ΔΕ) ΤΑ ΧΡΕΜΑΤΑ ΗΟΙ ΠΡΥΤΑΝΕΣ ΜΕΤΑ ΤΕΣ  ΒΟΛEΣ  ΚΑΙ  ΕΚΣΑΛΕΙΦΟΝΤΩΝ  ΕΠΕΙ(ΔΑΝ) ΑΠΟΔΟΣΙΝ ΖΕΤΕΣΑΝΤΕΣ ΤΑ ΤΕ ΠΙΝΑΚΙΑ  ΚΑΙ  ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΙ  ΕΑΜΠΟΥ Α)ΛΟΘΙ ΕΙ ΓΕΓΡΑΜΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΙΝΟΝΤΟΝ ΔΕ ΤΑ  ΓΕΓΡΑΜΜΕΝΑ ΗΟΙ ΤΕ ΗΙΕΡ(ΕΣ Κ)ΑΙ ΗΟΙ ΗΙΕΡΟΠΟΙΟΙ ΚΑΙ ΕΙ ΤΙΣ ΑΛΛΟΣ ΟΙΔΕΝ ΤΑΜΙΑΣ ΔΕ ΑΠΟΚΥΑΜΕΥΕΝ ΤΟΥ)ΤΟΝ ΤΟΝ ΧΡΕΜΑΤΟΝ ΗΟΤΑΜΠΕΡ ΤΑΣ ΑΛΛAΣ ΑΡΧΑΣ ΚΑΘΑΠΕΡ ΤΟΣ ΤΟΝ ΗΙ(ΕΡΟΝ) ΤΟΝ ΤΕΣ ΑΘΕΝΑΙΑΙΣ ΟΥΤΟΙ ΔΕ ΤΑΜΙΕΥΟΝΤΟΝ  ΕΜΠΟΛEI EN TOI OΠΙΣΘΟΔΟΜΟΙ  ΤΑ  ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΧΡΕΜΑΤΑ  ΗΟΣΑ  ΔΥΝΑΤΟΝ  ΚΑΙ  ΟΣΙΟΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΝΟΙΓΟΝ(ΤΟ)Ν  ΚΑΙ  ΣΥΓΚΛΕΙΟΝΤΟΝ ΤΑΣ ΘΥΡΑΣ ΤΟ ΟΠΙΣΘΟΔΟΜΟ ΚΑΙ ΣΥΣΣΕΜΑΙΝΟΣ  ΘΟΝΟΙΣ ΤΟΝ ΤΕΣ ΑΘΕΝΑΙΑΣ ΤΑΜΙΑΙΣ ΠΑΡΑ ΔΕ ΤΟΝ  ΝΥΝ ΤΑΜΙΟΝ  ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΠΙΣΤΑΤΟΝ  ΚΑΙ  ΤΟΝ ΗΙΕΡΟΠΟΙΟΝ ΤΟΝ ΕΝ ΤΟΙΣ ΗΙΕΡΟΙΣ ΗΟΙ ΝΥΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΟ(ΣΙ)Ν ΑΠΑΡΙΘΜΕΣΑΣΘΟΝ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΣΑΣΘΟΝ  ΤΑ ΧΡΕΜΑΤΑ  ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΕΣ ΒΟΛ(Ε)Σ  ΕΜΠΟΛΕΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΕΧΣΑΣΘΟΝ ΗΟΙ ΤΑΜΙΑΙ ΗΟΙ ΛΑΧΟΝΤΕΣ ΠΑΡΑ ΤΟΝ   ΝΥ(Ν)  ΑΡΧΟΝΤΟΝ  ΚΑΙ  ΕΝ ΣΤΕΛEI  ΑΝΑΓΡΑΦΣΑΝΤΟΝ  .ΙΑΙ  ΑΠΑΝΤΑ   ΚΑΘΕΚΑΣΤΟΝ ΤΕ  ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΤΑ ΧΡΕΜΑΤΑ  ΗΟΠΟΣΑ ΕΣΤΙΝ  ΕΚΑΣΤΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ ΤΟΝ  ΚΕΦΑΛAION ΧΟΡΙΣ ΤΟ ΤΕ ΑΡΓΥΡΙΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΥΣΙΟΝ ΚΑΙ  ΤΟΝ ΛΟΙΠΟΝ ΑΝΑΓΡΑΦΣΑΝΤΟΝ ΗΟΙ  ΑΕΙ  ΤΑΜΙΑΙ ΕΣ ΣΤΕΛEN  ΚΑΙ  ΛOΓΟΝ  ΔΙΔΟΝΤΟΝ  ΤΕ  ΟΝΤΟΝ  ΧΡΕΜΑΤΟΝ  ΚΑΙ ΤΟΝ  ΠΡΟΣΙΟΝΤΟΝ ΤΟΙΣ ΘΕΟΙΣ  ΚΑΙ ΕΑΝ ΤΙ ΑΠΑΝΑΛIΣΚΕΤΑΙ  ΚΑΤΑ ΤΟΝ  ΕΝΙΑΥΤΟΝ  ΠΡΟΣ  ΤΟΣ ΛOΓΙΣΤΑΣ  ΚΑΙ  ΕΥΘΥΝΑΣ  ΔΙΔΟΝΤΟΝ ΚΑΙ  ΕΚ ΠΑΝΑΘΕΝΑΙ-ΟΝΕΣ ΕΣ ΠΑΝΑΘΕΝΑΙΑ ΤΟΛΛOΓΟΝ ΔΙΔΟΝΤΟΝ ΚΑΘΑΠΕΡ ΗΟΙ ΤΑ ΤΕΣ ΑΘΕΝΑΙΑΣ Τ(Α)ΜΙΕΥΟΝΤΕΣ  ΤΑ ΔΕ ΣΤΕΛΑΣ ΕΝ ΑΙΣ ΑΝΑΝΑΓΡΑΦΣΟΣΙ ΤΑ ΧΡΕΜΑΤΑ ΤΑ ΗΙΕ-Ρ(Α ΘΕ)ΝΤΟΝ ΕΜΠΟΛΕΙ ΗΟΙ ΤΑΜΙΑΙ  ΕΠΕΙΔΑΝ ΔΕ ΑΠΟΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙ ΤΟΙΣ ΘΕΟΙΣ (ΤΑ ΧΡ)ΕΜΑΤΑ ΕΣ ΤΟ ΝΕΟΡΙΟΝ ΚΑΙ ΤΑ ΤΕΙΧΕ ΤΟΙΣ ΠΕΡΙΟΣΙ ΧΡΕΣΘΑΙ ΧΡΕΜΑΣ

       (Η σωστή μεταγραφή της Αττικής επιγραφής του 5ου  π.Χ. αι. )

 

 

ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΩΣ ΑΝΩ ΓΡΑΦΗ:

1) Στην αρχαία αττική γραφή δεν υπήρχαν τα τονικά σημάδια, τα πνεύματα και τα ορθογραφικά σημάδια, άρα είναι κάπου ίδια με τη λατινική γραφή. Το που π.χ. τονίζεται μια λέξη φαίνεται – γίνεται γνωστό από πείρας, όπως γίνεται και σήμερα στη λατινική.

2) Η αρχαία αττική γραφή δεν υπήρχαν τα γράμματα Η, Ω = [ο], [ι], όμως υπήρχαν  τα άλλα ομόφωνα γράμματα, δηλαδή τα: Υ =  Ι = ΕΙ = ΟΙ..,  ΑΙ = Ε..,  κάτι όπως και στη λατινική  με τα: y = I = oe…, ae = e… και  για τον λόγο αυτό δε σημειώνονταν  ορθογραφικά τα θηλυκά με -Η, τα ρήματα, τα επιρρήματα και η γενική πληθυντικού με το -Ω... Έτσι εδώ δε διακρίνονται ορισμένοι τύποι λέξεων, πρβ π.χ. ΠΑΝΤΟΝ, ΧΟΡΙΣ, ΤΟLLΟΛΙΣΤΟΝ... που σήμερα γράφουμε: ΠΑΝΤΩΝ, ΧΩΡΙΣ, ΤΩLLΟΓΙΣΤΩΝ  (= των λογιστών)...

 

 3) Στην αρχαία αττική γραφή με το γράμμα Η σημειωνόταν στην αρχαία αττική γραφή ό,τι  κατόπιν με το σημάδι της  δασείας,  όπως π.χ. οι τύποι της αντωνυμίας (H)ΟΣ,Η,Ο...

4) Η προφορά των γραμμάτων της ως άνω επιγραφής ήταν ως σήμερα, δηλαδή: Το γράμμα Ε με προφορά  πάντα <ε>:  ΕΠΕΙΔΑΝ, ΕΙΠΕ, ΕΣΤΙΝ... Το γράμμα Υ  με προφορά πότε «ι» και πότε φ/β: ΕΥΘΥΝΑΣ,  ΧΡΥΣΙΟΝ, ΣΥΝ, ΠΡΥΤΑΝΕΥΕ... Το γράμμα Ο με προφορά πάντα <ο> και το ΟΥ με προφορά πότε [u] και πότε [οϊ]: ΤΟΥΤΟΝ, ΠΕΡΙΟΣΙ, ΒΟΛΕΙ, ΤΟΣ, ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΙΣ.... 

Τα ΑΙ ΥΙ ΕΙ ΟΙ ΟΥ ΑΥ ΕΥ ΗΥ προφέρονταν όπως και σήμερα, δηλ. άλλοτε ήταν τα δίψηφα γράμματα:  αι = [ε], ει = υι = οι = [ι],  ου = [u] και άλλοτε τα συμπλέγματα:  αϊ, εϊ, υϊ, οϊ, οϋ.    Ωστόσο εδώ το πώς ακριβώς προφέρονταν σε μερικές λέξεις δεν διακρίνεται, επειδή δεν υπάρχουν τα διαλυτικά και το τονικό σημάδι. Τότε το πως προφέρονταν διακρινόταν από πείρας ή  όπως γίνεται σήμερα, όταν γράφουμε μόνο με τα κεφαλαία γράμματα.

Τα LL (= λλ), ΝΝ, ΜΜ, ΤΤ, ΛΛ (= γγ),... προφέρονταν ως σήμερα  και έμπαιναν στις λέξεις  με  τους ίδιους ως σήμερα κανόνες. Δηλαδή:  η αφομοίωση Ν + Ρ,Μ,Ν,Λ  = ΡΡ ΜΜ,ΝΝ,ΛΛ,    Π,Β,Φ + Μ = ΜΜ,  η σύνθλιψη Ν + Κ,Γ,Χ = ΓΚ,ΓΓ,ΓΧ, Ν + Π,Β,Φ = ΜΠΩ, ΜΒ, ΜΦ, Ν + Σ = ΣΣ..:  ΕΝ-ΠΟΛΕΙ > ΕΜΠΟΛΕΙ, ΣΥΝ-ΣΕΜΑΙΝΟΣ > ΣΥΣΣΕΜΑΙΝΟΣ (συν + σημαίνω), ΣΥΝΚΛΕΙΟΝΤΟΝ > ΣΥΓΚΛΕΙΟΝΤΟΝ (συγκλειώντων), ΣΥΝΠΑΝΤΟΣ > ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ, ΓΕΓΡΑΦΜΕΝΑ > ΓΕΓΡΑΜΜΕΝΑ….

Με τα γράμματα NN MM… σημειώνονταν και η εξωτερική αφομοίωση: ΤΟΝ LΟLΙΣΤΟΝ > ΤΟLLΟΛΙΣΤΟΝ = των λογιστών, ΤΟΝ LΟΛΟΝ (τον λόγον > ΤΟLLΟΛΟΝ, ΕΑΝ ΠΟΥ > ΕΑΜΠΟΥ, ΕΝ ΠΟΛΕΙ > ΕΜΠΟΛΕΙ..., κάτι που δεν σημειώνεται σήμερα: την μάνα > τη μάνα, το(ν) λόγο…

5) Τα γράμματα Ξ  = [κσ], Ψ = [πσ] δεν υπήρχαν στην αρχαία αττική γραφή. Τα συμπλέγματα [κσ], [πσ] εδώ γράφονται με ΚΣ ΓΣ ΧΣ ΠΣ ΦΣ ΒΣ, ανάλογα με την παραγωγή τους: ΠΑΡΑΔΕΧΣΑΣΘΟΝ (παραδέχομαι), ΑΝΑΓΡΑΦΣΑΝΤΟΝ (= αναγραφσάντων),…

 

Αττικό αλφάβητο σε αττικό αγγείο

 

 

 

Επιγραφή Δίπυλου 750 π.Χ.,

Διαβάζεται από αριστερά προς δεξιά και με κενό μεταξύ των λέξεων και με τα γράμματα Λ, Σ αντί των L, S του αρχαίου αττικού αλφάβητου η επιγραφή αυτή γίνεται: «(H)OS NYN OΡΧESTON ΠΑΝΤΟΝ ATAΛOTATA ΠAIZEIN  ΤΟΤΟ ΔΕΚΑΝ ΜΙΝ..»

Η λέξη ΠΑΝΤΟΝ είναι επίρρημα ως από αυτό και με τους σημερινούς κανόνες ορθογραφίας γράφεται με –ω, δηλαδή ΠΑΝΤΩΝ. Η λέξη ΟΡΧΕΣΤΟΝ είναι γενική πληθυντική και ως απ’ αυτό με τους σημερινούς κανόνες ορθογραφίας γράφεται με –ω, δηλαδή ΟΡΧΕΣΤΩΝ. Οι λέξεις ΟΡΧΕΣΤΩΝ και ΤΟΤΟ έγιναν σήμερα ΟΡΧΗΣΤΩΝ & ΤΟΥΤΟ.

 

 

Αττική επιγραφή 6ου π.Χ. αι.

Με κενό μεταξύ των λέξεων και με τα γράμματα Λ, Σ αντί των L, S του αρχαίου αττικού αλφάβητου η εν λόγω επιγραφή γίνεται: «SEMA ΦΡΑSΙΚΛEIAS KOΡΕ ΚΕΚΛESOMAI AIEI ANTI ΓΑΜΟΥ ΠΑΡΑ ΘΕΟΝ  ΤΟΥΤΟ ΛAXOS ONOMA».

 

Η λέξη SEMA προφέρεται «σέμα», η οποία με τροπή νεώτερα του φθόγγου Ε σε Ι = ορθογραφικά Η  έγινε ΣΗΜΑ = προφορά «σίμα». Η λέξη ΚΟΡΕ προφέρεται «κόρε» και με τροπή νεώτερα του φθόγγου Ε σε Ι = ορθογραφικά Η γίνεται  ΚΟΡΗ...

 

 

 

 

 

 

ΚΡΗΤΙΚΗ ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΗ ΓΡΑΦΗ

 

Οι λέξεις γράφονται σε σειρές από αριστερά προς δεξιά και φθογγικά (ανά φθόγγο, π.χ.: κ-α-λ-η-μ-ε-ρ-α), όπως και σήμερα, όμως χωρίς κενό μεταξύ των λέξεων. Καμιά φορά η γραφή γίνεται και βουστροφηδόν (ζικ-ζακ), δηλαδή σε σειρές όπου στην πρώτη σειρά γράφουμε από αριστερά προς δεξιά, στη δεύτερη σειρά από δεξιά προς αριστερά, στην τρίτη σειρά από αριστερά προς δεξιά κ.τ.λ.

Εδώ δεν υπάρχουν τα κεφαλαία και μικρά  γράμματα, τα σημεία στίξης πλην της τελείας, τα τονικά σημάδια (= οξεία, βαρεία και περισπωμένη), τα πνεύματα (ψιλή και δασεία) και τα ομόφωνα γράμματα Ω, Η.

Υπάρχουν όμως τα ομόφωνα γράμματα Ε & ΑS, I & Y & OS (στο κοινό έγιναν Ε & ΑΙ, Ι & Υ & ΟΙ) και τα οποία έχουν επινοηθεί για να γίνεται υπόδειξη (βάσει κανόνων και όχι τυχαία, χρησιμοποιώντας π.χ. το γράμμα Η αντί του Ι όταν γράφουμε λέξη που το σημαινόμενο είναι θηλυκού γένους κ.λπ.) της ετυμολογίας (= μέρους λόγου, τύπου, αριθμού κ.τ.λ.) ορισμένων λέξεων στη γραφή, ώστε να έχουμε στην ανάγνωση  βοήθεια και στην κατανόησή τους και διάκριση των ομοήχων, όπως γίνεται και στη σημερινή Ελληνική γραφή και π.χ. λύρα & λίρα, λίπη & λείπει & λύπη…

Ο φθόγγος u εδώ γράφεται μονόψηφα, δηλαδή V (στη λατινική γράφεται U) και όχι ΟV (= ΟΥ, όπως ως σήμερα), 4) Το γράμμα Ι αντιπροσωπεύει το φθόγγο ζ και όχι το φθογγο ι, το S = ι και όχι σ, το Λ = γ και όχι λ, το Γ = λ και όχι γ, το Μ/ = [μ]…..  ΑS = [ε], ΕS = [ι]  ΟS = [ι], ΥS = [ι].....: COΓIATAN (πολιάταν), ΑCΑΛΟΡΕΥΟΝΤS  (απαγορεύοντι), ΚΑS (και), ΕΝΑΜ (ένας), ΔΣΚΑΜ (δίκας),  ΚΡΕΜΑΤΑ(κρέματα - χρήματα),  AΡEΜON (αρέσον),  CASNEΘAS (παίνεθαι),  AΡΛΥΡΙΟΝ (αργύριον), ΤΟΥΤΟΝ (= τούτον & τούτων), ΑΝΤΡΟCΙΝΟΜ (= ανθρώπινος)….

COΓIATAN (πολιάταν), ΑCΑΛΟΡΕΥΟΝΤS  (απαγορεύοντι), ΚΑS (και), ΕΝΑΜ (ένας), ΔΣΚΑΜ (δίκας),  ΚΡΕΜΑΤΑ(κρέματα - χρήματα),  AΡEΜON (αρέσον),  CASNEΘAS (παίνεθαι),  AΡΛΥΡΙΟΝ (αργύριον)….

 

ΤΟ ΕΤΕΟΚΡΗΤΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΡΑΦΗΣ

 

 Κρητικοί Χαρακτήρες

beta

early gamma/ later gamma

delta

epsilon

digamma

zeta 

eta

theta

early iota/ later iota

kappa

Κοινού ελληνικού

Αα

Ββ

Γγ

Δδ

Εε

Φφ

Ζζ

Xx

Θθ

Ιι

Κκ

 

 


Κρητικοί Χαρακτήρες

lamba or Γ

mu

nu

semk

o

pi

san

rho =or C

tau

early u, later u

Κοινού ελληνικού

Λλ

Μμ

Νν

Ξξ

Οο

Ππ

Σσς

Ρρ

Ττ

Ι/φ/β

 

 

 

 

 

Επιγραφή Πραισού Κρήτης, 7ου αι. π.Χ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Επιγραφή Δρήρου Κρήτης, 7ου α. π.Χ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Νομικός Κώδικας Γόρτυνας, 5 αι. π.Χ.

Αποτελεί αφενός τον πιο αρχαίο νομικό κώδικα που γνωρίζουμε και αφετέρου ένα από τα πιο παλιά γραπτά μνημεία του σημερινού ελληνικού αλφαβητικού συστήματος γραφής.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΒΛΕΠΕ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΡΑΦΗΣ, Α. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ