ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ & ΓΙΑ ΓΙΟΡΤΕΣ

 ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ  ΑΡΧΙΚΗ

 ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

 

 

 ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΓΑΜΟΥ – ΑΡΡΑΒΩΝΑ - ΓΕΝΝΗΣΗΣ

 ΡΙΖΙΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ & ΧΟΡΟΙ ΚΡΗΤΗΣ

 ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ  ΚΛΗΔΟΝΑ

 

 

 

ΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙ ΡΙΖΙΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΡΙΖΙΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

 

TOY A. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ

 

 

1. ΟΙ  ΧΟΡΟΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

 

 

BINTEO ME ΧΟΡΕΥΤΙΚΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ:

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Γ. ΦΡΑΓΚΑΚΗ (ΧΟΡΕΥΕΙ ΣΙΓΑΝΟ)

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Θ. ΤΣΟΝΤΟΥ ΚΑΙ Μ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Γ. ΜΕΓΑΛΑΚΑΚΗ (ΧΟΡΕΥΕΙ ΜΑΛΕΒΙΖΙΩΤΗ)

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Μ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ (ΧΟΡΕΥΕΙ ΠΗΔΗΚΤΟ)

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Θ. ΤΣΟΝΤΟΥ (ΧΟΡΕΥΕΙ ΧΑΝΙΩΤΗ)

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Μ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ (ΧΟΡΕΥΕΙ ΧΑΝΙΩΤΗ)

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Μ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Μ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ Δ. ΚΑΠΑΡΑΚΗ

 

 

Ποτέ δεν πρέπει τα κλαδιά τις ρίζες να ξεχνούνε,

γιατί οι ρίζες, αν χαθούν και κείνα θα χαθούνε

 

 

α) Ο Πεντοζάλης

 Πήρε το όνομα του από τα πέντε βασικά του βήματα ( = ζάλα στη κρητική διάλεκτο, «το ζάλο» = το βήμα), που επαναλαμβανόμενα γίνονται δέκα.  Δηλαδή είναι τόσα όσοι και οι  Ιδαίοι δάκτυλοι. Σύμφωνα με τον Παυσανία, το Διόδωρο, τον Στράβωνα κ.α., οι Ιδαίοι δάκτυλοι ήσαν οι πρώτοι κάτοικοι της Κρήτης, κατοικούσαν στην οροσειρά Ίδη ή Ιδαία όρη της Κρήτης και επειδή αρχικά ήσαν 5 ή 10 (= 5 γυναίκες και 5 άνδρες), δηλαδή τόσοι όσα  και τα δάκτυλα του χεριού ή των χεριών μας,  γι αυτό και ονομάστηκαν έτσι. Απόγονοι των Ιδαίων δακτύλων ήσαν οι Κουρήτες, που ανακάλυψαν λέει πρώτοι τους ρυθμούς και τους χορούς. (Περισσότερα βλέπε «Ιδαίοι Δάκτυλοι ή Κουρήτες»)Τα πήλινα ειδώλια των χορευτών που έχουν βρεθεί στο Παλιόκαστρο της Κρήτης είναι όμοια με αυτά των χορευτών του πεντοζάλη σήμερα και χρονολογούνται από την πρωτομινωική περίοδο. Ο πεντοζάλης χορεύεται από άντρες και γυναίκες πιασμένους από τους ώμους, με χέρια τεντωμένα σε ανοιχτό κύκλο. Χορός ενθουσιώδης, πηδηχτός, πολεμικός, που αναδεικνύει τη λεβεντιά των χορευτών του και δίνει την ευκαιρία για πολλούς αυτοσχεδιασμούς και θεαματικά σάλτα, κάτω από τους ζωηρούς ήχους της βροντόλυρας (ή του βιολιού) και του λαούτου.

 

Άλλο χορό δεν (ο)ρέγομαι ωσαν τον Πεντοζάλη

απου τονε χορεύουνε  όλοι μικροί μεγάλοι

 

Με του Μαγιού τις μυρωδιές τα κόκκινα κεράσια

Για δέστε πως χορεύουνε της Κρήτης τα κοράσια

 

Για δέστε πως χορεύουνε, για δεστε πως πετούνε

Χάμω στη γη χορεύουνε στον ουρανό πετούνε (Μαντινάδες πεντοζάλη)

 

β) Ο «Πηδηχτός ή Καστρινός ή Μαλε6ιζιώτικος»

Λέγεται «Πηδηχτός χορός» από τα νευρικά άλματα και τις αεράτες φιγούρες του, «Καστρινός»  (σ’ αντιστοιχία με το Χανιώτικος) ή Μαλε6ιζιώτικος, επειδή ο χορός αυτός  επινοήθηκε στην επαρχία Μαλεβιζίου του Κάστρου (= το Ηράκλειο). Σήμερα ο χορός αυτός έχει και παραλλαγές.

Ο πηδηχτός χορός βασικά αποτελείται από οκτώ βήματα με κατεύθυνση προς το κέντρο του κύκλου και άλλα οκτώ προς τα πίσω, όμως οι χορευτές μπορούν να αυτοσχεδιάσουν ότι βήματα θέλουν αρκεί να ακολουθούν το ρυθμό και τη φορά των άλλων χορευτών. Χορεύεται από άντρες και γυναίκες πιασμένους χέρι-χέρι (μπαίνει  ένας άνδρας συν μια γυναίκα) σε γωνία και σε ανοιχτό κύκλο. Χορός ενθουσιώδης, πηδηχτός, πολεμικός, που αναδεικνύει τη λεβεντιά των χορευτών του και δίνει την ευκαιρία για πολλούς αυτοσχεδιασμούς και θεαματικά σάλτα του πρωτο-χορευτή και της πρωτο-χορεύτριας, κάτω από τους ζωηρούς ήχους της βροντόλυρας και του λαούτου. Για τους ενήλικες στην ανατολική Κρήτη υπάρχει και παραλλαγή του χορού, «ο γεροντικός πηδηχτός», που είναι με πιο ήπιες φιγούρες, όμως πιο φινετσάτες.

 

γ) Ο «Σιγανός»

Λέγεται έτσι επειδή χορεύεται χωρίς νευρικά πηδήματα σε σχέση με το πηδηχτό. Χορεύεται από άντρες και γυναίκες με τα χέρια πλεγμένα στους ώμους και αποτελεί την εισαγωγή στον πεντοζάλη. Τα βήματα του είναι βασικά ένα αριστερά και δυο δεξιά και συνοδεύονται από τους σχεδόν ψιθυριστούς ήχους της λύρας και του λαούτου. Ο πρωτοχορευτής φαίνεται σαν να σέρνει τη σφιχτοδεμένη ανθρώπινη αλυσίδα, προσπαθώντας να την οδηγήσει κάπου, έξω από τον Λαβύρινθο, στη σωτηρία, όπως ο Θησέας. Κατά το χορό κανονικά ο κάθε χορευτής λέει και μια μαντινάδα είτε διασκεδαστική είτε με ερωτικό ή άλλο χαρακτήρα.

 

Μα στην ομπρός μεριά κρατεί ο λύχνος με το φ(ι)τίλι

Έλα έλα … ο λύχνος με το φτίλι

Κι οπίσω του ακολουθεί το ξεπασουλιστίρι.

 

Να σε φιλήσω θέλει εγώ  ποκάτω εις το πιγούνι

Εκειά εκειάεκειά εκειά μωρό μου,

εκειά που παίζει και κτυπά του τράγου το κουδούνι (Μαντινάδες Σιγανού)

 

γ) Ο «Συρτός ή Χανιώτικος»

Λέγεται χανιώτικος, επειδή η επινόησή του έγινε στα Χανιά και συρτός επειδή οι χορευτές χορεύουν όλοι μαζί και συρτά, κάτι ως ο καλαματιανός. Οι χορευτές, άντρες και γυναίκες, πιασμένοι χέρι-χέρι στο ύψος του ώμου, σέρνουν αργά τα βήματα τους σε ανοιχτό κύκλο. Οι κινήσεις τους είναι απλές, ελεγχόμενες, ομοιόμορφες. Τα βήματά του κανονικά είναι 10, όσοι και οι Ιδαίοι δάκτυλοι (5 γυναίκες και 5 άνδρες) που ξεκινούν με κίνηση εμπρός μετά οπίσω και αριστερά και μετά δεξιά και πίσω στην αρχική θέση.

 

Καυγάδες με το γιασεμί έβαλε πάλι ο κρίνος

ζηλεύγει ντου τσι μυρωδιές που δεν μυρίζει εκείνος (Μαντινάδα Συρτού)


ε) « Η Σούστα»

Λέγεται έτσι από το ρυθμικό ανεβοκατέβασμα του κορμιού και τις απαλές αιωρήσεις. Χορεύεται από άντρες και γυναίκες αντικριστά κι έχει ερωτικό χαρακτήρα. Το ζευγάρι πλησιάζει και χωρίζεται με χαριτωμένες ρυθμικές κινήσεις. Αποτελείται βασικά από τρία βήματα δεξιά και τρία βήματα αριστερά ή από έξι ελαφρώς πηδηχτά βήματα που επαναλαμβανόμενα γίνονται δώδεκα. 

Το σείσμα και το λύγισμα που κάνεις του κορμιού σου

σκλαβώνουνε τον άνθρωπο μα δεν το βάνει ο νους σου (Μαντινάδα Σούστας)

 

Υπάρχουν ακόμα κι άλλοι Κρητικοί χοροί, όπως οι απανωμερίτης, κατσιμπαρδιανός κ.α.

 

 

 

 

 

2. ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

( ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ)

 

 

 

 

Α. ΤΑ ΡΙΖΙΤΙΚΑ  ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ: ΤΣΗ ΣΤΡΑΤΑΣ ΚΑΙ ΤΣΗ  ΤΑΒΛΑΣ

 

Τα ριζίτικα τραγούδια είναι η κύρια δημοτική ποίηση της Κρήτης και τα τραγούδια της διακρίνονται σε δυο βασικές κατηγορίες, σε αυτά «τση στράτας», που ονομάζονται έτσι, επειδή τραγουδιούνται βαδίζοντας (της στράτας = ο δρόμος)  και σε αυτά «τση τάβλας» , που ονομάζονται έτσι, επειδή τραγουδιούνται όταν καθόμαστε στο τραπέζι (της τάβλας = του τραπεζιού, τάβλα = η σανίδα που στρώνεται για φαγητό). 

Τα ριζίτικα τραγούδια  τση στράτας διακρίνονται σε αυτά των γαμήλιων ή βαπτιστικών κ.α. πομπών και αυτά της συνεπαρσάς ( = της μετακινούμενης παρέας, κάτι ως οι καντάδες).

Τα ριζίτικα τραγούδια  τση τάβλας διακρίνονται σε αυτά τση χαράς  (γάμου, γέννησης, βάπτισης κ.α.),  τση λύπης ( ξενιτιάς, θανάτου, χάρου, φυλακής, σκλαβιάς κ.α.), τση λευτεριάς και των αγώνων (αφηγούνται την πολυτάραχη ζωή του νησιού της Κρήτης και υμνώντας τον ηρωισμό και την αγωνιστικότητα του κρητικού λαού), τση ζωής και τση υπαίθρου κ.α.

Τα ριζίτικα τραγούδια είναι κατά βάση δεκαπεντασύλλαβοι, ανομοιοκατάληκτοι στίχοι, οι  οποίοι τραγουδιούνται χωρίς τη συνοδεία  μουσικών οργάνων. Οι μελωδίες των ριζίτικων τραγωδιών είναι κάπου κοντά με τη βυζαντινή μουσική και σε αντίθεση με τις μαντινάδες, τα ριζίτικα τραγούδια δεν είναι ποιήματα στιγμιαίου αυτοσχεδιασμού, αλλά λαϊκά, στόμα με στόμα, ούτε και εκφράζουν μια στιγμιαία ψυχική κατάσταση.

 

Μα ‘γω θωρώ την τάβλα μας κι είναι καλά στρωμένη

Με μόσκους και με ζάχαρες και με τα κυπαρίσσια

Με γειε΄ς του ‘που την έστρωνε κι απού ‘βανε μαντήλι

Κι απου την εμαργιέλωνε τριγύρω με τα πιάτα

Και του καιρού χαρούμενους και καλοκαρδισμένος

Να τρώμε και να πίνουμε να γλυκοτραγουδούμε

(Ριζίτικο τση τάβλας)

 

Να’χεν η γης πατήματα κι ο ουρανός κερκέλια

Να πάτιουν τα πατήματα να πιανα τα κερκέλια

Ν’ ανέβαινα στον ουρανό να διπλωθώ να κάτσω,

Να δώσω σείσμα τα’ ουρανού να βγάλει μαύρα νέφη

Να βρέξει χιόνι και νερό κι αμάλαγο χρυσάφι

Το χιον’ να ρίξει στα βουνά και το νερό στσι κάμπους

Στην πόρτα τση πολυαγαπώς τ μάλαγο χρυσάφι

(Ριζίτικο τση τάβλας, Τραγουδισμένο από τον Εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο)

 

Μια κόρη  συναπόβγανε τον άντρα τση ‘ς τα ξένα

Κρατεί κερί και φέγγει του, ποτήρι και κερνά τον

Κι όσα ποτήρια τον κερνά τόσα λόγια του λέει.

_Μισεύγεις Κωνσταντίνε μου κι ίντα μου παραγγέλνεις?

_Αν λείπω μήνα μη λουστείς και χρόνο μην αλλάξεις

Και αν….. (Ριζίτικο τση στράτας)

 

Θωρείς εκείνην την κορφή, την άλλη την παρέκει?

Εκεί από πίσω κάνουνε μιας ορφανούλας γάμο

Σ’ καθώς απού ‘τον ορφανή, πλησίο τονε τ’ ασκέρι

Πέντε χιλιάδες παν’ ομπρος και τέσσερεις οπίσω

‘ς τη μέση πα’ η λυγερή ‘ς τα’ ασήμι κουκλωμένη

‘σ ασήμι κ’ειςε μάλαμα κιεις τα μαργαριτάρια

(Ριζίτικο τση στράτας)

 

Αυγερινός θενά γενώ να ‘ρθω στην καμερή σου

να ιδώ την τάβλα’ απου δειπνάς, την κλίναπου κοιμάσαι

Την κοραπ΄ αγκαλιάζεσαι αν εινκαλλιάπο μένα,

Αν είναι γαιτανόφρουδη κι αλυσιδοπλεμένη

κι αν έχει τα μαλίτσιαν της πολίτικα πλε(γ)μένα

Κι αν έχ αχείλι κόκκινο (Ριζίτικο τση τάβλας)

 

Αγρίμια και αγριμάκια μου ,λάφια μου μερωμένα

πέτε μου που’ν’ οι τόποι σας και πουν τα χειμαδιά σας.

(Ριζίτικο ηρωικό).


Μιαν έμορφη χτενίζετε στου φεγγαριού τον δίσκο

γη πάει για την εκκλησία γη ένα πουλί αναμένει.

Χριστέ μου και να’ μουνε πουλιά , Χριστέ μου να’ μου φεγγάρι...”

(Ριζίτικο ερωτικό)

Ίντα χετε γυρού γυρού κι είναι βαριά η καρδιά σας
δεν τρώτε δεν πίνετε και δεν χαροκοπάτε
πριν έρθει ο χάρος να μας βρει να μασε’ διαγουμίσει
να διαγουμίσει τσι γενιές και να διαλέξει τσι άντρες…

(Ριζίτικο λυπητερό).

 

 

ΠΟΤΕ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΞΑΣΤΕΡΙΑ

(Ριζίτικο αντιστασιακό, κατάρχήν κατά των Τούρκων,

μετά κατά της Χούντας)

 

Πότε θα κάμει ξεστεριά, πότε θα φλεβαρίσει,
να πάρω το ντουφέκι μου, την όμορφη πατρόνα,
να κατεβώ στον Ομαλό, στη στράτα τω Μουσούρω,
να κάμω μάνες δίχως γιους, γυναίκες χωρίς άντρες,
να κάμω και μωρά παιδιά να 'ναι δίχως μανάδες,
να κλαιν τη νύχτα για νερό και την αυγή για γάλα
και τ' αποδιαφωτίσματα για την καημένη μάνα.

 

 

Δημοτικό

 

Απού ‘χει νου και λοισμόν και γνώση εις το κεφάλι,

Ας κάτσει να συλλογιστεί το Δάσκαλο το Γιάννη.

Κάθε Λαμπρο-Χριστούγεννα έβανεν το καπέλο,

Κι ‘λεγεν του Πρωτόπαπα – Το Μοσκοωή θα φέρω

Και ο παπάς ως τα’ άκουσε πολλά του κακοφάνη

Σ’ το Κάστρο και στο Ρεθυμνος ευτύς χαμπέρι κάνει.

_Ελάτε να αρματώσετε τα τρία μπαϊράκια,

Να ‘πα τα δώσουμε φωτιά ‘ς τα τρία χωριουλάκια.

Κ’ ετοιμασίανκάμασι για τα Σφακιά κινούσι,

Κ’ η Κρήτ’ η γι αποδέλοιπη στέκουν και συντηρούσι

 

 

Σημειώνεται επίσης ότι:

1) Το ριζίτικο τραγούδι έχει τις ρίζες του στα βάθη των αιώνων. Απλά κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας και εξής αναπτύχθηκε-επικράτησε περισσότερο στο Νομό Χανίων, κάτι που είναι αιτία πολλοί σήμερα να νομίζουν ότι το είδος του τραγουδιού αυτού είναι δημιούργημα χανιώτικο.  Ωστόσο, αν ήταν έτσι, το ριζίτικο τραγούδι δεν θα λέγονταν έτσι, αλλά χανιώτικο τραγούδι, κάτι ως έχει γίνει π.χ. με τον Χανιώτικο χορό. Υπενθυμίζεται επίσης ότι επί Ενετοκρατίας πρωτεύουσα της Κρήτης ήταν το Ηράκλειο. Μετά που κατέλαβαν οι Τούρκοι την Κρήτη, έδρα της Κρήτης έγιναν τα Χανιά και αυτό γιατί ο Χάνδακας προκειμένου να τον καταλάβουν οι Τούρκοι τον κατέστρεψαν κυριολεκτικά. Επομένως στο νομό Χανίων βρίσκονταν μετά  και ο πιο πολύς ελληνικός πληθυσμός και οι πιο πολλές τούρκικες στρατιωτικές δυνάμεις, αναγκάζοντας τους αντιστασιακούς Κρήτες των Λευκών ορέων να στενάζουν περισσότερο.

2) Επειδή το τραπέζι αποτελείται από μια ή δυο τάβλες (σανίδες), γι αυτό και στη Κρητική διάλεκτο «τάβλα» σημαίει το τραπέζι. Παράβαλε επίσης ότι παλιά στους γάμους και γενικά στις εκδηλώσεις τοποθετούσαν τάβλες (σανίδες), για να καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες θέσεων για τις εκατοντάδες των καλεσμένων, γι αυτό και τα τραγούδια που λέγονται εκεί λέγονται «τραγούδια της τάβλας». Πάνω από τις τάβλες έστρωναν τις καλούμενες «πατανίες» και άλλα Κρητικά υφαντά.

 

 

Β. ΤΑ ΔΙΣΤΙΧΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΛΥΣΤΙΧΑ: ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ, ΜΟΙΡΟΛΟΓΙΑ, ΡΙΜΕΣ, ΕΠΗ κ.α.

 

Στην Κρήτη υπάρχουν όλα τα είδη τραγουδιών, δίστιχα και πολύστιχα, που υπάρχουν και στην άλλη Ελλάδα.

 

Δίστιχα λέγονται τα ποιήματα που αποτελούνται από μια μόνο και μόνο στροφή των δυο ομοιοκατάληκτων στίχων και τα οποία ανάλογα με το περιεχόμενό τους ονομάζονται: μαντινάδες, μοιρολόγια, παροιμίες, κανακέματα, νανουρίσματα κ.α.

 

Πολύστιχα λέγονται τα ποιήματα που αποτελούνται από πλέον της μιας στροφής Είναι ομοιοκατάληκτα (ριμαδόροι ρίμες) ποιήματα  και με περιεχόμενο ιστορικό, αλλά επίσης και κοινωνικό, θρησκευτικό, ερωτικό κ.ο.κ.ε. Διακρίνονται ακόμη σε χορευτικά και μη χορευτικά, έπη ( π.Χ. το ποίημα του Δασκαλογιάννη κ.α) κ.α.

 

Οι δημιουργοί τους είναι λαϊκοί συνήθως ποιητές, οι καλούμενοι  " ριμαδόροι ", οι οποίοι, έχοντας στοιχειώδη συνείδηση της προσωπικής δημιουργίας, σε αντίθεση με τους ποιητές του γνήσιου δημοτικού τραγουδιού, αποκαλύπτουν στις ρίμες τους το όνομα ή ακόμη και άλλα στοιχεία της ταυτότητάς τους.

 

 

 

 

 

 

4. ΟΙ ΡΙΖΙΤΕΣ = ΟΙ ΙΔΑΙΟΙ ΔΑΚΤΥΛΟΙ Ή ΚΟΥΡΗΤΕΣ

= ΕΠΕΙΤΑ  Κ(ΟΥ)ΡΗΤΕΣ > ΚΡΗΤΕΣ

 

 

 

«Ριζίτες», απ΄όπου και «Ριζίτικα τραγούδια»,  λέγονται οι άνθρωποι που κατοικούν στις ρίζες (πρόποδες, δακτύλους) των βουνών της Κρήτης, άρα οι Ριζίτες είναι οι Ιδαίοι Δάκτυλοι ή Κουρήτες = μετέπειτα  συντετμημένα Κ(ου)ρήτες > Κρήτες.

 

Οι πρώτοι κάτοικοι της Κρήτης ονομάζονταν   Ιδαίοι Δάκτυλοι ή Κουρήτες, επειδή κατοικούσαν στις πρόποδες των  Ιδαίων ορέων της Κρήτης και συνάμα  (επι)κούρησαν τη Ρέα να γεννήσει στην Κρήτη το Δία.

 

«Λένε πως ονομάστηκαν Ιδαίοι Δάκτυλοι οι πρώτοι κάτοικοι στους πρόποδες της Ίδης.  Πόδες λέγονται οι πρόποδες και κορυφές, οι μύτες των βουνών. Οι διάφορες κορυφές της Ίδης, που ήταν όλες αφιερωμένες στη μητέρα των θεών (τη Ρέα), λέγονταν Δάκτυλοι. Ο Σοφοκλής θεωρεί πως οι πρώτοι πέντε ήσαν αρσενικοί. Εφηύραν το σίδερο και το κατεργάστηκαν πρώτοι, καθώς και πολλά ακόμη χρήσιμα στη ζωή πράγματα. Πέντε ήταν και οι αδελφές τους. Από τον αριθμό τους ονομάστηκαν Δάκτυλοι. ………….Υπονοούν μάλιστα πως απόγονοι των Ιδαίων Δακτύλων είναι οι Κουρήτες και οι Κορυβάντες. Οι πρώτοι εκατό που γεννήθηκαν στην Κρήτη ονομάστηκαν Ιδαίοι Δάκτυλοι. Απόγονοί τους αναφέρονται εννέα Κουρήτες. Ο καθένας τους έκανε δέκα παιδιά, τους Ιδαίους Δακτύλους… (Στράβων, Γεωγραφικά Ι, C 473, ΙΙΙ, 22)

 

Οι  Ετεόκρητες ή Ιδαίοι δάκτυλοι ή Κ(ου)ρήτες, όπως είδαμε πιο πριν,  ήταν αυτοί που πρώτοι εισηγήθηκαν τη συναναστροφή και τη συμβίωση μεταξύ των ανθρώπων, αλλά ήταν και οι πρώτοι που δίδαξαν την ομόνοια και κάποια ευταξία στην κοινωνική ζωή, τους πολεμικούς χορούς, την κατεργασία του σιδήρου, τους Ολυμπιακούς αγώνες κ.α.

 

(Περισσότερα βλέπε στο βιβλίο

 «Κρητική ιστορία: Α. Κρασανάκη)

 

HOME – ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ΡΙΖΙΤΙΚΟ ΜΕ Ν. ΞΥΛΟΥΡΗ